Αρχαία Β΄ γυμνασίου: 13η Ενότητα: Η σωστή στάση στο θέμα της τροφής - Λεξιλογικός Πίνακας: σίτος - Γραμματική: Υποτακτική βαρύτονων ρημάτων μέσης φωνής - Ασκήσεις

Α. Κείμενο: Μετάφραση - Ανάλυση κειμένου  

http://users.sch.gr//ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/oles%20oi%20metafraseis%20b.htm

◄Πέτερ Μπρέχελ ο Πρεσβύτερος, Η Γη της αφθονίας (1567). Μια εύγλωττη χιουμοριστική περιγραφή των αποτελεσμάτων ενός γεύματος χωρίς εγκράτεια ( Παλαιά Πινακοθήκη Μονάχου). 

Ερωτήσεις

1. Πώς χαρακτηρίζει ο συγγραφέας τις απολαύσεις που σχετίζονται με το φαγητό και με ποια επιχειρήματα στηρίζει την άποψή του;
2. Ποια σφάλματα που σχετίζονται με τη διατροφή επισημαίνονται στο κείμενο;
3. Ποια είναι, σύμφωνα με τον Μουσώνιο Ρούφο, η ενδεδειγμένη συμπεριφορά στα θέματα της διατροφής;
4. Πιστεύετε ότι όσα παρατηρεί ο Μουσώνιος Ρούφος είναι επίκαιρα στην εποχή μας; Να τεκμηριώσετε την άποψή σας.

Β1. Λεξιλογικός Πίνακας

σῖτος [= τα δημητριακά, (από τον 4ο αι. μ.Χ.) το στάρι, η τροφή]  [στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο: σῖτον] http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2234/Archaia-Elliniki-Glossa_B-Gymnasiou_html-empl/index13.html

 

Β2. Ετυμολογικά

Παρασύνθετα

Οι λέξεις που δεν παράγονται από απλές λέξεις (βλ. Παραγωγή) αλλά από σύνθετες λέγονται παρασύνθετες λέξεις ή παρασύνθετα,
π.χ. από τη σύνθετη λέξη ζωγράφος (< ζωή + γράφω) προέρχεται η παρασύνθετη λέξη ζωγραφῶ.

Τα παρασύνθετα είναι συνήθως:

Ρήματα (κυρίως σε -έω):	Ουσιαστικά αφηρημένα ή ουσιαστικά που δηλώνουν πρόσωπο:	Ρηματικά επίθετα σε -τος και -τέος ή και άλλα:
π.χ. εὖ + δαίμων, σύνθετοεὐδαίμων, παρασύνθετο εὐδαιμονῶ δυσ- + χείρ: σύνθετο δυσχερής, παρασύνθετο δυσχεραίνω	π.χ. εὖ + γένος: σύνθετο εὐγενής, παρασύνθετο εὐγένεια δυσ- + χείρ: σύνθετο δυσχερής, παρασύνθετο δυσχέρεια	π.χ. διά + αἱρέω, -ῶ, σύνθετο διαιρέω,- ῶ, παρασύνθετο διαιρετέος διά + φαίνομαι: σύνθετο διαφαίνομαι, παρασύνθετο διαφανής

Μερικά παρασύνθετα παράγονται από δύο ή περισσότερες λέξεις που συνήθως λέγονται μαζί και αποτελούν μία έννοια, αλλά δεν ενώνονται σε μία σύνθετη λέξη,
π.χ. Ἄρειος Πάγος: παρασύνθετο ἀρεοπαγίτης.

Γ. Γραμματική

Υποτακτική βαρύτονων ρημάτων μέσης φωνής

Χαρακτηριστικά θεματικά φωνήεντα της υποτακτικής του ενεστώτα και του αορίστου της μέσης φωνής είναι το ω και το η, όπως και στην ενεργητική φωνή.

Υποτακτική ενεστώτα λύ-ωμαι λύ-ῃ λύ-ηται λυ-ώμεθα λύ-ησθε  λύω-ωνται

Υποτακτική αορίστου λύ-σ-ωμαι  λύ-σ-ῃ  λύ-σ-ηται  λυ-σ-ώμεθα λύ-σ-ησθε  λύ-σ-ωνται

Για τον σχηματισμό και την κλίση της υποτακτικής αορίστου μέσης φωνης των αφωνόληκτων ρημάτων χρησιμοποιούνται οι ίδιες καταλήξεις, αλλά το θέμα των ρημάτων αυτών μεταβάλλεται, όπως και στην οριστική των χρόνων αυτών. 
π.χ. πράττομαι → πράξωμαι, βλάπτομαι → βλάψωμαι, σῴζομαι → σώσωμαι. 
Η υποτακτική του παρακειμένου μέσης φωνής σχηματίζεται περιφραστικά από τη μετοχή παρακειμένου μέσης φωνής του ρήματος και την υποτακτική ενεστώτα του ρ. εἰμί.

• Να κλίνετε την περιφραστική υποτακτική παρακειμένου μέσης φωνής του ρ. λύω:

λελυ-μένος, η, ον ὦ

λελυ-μένος, η, ον ᾖς

λελυ-μένος, η, ον ἦ

λελυ-μένοι, αι, α ὦμεν

λελυ-μένοι, αι, α ἦτε

λελυ-μένοι, αι, α ὦσιν

                   

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

http://users.sch.gr//ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b13xm.htm 

https://wordwall.net/el/resource/11723472/

https://quizizz.com/join/quiz/60753903a475f2001bfb4bb0/start?studentShare=true

Κώστας Καρυωτάκης - Το χιόνι

 Κώστας Καρυωτάκης - Το χιόνι

Τι καλά που ‘ναι στο σπίτι μας τώρα που έξω πέφτει χιόνι!
Το μπερντέ παραμερίζοντας τ’ άσπρο βλέπω εκεί σεντόνι
να σκεπάζει όλα τα πράγματα, δρόμους, σπίτια, δένδρα, φύλλα.
Πόσο βλέπω μ’ ευχαρίστηση μαζεμένη τόση ασπρίλα.

Όμως, κοίτα, τουρτουρίζοντας το κορίτσι εκείνο τρέχει.
Τώρα στάθηκε στην πόρτα μας, ψωμί λέει πως δεν έχει,
πως κρυώνει, πως επάγωσε…

Έλα μέσα κοριτσάκι,
το τραπέζι μας εστρώθηκε κι αναμμένο είναι το τζάκι!

ΤΟ ΧΙΟΝΙ ΣΤΗΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ , ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ

Claude Monet -  view of argenteuil snow

https://homouniversalisgr.blogspot.com/2017/01/blog-post.html

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας | Τερατάκια τσέπης

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 6η: Η ευθύνη για την παιδεία των νέων

Το αρχαίο κείμενο, λεξιλογικές επισημάνσεις και απόδοση νοήματος (Μετάφραση)

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b06xm.htm

Ερωτήσεις κατανόησης από το βιβλίο του καθηγητή

- Για ποιο θέμα γίνεται η συζήτηση;

-Τι ρωτά ο Σωκράτης το Μέλητο;

- Γιατί τον κατηγορεί ο Μέλητος;

- Με ποια επιχειρήματα στηρίζει ο Σωκράτης την άποψη του;

 

Νεοελληνική Γλώσσα (Α Γυμνασίου): 4η ενότητα, ΦPONTIZΩ ΓIA TH ΔIATPOΦH KAI THN YΓEIA MOY

 A EIΣAΓΩΓIKA KEIMENA

Kείμενο 1 [Eίμαστε ό,τι τρώμε]

https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/6988

Μαγειρεύουµε έναν καλύτερο κόσµο για τα παιδιά µας

https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/wwf_food_infographix.pdf

Δεκάλογος για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος από τη διατροφή μας

https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/dekalogos_apotypoma.pdf

Πώς μπορούμε να υιοθετήσουμε μια διατροφή φιλική προς τον πλανήτη;

https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/wwf_planet_based_diets_tips.pdf

Kείμενο 3 Η μεσογειακή διατροφή

Μην ξεπερνάτε το επιθυμητό βάρος για το ύψος σας.

•Τρώτε αργά, κατά προτίμηση σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας, χωρίς άγχος και με τη συντροφιά προσφιλών προσώπων.

• Προτιμάτε φρούτα ή ξηρούς καρπούς και όχι γλυκίσματα στα ενδιάμεσα μικρογεύματα.

• Προτιμάτε ψωμί ή ζυμαρικά ολικής αλέσεως.

• Προτιμάτε το νερό και όχι τα αναψυκτικά.

• Τα υγιή άτομα (πλην των εγκύων) δεν χρειάζονται διατροφικά συμπληρώματα (βιταμίνες, ιχνοστοιχεία κ.λπ.), όταν ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή.

• Τα υποθερμιδικά (light) τρόφιμα δεν αποτελούν υποκατάστατο της φυσικής άσκησης για τον έλεγχο της παχυσαρκίας. Επιπλέον, η κατανάλωσή τους σε μεγάλες ποσότητες έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε αύξηση του σωματικού βάρους.

• Η υποδειγματική διατροφή αποτελεί τον τελικό στόχο, αλλά η υιοθέτησή της σε καθημερινή βάση μπορεί να γίνει προοδευτικά.

Δείτε γενικά για την ενότητα: https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/glossa/a04.htm#dask

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β΄ γυμνασίου. 5η Ενότητα: Η ελεημοσύνη βασίλισσα των αρετών.

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ. Συντακτική, γραμματική, ερμηνευτική προσέγγιση
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b05xm.htm

► ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ.
- Σε ποιους απευθύνεται ο Χρυσόστομος και πώς τους χαρακτηρίζει;
- Με τι και ως προς τι συγκρίνει τους ανθρώπους;
- Ποια επιχειρήματα χρησιμοποιεί για να στηρίξει την άποψή του ότι οι άνθρωποι είναι ίσοι;
- Τι θεωρεί "άτοπον";
- Τι προκαλεί ο θάνατος στους ανθρώπους;
- Ποια είναι η θέση σας για τις απόψεις του Χρυσοστόμου;
- Υπάρχει αλληλεγγύη στις μέρες μας; Πότε εκδηλώνεται και ποιες μορφές παίρνει;
- Είναι άδολη; Μήπως έχει χαρακτήρα κοσμικό,  ιδίως όταν δημοσιοποιείται;
- Μπορούμε να βρούμε στοιχεία προφορικότητας του κειμένου;

◄ Ελ Γκρέκο, Ο Άγιος Μαρτίνος και ο ζητιάνος 
(Μουσείο Πράδο, Μαδρίτη).


q Σε τι μπορούν να ελπίζουν οι στρατιές των ανέργων, των αστέγων, των κοινωνικά αποκλεισμένων;

 

"Ουκ εθέλω πλουτείν ουκ εθέλω πλουτείν,ουκ εύχομαι  

αλλά μοι αλλά μοι είη αλλά μοι αλλά μοι είη ζην

εκ των ολίγων μηδέν εκ των ολίγων μηδέν έχοντα κακόν"

"Να γίνω πλούσιος, δεν το επιθυμώ, ούτε το εύχομαι

μα να μπορούσα να ζω με λίγα

χωρίς στις συμφορές του βίου να μετέχω.

Παιδική Νεανική Χορωδία της Ορχήστρας των Κυκλάδων - Το Μαργούδι

Prehistoric Settlement Of Dispilio – Kastoria | Greece

"Σκασιαρχείο"--ταινία μικρού μήκους--(Μουσικό Σχολείο Τρικάλων)

ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ - ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΝΙΣΜΟΥ

Επίλογος. Ποίηση: Τάσος Λειβαδίτης. Απαγγελία: Γιώργος Μιχαλακόπουλος. Ερμηνεία: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

 

Β' τάξη, 4η ενότητα, Οι Σεληνίτες, βιογραφία Λουκιανός, Ἀληθὴς Ἱστορία 1.23-26 (διασκευή)

Η Σελήνη ταξιδεύει πάνω από τα κύματα με το άρμα της, που το σέρνουν δύο φτερωτά άλογα (εσωτερικό ερυθρόμορφης κύλικας, 490 π.Χ., Staatliche Museen, Βερολίνο).

Συντακτική, Ερμηνευτική προσέγγιση και μετάφραση

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b04xm.htm

Σε ποιους αναφέρεται το κείμενο;
· Που ζουν αυτοί;
· Ποιος θεωρείται καλός στους Σεληνίτες;
· Ποια είναι η εξωτερική εμφάνιση των Σεληνιτών;
· Τι παθαίνουν, όταν ιδρώνουν;
· Πώς αξιοποιούν τον ιδρώτα τους;
· Ποια σχέση έχουν με τη Γη;

- Ποια στοιχεία από το κείμενο βρίσκετε ιδιαιτέρως χιουμοριστικά;

- Τι δηλώνει η επιθυμία του ανθρώπου να ταξιδέψει σε άλλους πλανήτες και να εξερευνήσει νέες μορφές ζωής;

- Αν ήσαστε εσείς στη Σελήνη και μπαίνατε μέσα στο «φρέαρ» ή κοιτάζατε στο «κάτοπτρον» που αναφέρει ο Λουκιανός στο κείμενό σας, τι θα ακούγατε και τι θα βλέπατε από τον πλανήτη Γη; Μπορείτε να γράψετε ένα ημερολόγιο και να το εμπλουτίσετε με σκίτσα ή φωτογραφίες που θα συγκεντρώσετε.

Πηγή: Το βιβλίο του καθηγητή.

Β1. Λεξιλογικός Πίνακας

καλός, -ή, -όν [= 1. ωραίος, 2. τίμιος, δίκαιος, ηθικός] [στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο: καλός]

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2234/Archaia-Elliniki-Glossa_B-Gymnasiou_html-empl/index04.html

https://arxaiabgymnasiou.blogspot.com/2012/11/4.html

Λεξιλογικός πίνακας "καλός -ή -όν", ενότητα 4, Αρχαία Β Γυμνασίου from Χρήστος Τσατσούρης

https://quizlet.com/135906611/flashcards

Β2. Ετυμολογικά

Πρώτο συνθετικό λέξη κλιτή – επίθετο

Σχηματισμός συνθέτου από το θέμα του αρσενικού

Σύνθετα με πρώτο συνθετικό επίθετο δευτερόκλιτο	Σύνθετα με πρώτο συνθετικό επίθετο τριτόκλιτο σε -υς (γεν. -εος)
π.χ. ἀγαθο-εργία < ἀγαθός + ἔργον ἀκρό-πολις< ἄκρα + πόλις	π.χ. βαθύ-πλουτος < βαθύς + πλοῦτος βαρύ-θυμος < βαρύς + θυμός
Στα σύνθετα με πρώτο συνθετικό αριθμητικό επίθετο παρατηρούνται οι ακόλουθες περιπτώσεις:
α. Τα εἷς, δύο, τρεῖς, τέτταρες γίνονται αντίστοιχα μον(ο)-, δι-, τρι-, τετρα-, π.χ. μονο-δάκτυλος, δι-φυής, τρι-κυμία, τετρά-δραχμον.	τετράδραχμον Ἀθηνῶν
β. Τα υπόλοιπα διατηρούν το θέμα τους, π.χ. διακοσιο-μέδιμνος.
γ. Τα άκλιτα απόλυτα αριθμητικά (από το πέντε έως το ἑκατόν):
ή μένουν αμετάβλητα, π.χ. πεντετάλαντος	ή λήγουν σε -α, π.χ. πεντάδραχμον, ἑπταετής

Γ. Γραμματική

1. Γ΄κλίση επιθέτων

Φωνηεντόληκτα σε -ύς, -εῖα, -ύ

1. Γ΄κλίση επιθέτων

Φωνηεντόληκτα σε -ύς, -εῖα, -ύ

Ο τύπος βαθέος του κειμένου ανήκει στο φωνηεντόληκτο επίθετο γ΄ κλίσης βαθύς, βαθεῖα, βαθύ.

Στη γ΄ κλίση επιθέτων ανήκουν τα επίθετα των οποίων τουλάχιστον το αρσενικό και το ουδέτερο γένος κλίνονται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση ουσιαστικών:

	ενικός αριθμός			πληθυντικός αριθμός
	αρσενικό	θηλυκό	ουδέτερο	αρσενικό	θηλυκό	ουδέτερο
ονομαστική	βαθύς	βαθεῖα	βαθύ	βαθεῖς (< βαθέες)	βαθεῖαι	βαθέα
γενική	βαθέος	βαθείας	βαθέος	βαθέων	βαθειῶν	βαθέων
δοτική	βαθεῖ	βαθείᾳ	βαθεῖ	βαθέσι	βαθείαις	βαθέσι
αιτιατική	βαθύν	βαθεῖαν	βαθύ	βαθεῖς (< βαθέας)	βαθείας	βαθέα
κλητική	βαθύ	βαθεῖα	βαθύ	βαθεῖς (< βαθέες)	βαθεῖαι	βαθέα

Παρατηρήσεις

1. Τα επίθετα αυτής της τάξης είναι κυρίως οξύτονα. Βαρύτονα είναι μόνο τα θῆλυς, θήλεια, θῆλυ και ἥμισυς, ἡμίσεια, ἥμισυ.
2. Το θηλυκό γένος κλίνεται κατά την α΄ κλίση των ουσιαστικών.
3. Το -α των καταλήξεων της ονομαστικής, αιτιατικής και κλητικής ενικού του θηλυκού γένους είναι βραχύ.

΄

Γραμματικής Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας:

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2340/Grammatiki-Archaias-Ellinikis_Gymnasiou-Lykeiou_html-apli/index_02_10.html

Ουδέτερα ακατάληκτα μονόθεμα οδοντικόληκτα σε -α (γεν. -ατος)

Ύλη από την Α΄ Γυμνασίου

Ενικός αριθμός
τὸ τοῦ τῷ τὸ ὦ	σῶμα σώματ-ος σώματ-ι σῶμα σῶμα
Πληθυντικός αριθμός
τὰ τῶν τοῖς τὰ ὦ	σώματ-α σωμάτ-ων σώμασι (ατ-σι) σώματ-α σώματ-α

 

Παρατήρηση

Η ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού σχηματίζονται από το θέμα χωρίς κατάληξη (σωματ-). Το -τ- αποβάλλεται, επειδή στην Ελληνική ληκτικά σύμφωνα είναι μόνο τα -ν, -ρ, -ς. Από την αποβολή αυτή εξηγείται η φαινομενική ύπαρξη δύο θεμάτων.

Ασκήσεις

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b04xm.htm

Χάρις Αλεξίου & ΛΕΞ – Φύγε – Official audio release

antikleidi: Οι πίνακες του χιονιού – 20 από τα πιο διάσημα έργα ζωγραφικής με χιονισμένα τοπία

 To μετεωρολογικό δελτίο μας υποσχέθηκε χιόνια αυτές τις ημέρες. Έρθουν δεν έρθουν, εμείς μπορούμε ν απολαύσουμε αυτούς τους 20 υπέροχους διάσημους ζωγραφικούς πίνακες, που έχουν ως θέμα τους χιονισμένα τοπία.

Camille PISSARRO, δρόμος στην Pontoise το χειμώνα 1873

Pieter Bruegel, ο Πρεσβύτερος Χειμωνιάτικο τοπίο με σκέιτερ και μια παγίδα πουλιών 1565

Κλοντ Μονέ, Boulevard Saint-Denis το χειμώνα
1875

Χέντρικ Άβερκαμπ, χειμωνιάτικο τοπίο

ανθρακωρύχοι στο χιόνι το χειμώνα- Vincent van Gogh 1882

Η οδός Saint Lazare με χιόνι- Camille Pissarro 1897

η επίδραση του χιονιού στο δρόμο για το Argentuil- Claude Monet 1875

Λεωφόρος Clichy 1886 – Paul Signac 1886

Χιονοθύελλα- Maurice de Vlaminck

το ξεπάγωμα -Fyodor Vasilyev

Βουνά και σπίτια στο χιόνι – Ernst Ludwig Kirchner 1924

Η χιονοθύελλα (Χειμώνας) – Francisco Goya 1786

χιόνι – M.C. Escher 1936

Όρος Rainier το χειμώνα – Toshi Yoshida 1972

χιόνι και κοράκια στο Randegg -Otto Dix

Yuki, yuhi (χιόνι, ηλιοβασίλεμα) – Kiyoshi Saito

Προάστιο μέσα στα χιόνια – Paul Gauguin 1886

Τοπίο με χιόνια- Pierre-Auguste Renoir 1875

Κήπος στο Louveciennes στο χιόνι – Alfred Sisley 1874

Το λιώσιμο του χιονιού. Fontainbleau – Paul Cezanne 1880

Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Νεοελληνική Γλώσσα (Α Γυμνασίου): 3η ενότητα. TAΞIΔI ΣTON KOΣMO THΣ ΦYΣHΣ

A EIΣAΓΩΓIKA KEIMENA ΠEPIΓPAΦH

Kείμενο 1 [Aς γνωρίσουμε τη Σαλαμίνα]
https://www.visitgreece.gr/el/

ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Η ναυμαχία της Σαλαμίνας

8. Η οριστική απομάκρυνση του περσικού κινδύνου from Kvarnalis75

A EIΣAΓΩΓIKA KEIMENA AΦHΓHΣH
Kείμενο 2   Iστορία μιας φώκιας

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α'  ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Ενότητα 13: Οι φίλοι μας τα ζώα

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/logotexnia/A-zoa.htm

Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετά

Η ιστορία του γάτου που έμαθε σε ένα γλάρο να πετά from Κατερίνα Προκοπίου

Φύλλο εργασίας

https://docs.google.com/document/d/1nHjP_ulxRDmDebqJ2tjvNAy4AQaPLkcwkPI1vYQlA2U/edit#heading=h.20uzg918ddk0

Χάρις Αλεξίου - Ο άνθρωπος του κάβου (Reworks 2022)