Παρασκευή, 20 Δεκεμβρίου 2013

Kινηματογραφική μεταφορά τη νουβέλας του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Ο γέρος και η θάλασσα».




ΟΑλεξάντερ Πετρόφ, κινηματογραφιστής animation ταινιών μικρού μήκους, έχει αποσπάσει πλήθος βραβείων για τη δημιουργία του.
Η ταινία του έχει βραβευθεί σε πολλά κινηματογραφικά φεστιβάλ του είδους, συμπεριλαμβανομένου του Academy Award for Animated Short Film.

Πέμπτη, 19 Δεκεμβρίου 2013

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 8η ενότητα: ¨'Ένα μοιραίο λάθος".

Β1. Λεξιλογικός Πίνακας

ἐλεύθερος 
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/index.html

Β2. Ετυμολογικά

Παραγωγή ουσιαστικών

Παραγωγή ουσιαστικών από επίθετα

Τα ουσιαστικά που παράγονται από επίθετα είναι αφηρημένα ουσιαστικά, γένους θηλυκού ή ουδετέρου, και φανερώνουν ιδιότητα. Συνηθισμένες παραγωγικές καταλήξεις, ανάλογα με την κλίση των επιθέτων, είναι:
Καταλήξεις ουσιαστικών που παράγονται από επίθετα
-ία

-(ε)ια (προπαροξύτονα)

-(ο)ια(προπαροξύτονα)

-ος

-σύνη

-(υ)της

-(ό)της

-άς
από επίθετα β′ κλίσης σε -ος και από μερικά γ′ κλίσης
κακός > ἡ κακία, ἀτυχής > ἡ ἀτυχία
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ης, -ης, -ες
ὑγιής > ἡ ὑγίεια
από συνηρημένα επίθετα β′ κλίσης σε -ους
εὔνους > ἡ εὔνοια
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ύς, -εῖα, -ύ
πλατύς > τὸ πλάτος
από επίθετα β′ κλίσης και γ′ κλίσης σε -ων, -ων, -ον
δίκαιος > ἡ δικαιοσύνη, ἄφρων > ἡ ἀφροσύνη
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ύς, -εῖα, -ύ
βαρύς > ἡ βαρύτης, ταχύς > ἡ ταχυτής / ἡ ταχύτης
από επίθετα β′ κλίσης σε -ος
ἀρχαῖος > ἡ ἀρχαιότης
από αριθμητικά επίθετα
μόνος > ἡ μονάς

Γ. Γραμματική

1. Δευτερόκλιτα επίθεταΌπως και στη ν.ε., τα επίθετα προσδίδουν μια ιδιότητα σε ένα ουσιαστικό. Στην α.ε. υπάρχουν δευτερόκλιτα και τριτόκλιτα επίθετα. Στα δευτερόκλιτα περιλαμβάνονται επίθετα τρικατάληκτα (δηλ. με τρεις καταλήξεις, μία για κάθε γένος) και δικατάληκτα (δηλ. με δύο καταλήξεις, μία κοινή για το αρσενικό και το θηλυκό και μία για το ουδέτερο). Συγκεκριμένα:

αρσενικόθηλυκόουδέτερο
τρικατάληκτα-ος
-ονὁ καλός, ἡ καλή, τὸ καλόν
ὁ δίκαιος, ἡ δικαία, τὸ δίκαιον
δικατάληκτα-ος-ος-ονὁ ἔνδοξος, ἡ ἔνδοξος, τὸ ἔνδοξον

red arrowΠαρατηρήσεις

  1. Στα τρικατάληκτα δευτερόκλιτα επίθετα το αρσενικό και το ουδέτερο γένος κλίνονται σύμφωνα με τη β′ κλίση των ουσιαστικών (βλ. Ενότητα 4), ενώ το θηλυκό κλίνεται σύμφωνα με την α′ κλίση των ουσιαστικών (βλ. Ενότητα 6).
  2. Το θηλυκό γένος των τρικατάληκτων δευτερόκλιτων επιθέτων κανονικά λήγει σε . Όταν, όμως, πριν από την κατάληξη -ος του αρσενικού υπάρχει φωνήεν ή -ρ-, τότε λήγει σε  (μακρό), π.χ.ἀγαθ-ός, ἀγαθ-ή, ἀγαθ-όν, αλλά πλούσι-ος, πλουσί-α (προσοχή στον τονισμό, η λήγουσα είναι μακρά), πλούσι-ον και μικρ-ός, μικρ-ά, μικρ-όν.
  3. Το θηλυκό των τρικατάληκτων δευτερόκλιτων επιθέτων στην ονομαστικήγενική και κλητική του πληθυντικού τονίζεται όπου και όπως το αρσενικό στις αντίστοιχες πτώσεις, π.χ. πλούσιαι, πλουσίων (αρσ.:πλούσιοι, πλουσίων).
  4. Δικατάληκτα είναι κυρίως τα περισσότερα σύνθετα επίθετα σε -ος, π.χ. ὁ/ἡ ἔνδοξος, τὸ ἔνδοξον – ὁ/ἡ ἀθάνατος, τὸ ἀθάνατον.

2. Η δεικτική αντωνυμία οὗτος, αὕτη, τοῦτο

Η αντωνυμία οὗτος, αὕτη, τοῦτο (= αυτός, -ή, -ό) είναι τρικατάληκτη και κλίνεται ως εξής:
αρσενικόθηλυκόουδέτερο
ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμόςενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμόςενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
ονομαστική
γενική
δοτική
αιτιατική
κλητική
οὗτος
τούτου
τούτῳ
τοῦτον
οὗτος
οὗτοι
τούτων
τούτοις
τούτους
----
αὕτη
ταύτης
ταύτῃ
ταύτην
αὕτη
αὗται
τούτων
ταύταις
ταύτας
----
τοῦτο
τούτου
τούτῳ
τοῦτο
----
ταῦτα
τούτων
τούτοις
ταῦτα
----
red arrowΠαρατηρήσεις
  1. Είναι η μόνη αντωνυμία που έχει κλητική πτώση στον ενικό αριθμό του αρσενικούκαι του θηλυκού γένους.
  2. Το ουδέτερο δεν έχει τελικό -ν στην ονομαστική και αιτιατική ενικού.
  3. Οι τύποι του ουδετέρου γένους και οι πλάγιες πτώσεις του αρσενικού και τουθηλυκού γένους έχουν αρχικό γράμμα τ-.

Ασκήσεις
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a08xm.htm

Το Κοριτσάκι με τα Σπίρτα ~ Hans Christian Andersen.



Παραμονή Πρωτοχρονιάς.
Απόψε μες στο χιόνι
σπίρτα στο δρόμο εσύ πουλάς,
και είσαι τόσο μόνη.
Χρόνια πολλά, χρόνια καλά,
χρόνια ευτυχισμένα,
κι αν περισσεύει μια δραχμή,
σκεφτείτε με και μένα.

Μα ποιος να σταθεί να κοιτάξει, τα σπίρτα σου ποιος να σκεφτεί;
Νυχτώνει σε λίγο, νυχτώνει, διαβάτες περνούν βιαστικοί.

Ένα σπιρτάκι άναψε
μέσα στ άσπρα δάχτυλα της,
πορτοκαλένιο άστραψε
το χιόνι ολόγυρα της.
Και ξάφνου, μπρος στα πόδια της,
μια σόμπα ασημένια
είδε να καίει μια φωτιά
ζεστή μαλαματένια,
και το ποτάμι το βαθύ
που ήταν παγωμένο,
έλαμψε σαν παράθυρο
τη νύχτα φωτισμένο.

Και μες στο βυθό εκεί κάτω, νεράιδες αρχίσαν χορό.
Μα σβήνει το σπίρτο και πέφτει σιωπή και σκοτάδι λευκό.

Ανάβει ολόκληρο κουτί,
κι ακούστηκε κιθάρα,
κι έσταζε φως του γεφυριού
η πέτρινη καμάρα.
Και ήρθε μέσα από το φως,
όπως στα όνειρα της,
η μάνα της με τα φιλιά
και τη ζεστή αγκαλιά της.

Μανούλα κι εσύ, μη μ αφήσεις μονάχη τη νύχτα αυτή.
Φοβάμαι κρυώνω εδώ πέρα. Αχ, πάρε με τώρα μαζί.

Παραμονή Πρωτοχρονιά.
Τώρα ποιος τη θυμάται;
Αχ, δε τη σκέφτηκε κανείς,
μοιάζει σα να κοιμάται.

Σάββατο, 14 Δεκεμβρίου 2013

Παρασκευή, 13 Δεκεμβρίου 2013

cancão do mar ~ dulce pontes




cancão do mar-Dulce Pontes
from Lagrimas

Lyrics (Portuguese)

Fui bailar no meu batel
Além do mar cruel
E o mar bramindo
Diz que eu fui roubar
A luz sem par
Do teu olhar tão lindo
Vem saber se o mar terá razão
Vem cá ver bailar meu coração
Se eu bailar no meu batel
Não vou ao mar cruel
E nem lhe digo aonde eu fui cantar
Sorrir, bailar, viver, sonhar...contigo


Lyrics (English)

I was going to dance on my little boat
There in the cruel sea
And the sea was roaring to me
Telling me that I should steal
The incomparable light
Of your beautiful eyes
Come and prove the sea right
Come here and see my heart dancing
If I go dancing on my little boat
I won't go to the cruel sea
Nor will I tell where I went to
Smile, dance, live, dream... with you

Πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου 2013

Χορός και αναπηρία: Ένα μάθημα ζωής




Το στερεότυπο ότι ο χορός συνδέεται με ένα τέλειο ανθρώπινο σώμα, ήρθε να καταρρίψει μέσα από την εμπειρία του ο κ. Γιώργος Χρηστάκης, εμπνευστής και ιδρυτής του χοροθεάτρου ΔΑ.ΓΙ.ΠΟ.ΛΗ. στόχος του οποίου είναι να αποδείξει πως ακόμα και οι άνθρωποι με αναπηρίες μπορούν να προσφέρουν ένα υπέροχο χορευτικό θέαμα, καθηλώνοντας το κοινό. 

Ο κ. Χρηστάκης, που είναι άτομο με αναπηρία, μίλησε την Κυριακή στην ημερίδα με θέμα «Χορός και αναπηρία», μια σπουδαία πρωτοβουλία του Συλλόγου Φίλων Χορού που σαν σκοπό είχε την αφύπνιση του κόσμου και την απόδειξη πως τίποτε δεν είναι ακατόρθωτο. 
Με παρτενέρ την δασκάλα του συλλόγου κ. Ειρήνη Σπύρου, με την οποία χάρισαν στον κόσμο που παραβρέθηκε στην εκδήλωση, μερικά λεπτά μιας μαγικής συνύπαρξης δύο ανθρώπινων σωμάτων που χορεύουν υπερπηδώντας το «εμπόδιο» της αναπηρίας του ενός εκ των δύο χορευτών. 
Διαβάστε περισσότερα:
http://www.rodiaki.gr/article.php?id=267517&catid=11&maincatid=1

Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 7η ενότητα: "Η λύση του Γόρδιου δεσμού"


Α. Κείμενο
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a07xm.htm

http://www.gkonstantinou.com/school_work/enotita7/enotita7.html 



Γέννηση Αλέξανδρου:
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/457/3003,12057/extras/texts/index_07_gennisi_alexandrou/index_07_gennisi_alexandrou.html

Χαρακτηριστικά παραδείγματα ιστορικών προσώπων που επέδειξαν αποφασιστικότητα σε κρίσιμες περιστάσεις:

Β1. Λεξιλογικός Πίνακας


ζευγνύω (και ζεύγνυμι) [= δένω μαζί με κάτι άλλο, ζευγαρώνω, ζεύω] 
θ. ζευγ-, ζυγ-
[στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο ζυγοῦ


Β2. Ετυμολογικά

Παραγωγή ουσιαστικών

Παραγωγή ουσιαστικών από ρήματα (β′ μέρος)

• Ουσιαστικά που δηλώνουν όργανο ή μέσο
Καταλήξεις ουσιαστικών που παράγονται από ρήματα και δηλώνουν όργανο ή μέσο
-τρον ή -θρον
-τρα ή -θρα
-τήρ
-τηρία
-τήριον
-ανον
-άνη
-όνη
-ίς
ἄροτρον
ξύστρα
λουτήρ
ἀρτηρία
ποτήριον
δρέπανον
σκαπάνη
ἀγχόνη
γραφίς
< ἀρόω, ἀρῶ
< ξύω, ἀποβάθρα < ἀποβαίνω
< λούω
< ἀείρω
< πίνω
< δρέπω
< σκάπτω
< ἄγχω
< γράφω
• Ουσιαστικά που δηλώνουν τόπο
Καταλήξεις ουσιαστικών που παράγονται από ρήματα και δηλώνουν τόπο
-τήριον
-τρα
-τρον
-θρον
ὁρμητήριον
παλαίστρα
θέατρον
βάθρον
< ὁρμάομαι, ὁρμῶμαι
< παλαίω
< θεάομαι, θεῶμαι
< βαίνω

Καταλήξεις -τηρας, -τηριο στη νέα ελληνική

Γ. Γραμματική

1. Η αύξηση

Τα ρήματα στην οριστική των ιστορικών χρόνων, δηλ. του παρατατικού, του αορίστου και του υπερσυντελίκου, παίρνουν στην αρχή του θέματος αύξηση, η οποία δηλώνει το παρελθόν. Υπάρχουν δύο είδη αύξησης: η συλλαβική και η χρονική.
ρήματα που αρχίζουν
από σύμφωνο
ρήματα που αρχίζουν
από φωνήεν ήδίφθογγο
arrowarrow
συλλαβική αύξησηχρονική αύξηση
προσθήκη
ενός ἐ- πριν από το θέμα
λύω
γράφω

-λυ-ον
-γραφ-ον
έκταση
του αρχικού βραχύχρονου φωνήεντος
α, ε  ηἄρχωρχονἐλπίζωλπιζον
αι, ει  ῃαἴρωρονεἰκάζωκαζον
ο → ωὁρίζωριζον
οι  ῳοἰκίζωκιζον
ῐ , ῠ  ῑ , ῡἱδρύωδρυονὑβρίζωβριζον
αυ, ευ  ηυαὔξωηὖξονεὕδωηὗδον
red arrow Παρατηρήσεις
  1. Τα ρήματα που αρχίζουν από -, όταν παίρνουν αύξηση, γράφονται με δύο ρ,
    π.χ. ῥίπτω → ἔρριπτον.
  2. Στα σύνθετα ή παρασύνθετα[1] ρήματα με α΄ συνθετικό πρόθεση, η αύξηση μπαίνει μετά την πρόθεση, π.χ. ἀπάγω → ἀπγον, ἐκφέρω → ἐξέφερον, ἐγκωμιάζω → ἐνεκωμίαζον.
Ομαλή αύξηση στα σύνθετα ρήματα:
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/457/3003,12057/extras/references/index_07/index_07_omali_auxisi.html

2. Οριστική παρατατικού ρήματος& εἰμί

Ο παρατατικός, όπως και στη ν.ε., είναι ο ιστορικός χρόνος που δηλώνει ότι μια πράξη γινόταν διαρκώς ή επανειλημμένα στο παρελθόν.
Το ρ. εἰμί κλίνεται στην οριστική του παρατατικού ως εξής (να συμπληρώσετε τους τύπους των προσωπικών αντωνυμιών που λείπουν):
α.ε.ν.ε.
______________ και ἦνήμουν
______________ἦσθαήσουν
(οὗτος, αὕτη, τοῦτο)ἦνήταν
______________ἦμενήμαστε
______________ἦτεήσαστε
(οὗτοι, αὗται, ταῦτα)ἦσανήταν

3. Οριστική παρατατικού και αορίστου ενεργητικής φωνής βαρύτονων ρημάτων

Σε αυτή την Ενότητα θα διδαχτείτε τον σχηματισμό της οριστικής έγκλισης του παρατατικού και του αορίστου ενεργητικής φωνής των βαρύτονων ρημάτων.

Σχηματισμός οριστικής παρατατικού ε.φ.

οριστική παρατατικού ε.φ.

Σχηματισμός οριστικής αορίστου ε.φ.

οριστική αορίστου ε.φ.

Κλίση

οριστική παρατατικούοριστική αορίστου
α.ε.ν.ε.α.ε.ν.ε.
-λυ-ον
-λυ-ες
-λυ-ε
-λύ-ομεν
-λύ-ετε
-λυ-ον
έλυνα
έλυνες
έλυνε
λύναμε
λύνατε
έλυναν
-λυ-σ-α
-λυ-σ-ας
-λυ-σ-ε
-λύ-σ-αμεν
-λύ-σ-ατε
-λυ-σ-αν
έλυσα
έλυσες
έλυσε
λύσαμε
λύσατε
έλυσαν
Δες βίντεο:  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/video%20xronwn/elyon1.htm

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/video%20xronwn/elysa.htm

4. Οριστική αορίστου ενεργητικής φωνής αφωνόληκτων βαρύτονων ρημάτων

   Ισχύουν όσα διδαχτήκατε στην προηγούμενη Ενότητα για τη συγχώνευση του άφωνου χαρακτήρα του ρήματος με τον χρονικό χαρακτήρα -σ- στον μέλλοντα:
χειλικόληκτα: -ψα, π.χ. τρέπ-ω → ἔ-τρεπ-σ-α → ἔτρεψα, βλάπτω → ἔβλαψα.
ουρανικόληκτα: -ξα, π.χ. λήγω → ἔληγ-σ-α → ἔληξα, τάττω → ἔταξα.
οδοντικόληκτα: -σα, π.χ. πείθω → ἔπειθ-σ-α → ἔπεισα.

Ασκήσεις
 http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20a%20gym/a07xm.htm

Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου 2013

World War II in Europe: Every Day

Με το μπλε και σκούρο μπλε χρώμα απεικονίζονται οι δυνάμεις των Συμμάχων, ενώ με το κόκκινο σκούρο και το κόκκινο οι δυνάμεις του Άξονα και των συμμάχων τους. Στο βίντεο φαίνονται οι συνεχείς αλλαγές στην κατοχή περιοχών και χωρών καθώς και η επέκταση των ναζί και η πτώση τους.

Τετάρτη, 4 Δεκεμβρίου 2013

Νεοελληνική Γλώσσα Β΄ γυμνασίου. 4η Ενότητα: ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ

A ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Κείμενο 1 [Η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα]


Εισαγωγή στον πολιτισμό της κλασικής Αθήνας [Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού].


Κείμενο 2 «Να 'σαι καλά δάσκαλε!»
Γιώργος Ιωάννου, "Να 'σαι καλά δάσκαλε!" [Κείμενα Νεοελληνική Λογοτεχνίας Β΄ γυμνασίου].



Κείμενο 3 [Διαβατήριο για τη ζωή η βασική εκπαίδευση]
http://www.unesco-hellas.gr/gr/2_1.htm

http://www.mikrosanagnostis.gr/thema_12.asp



Κείμενο 4 [Οι νέες τεχνολογίες θα αλλάξουν την εκπαίδευση]




► Οι 24 ώρες ενός μαθητή σήμερα...



Β ΔΙΑΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΚΑΙ
ΑΜΕΤΑΒΑΤΑ ΡΗΜΑΤΑ – ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ


B1 Οι διαθέσεις του ρήματος


Μαθαίνω για τη διάθεση του ρήματος
και την 
παθητική σύνταξη
  • Η διάθεση αναφέρεται στη σημασία του ρήματος και στη σχέση που έχει με το υποκείμενό του και διακρίνεται σε ενεργητικήπαθητικήμέση και ουδέτερη.
  • Τα ρήματα, ως προς τη διάθεσή τους, είναι
     ενεργητικά, όταν το υποκείμενο ενεργεί (παράδ.2α, β)
     παθητικά, όταν το υποκείμενο δέχεται ενέργεια ή παθαίνει κάτι από άλλον (παράδ. 2γ)
     μέσα, όταν το υποκείμενο ενεργεί και η ενέργεια γυρίζει στο ίδιο (παράδ. 2δ)
     ουδέτερα, όταν το υποκείμενο ούτε ενεργεί ούτε παθαίνει κάτι, αλλά απλώς βρίσκεται σε μια κατάσταση (παράδ. 2ε).
  • Η διάθεση του ρήματος είναι ανεξάρτητη από τη φωνή στην οποία ανήκει· δηλαδή, ένα ρήμα μπορεί να βρίσκεται στην ενεργητική φωνή και να έχει παθητική διάθεση (Μαύρισα από τον ήλιο) ή να βρίσκεται στην παθητική φωνή και να έχει ενεργητική διάθεση (Χρειάζομαι χρόνο).

    εικόνα
  • Όταν διατυπώνουμε ένα νόημα με ρήμα παθητικής διάθεσης, έχουμε παθητική σύνταξη.
  • Στην παθητική σύνταξη, το προθετικό σύνολο (συνήθως από + αιτιατική) που φανερώνει το πρόσωπο ή το πράγμα από το οποίο παθαίνει κάτι το υποκείμενο λέγεται ποιητικό αίτιο(Διαβάζω και γράφω, 3).
http://vprassas.blogspot.gr/2011/01/blog-post_8871.html

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20Nea/diathesi-rim-NE.htm


ΔΙΑΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ from alexgger

Ποιο ρήμα μέσης διάθεσης πιστεύετε ότι αντιστοιχεί σε κάθε σκίτσο;
εικόνα

B2 Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα
Μαθαίνω για τα μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα
  • Τα ρήματα που δείχνουν ότι η ενέργεια του υποκειμένου δε μεταβαίνει σε κάτι άλλο λέγονται ενεργητικά αμετάβατα (Διαβάζω και γράφω, 1α, β, γ).
  • Τα ρήματα που δείχνουν ότι η ενέργεια του υποκειμένου μεταβαίνει σε άλλο πρόσωπο ή πράγμα λέγονται ενεργητικά μεταβατικά (1δ, ε).
  • Πολλά ρήματα της νέας ελληνικής γλώσσας είναι και μεταβατικά και αμετάβατα, σε διαφορετικό όμως κάθε φορά γλωσσικό περιβάλλον (2).
    Π.χ. Άρχισε να βγάζει λόγο – Η εκδήλωση άρχισε μετά τις εννέα.


http://vprassas.blogspot.gr/2011/01/blog-post_9075.html

B3 Αντικείμενο – Μονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα
Μαθαίνω για το αντικείμενο και τα μονόπτωτα καιδίπτωτα ρήματα
  • Το πρόσωπο ή το πράγμα που δέχεται την ενέργεια ή την επίδραση του υποκειμένου ενός μεταβατικού ρήματος και αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της έννοιάς του λέγετα ιαντικείμενο.
  • Το αντικείμενο ενός μεταβατικού ρήματος μπορεί να είναι ουσιαστικό, αντωνυμία, αλλά και επίθετο, μετοχή και κάθε άλλο μέρος του λόγου και μια πρόταση ολόκληρη με άρθρο ή χωρίς άρθρο μπροστά τους, όταν παίρνουν τη θέση ουσιαστικού.
  • Τα μεταβατικά ρήματα που χρειάζονται ως συμπλήρωμα μία μόνο πτώση (ένα αντικείμενο) λέγονται μονόπτωτα.
  • Τα μεταβατικά που χρειάζονται ως συμπλήρωμα δύο πτώσεις (δύο αντικείμενα) λέγονταιδίπτωτα. Από αυτά, το αντικείμενο που συνδέεται στενότερα με το ρήμα λέγεται άμεσο, ενώ το άλλο λέγεται έμμεσο, γιατί η ενέργεια του υποκειμένου του ρήματος απευθύνεται έμμεσα προς αυτό.
εικόνα
  • Δύο ή περισσότερα όμοια αντικείμενα (όλα πρόσωπα ή όλα πράγματα) που βρίσκονται στην ίδια πτώση και συνδέονται μεταξύ τους με συνδέσμους ή χωρίζονται με κόμμα θεωρούνται μία πτώση.
  • Στα μονόπτωτα ρήματα η γενική και στα δίπτωτα το έμμεσο αντικείμενο μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο (με τις προθέσεις από, με, σε, για + αιτιατική).
  • Στα δίπτωτα ρήματα που συντάσσονται με δύο αιτιατικές, η αιτιατική προσώπου ή του προσωποποιημένου πράγματος είναι το άμεσο αντικείμενο.
  • Το σύστοιχο αντικείμενο έχει όμοια ή την ίδια σημασία –και συχνά και ετυμολογική συγγένεια– με το ρήμα
    Π.χ. Στην εκδήλωση του σχολείου όλοι φορούσαν ρούχα επίσημα.

Αρκάς, Μπαμπά, πετάω!, εκδ. Γράμματα, 1992

Γ ΣΥΝΟΧΗ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Μαθαίνω για τη συνοχή ευρύτερου κειμένου
  • Για να γράψουμε ένα κείμενο, πρέπει να έχουμε αποφασίσει:
    1. ποιο είναι το θέμα μας·
    2. ποια ζητήματα σχετικά με το θέμα αυτό θέλουμε ή μας ζητούν να αναπτύξουμε στο κείμενό μας·
    3. ποιος είναι ο σκοπός για τον οποίο γράφουμε. Ο σκοπός μας προσδιορίζεται από τρία κυρίως στοιχεία:
εικόνα
  • Είναι απαραίτητο το κείμενό μας να έχει αλληλουχία, δηλαδή, να υπάρχει ομαλή μετάβαση από τη μία σκέψη στην άλλη. Έπειτα, πρέπει να βρούμε πώς θα οργανώσουμε τις ιδέες αυτές σε παραγράφους, ώστε η καθεμία να έχει σαφές νόημα. Για να γίνει σαφέστερη η αλληλουχία, δηλαδή η λογική σχέση και συνέχεια που πρέπει να υπάρχει ανάμεσα στις ιδέες του κειμένου, χρησιμοποιούμε τις κατάλληλες συνδετικές λέξεις ή φράσεις.
  • Τα κείμενα διαφέρουν μεταξύ τους ανάλογα με το είδος τους. Αλλιώς είναι οργανωμένη μια επιστολή σε ένα φίλο μας κι αλλιώς ένα άρθρο σε ένα μαθητικό περιοδικό. Για το λόγο αυτό πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας όχι μόνο σε ποιον απευθυνόμαστε, αλλά και τι γνωρίζει για το θέμα μας.
  • Παρόλο που τα κείμενα διαφέρουν πολύ μεταξύ τους ανάλογα με το είδος τους, συνήθως σε όλα μπορούμε να διακρίνουμε: 1. τον πρόλογο, 2. το κύριο θέμα τους, 3. τον επίλογο
  • Ανάλογα με το είδος του κειμένου μπορεί να υπάρχει προσφώνηση-επιφώνηση (π.χ. επιστολή, ομιλία κτλ.) ή τίτλος (π.χ. άρθρο σε εφημερίδα).


Δ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

Συνδυάστε τα ουσιαστικά από τα προηγούμενα κείμενα: εκπαίδευση, καθηγητής, σχολείο, μαθητής, διευθυντής με κάθε ομάδα επιθέτων/ μετοχών:
eκπαίδευση
αυστηρός
καταρτισμένος
επιεικής
καθηγητής
επιμελής
δημιουργικός
προσεκτικός
σχολείο
προσχολική
γενική
επαγγελματική
μαθητής
δυναμικός
τυπικός
σχολαστικός
διευθυντής
ημερήσιο
δημόσιο
πειραματικό


Ε ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ

  • Προσέξτε πώς θα οργανώσετε το κείμενο σας (συμβουλευτείτε και τη θεωρία για τη εικόνα
    συνοχή ευρύτερου κειμένου).
  • Πόσες παραγράφους έχει;
  • Ποιο θέμα θέτει η καθεμία;
  • Πώς συνδέονται οι παράγραφοι μεταξύ τους;
  • Έχει αλληλουχία το κείμενο σας;
  • Πώς την εξασφαλίσατε;
  • Προσπαθήστε να αξιολογήσετε με βάση τους άξονες αυτούς το κείμενό σας.
Διαθεματική εργασίαεικόνα
Το τμήμα σας αποφασίζει να εκδώσει ένα τεύχος της μαθητικής εφημερίδας ή του περιοδικού με αφιέρωμα στο σχολείο σας. Το αφιέρωμα αυτό θα έχει τίτλο: «Η ιστορία του σχολείου μας». Για να καταφέρετε να ετοιμάσετε αυτό το αφιέρωμα, σας προτείνουμε:

 Χωριστείτε σε τρεις ομάδες: μία θα ασχοληθεί με το Σχολείο του χθες, μία με το Σχολείο του σήμερα και μία με το Σχολείο του αύριο.
 Συγκεντρώστε φωτογραφίες, παλιές και σύγχρονες, στοιχεία από την Τοπική Ιστορία, από το αρχειακό υλικό του σχολείου σας. Μπορείτε ακόμα να πάρετε συνεντεύξεις από μαθητές και εκπαιδευτικούς του σχολείου σας, παλιότερους και σύγχρονους, ή και από άλλους τοπικούς παράγοντες. Παράλληλα αναζητήστε υλικό σε εφημερίδες και εκπαιδευτικά περιοδικά είτε στη βιβλιοθήκη του σχολείου είτε στο διαδίκτυο.
 Ταξινομήστε το υλικό που συγκεντρώσατε. Οργανώστε το και γράψτε τα δικά σας συνοδευτικά κείμενα.
 Σε συνεργασία με τον καθηγητή της Πληροφορικής, δώστε στο υλικό σας ηλεκτρονική μορφή.

Χρήσιμες ηλεκτρονικές διευθύνσεις 

http://www.minedu.gov.gr (ο νέος δικτυακός τόπος του Υπουργείου Παιδείας)
http://www.ypepth.gr (ο παλιός δικτυακός τόπος του Υπουργείου Παιδείας)
http://students.sch.gr (πληροφοριακό υλικό για το σχολείο, το βιβλίο κ.ά.)
http://www.e-paideia.net (ενημέρωση για την Παιδεία στον κόσμο σήμερα)
http://gym-n-souliou.ser.sch.gr (ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα ενός Γυμνασίου)

ΑΣ ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ ΤΙ ΜΑΘΑΜΕ Σ' ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΝΟΤΗΤΑ
  • Οι διαθέσεις του ρήματος είναι:εικόνα
  • Τα ενεργητικά ρήματα χωρίζονται σε:εικόνα
  • α. Μερικά πουλιά είχαν καλή φωνή. 
    Το ρήμα ………………… έχει αντικείμενο …………………. και λέγεται ……………………
    β. Μας έφερνε βιβλία διάφορα. 
    Το ρήμα ………………… έχει αντικείμενα ………………… και ………………… και λέγεται …………………