Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2015

Αρχαία Β΄ γυμνασίου: 13η Ενότητα: Η σωστή στάση στο θέμα της τροφής - Λεξιλογικός Πίνακας: σίτος - Γραμματική: Υποτακτική βαρύτονων ρημάτων μέσης φωνής - Ασκήσεις

Α. Κείμενο: Μετάφραση - Ανάλυση κειμένου  
http://users.sch.gr//ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/oles%20oi%20metafraseis%20b.htm



Πέτερ Μπρέχελ ο Πρεσβύτερος, Η Γη της αφθονίας (1567). Μια εύγλωττη χιουμοριστική περιγραφή των αποτελεσμάτων ενός γεύματος χωρίς εγκράτεια ( Παλαιά Πινακοθήκη Μονάχου). 







Ερωτήσεις
  1. Πώς χαρακτηρίζει ο συγγραφέας τις απολαύσεις που σχετίζονται με το φαγητό και με ποια επιχειρήματα στηρίζει την άποψή του;
  2. Ποια σφάλματα που σχετίζονται με τη διατροφή επισημαίνονται στο κείμενο;
  3. Ποια είναι, σύμφωνα με τον Μουσώνιο Ρούφο, η ενδεδειγμένη συμπεριφορά στα θέματα της διατροφής;
  4. Πιστεύετε ότι όσα παρατηρεί ο Μουσώνιος Ρούφος είναι επίκαιρα στην εποχή μας; Να τεκμηριώσετε την άποψή σας.


Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
σῖτος [= τα δημητριακά, (από τον 4ο αι. μ.Χ.) το στάρι, η τροφή] 
[στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο: σῖτον]



Β2. Ετυμολογικά

Παρασύνθετα
Οι λέξεις που δεν παράγονται από απλές λέξεις (βλ. Παραγωγή) αλλά από σύνθετες λέγονται παρασύνθετες λέξεις ή παρασύνθετα,
π.χ. από τη σύνθετη λέξη ζωγράφος (< ζωή + γράφω) προέρχεται η παρασύνθετη λέξη ζωγραφῶ.
Τα παρασύνθετα είναι συνήθως:
Ρήματα (κυρίως σε -έω):Ουσιαστικά αφηρημένα ή ουσιαστικά που δηλώνουν πρόσωπο:Ρηματικά επίθετα σε -τος και -τέος ή και άλλα:
π.χ. εὖ + δαίμων, σύνθετοεὐδαίμων, παρασύνθετο εὐδαιμονῶ
δυσ- + χείρ: σύνθετο δυσχερής, παρασύνθετο δυσχεραίνω
π.χ. εὖ + γένος: σύνθετο εὐγενής, παρασύνθετο εὐγένεια
δυσ- + χείρ: σύνθετο δυσχερής, παρασύνθετο δυσχέρεια
π.χ. διά + αἱρέω, -ῶ, σύνθετο διαιρέω,- ῶ,
παρασύνθετο διαιρετέος
διά + φαίνομαι: σύνθετο διαφαίνομαι,
παρασύνθετο διαφανής
Μερικά παρασύνθετα παράγονται από δύο ή περισσότερες λέξεις που συνήθως λέγονται μαζί και αποτελούν μία έννοια, αλλά δεν ενώνονται σε μία σύνθετη λέξη,
π.χ. Ἄρειος Πάγος: παρασύνθετο ἀρεοπαγίτης.


Γ. Γραμματική

Υποτακτική βαρύτονων ρημάτων μέσης φωνής
Χαρακτηριστικά θεματικά φωνήεντα της υποτακτικής του ενεστώτα και του αορίστου της μέσης φωνής είναι το ω και το η, όπως και στην ενεργητική φωνή.
Υποτακτική
ενεστώτα

λύ-ωμαι
λύ-
λύ-
ηται
λυ-ώμεθα
λύ-ησθε 
λύω-ωνται
βέλοςΥποτακτική αορίστου
λύ-σ-ωμαι 
λύ-σ-ῃ 
λύ-σ-ηται 
λυ-σ-ώμεθα
λύ-σ-ησθε 
λύ-σ-ωνται 



Για τον σχηματισμό και την κλίση της υποτακτικής αορίστου μέσης φωνης των αφωνόληκτων ρημάτων χρησιμοποιούνται οι ίδιες καταλήξεις, αλλά το θέμα των ρημάτων αυτών μεταβάλλεται, όπως και στην οριστική των χρόνων αυτών. 
π.χ. πράττομαι → πράξωμαι, βλάπτομαι → βλάψωμαι, σῴζομαι → σώσωμαι
Η υποτακτική του παρακειμένου μέσης φωνής σχηματίζεται περιφραστικά από τη μετοχή παρακειμένου μέσης φωνής του ρήματος και την υποτακτική ενεστώτα του ρ. εἰμί.

  • Να κλίνετε την περιφραστική υποτακτική παρακειμένου μέσης φωνής του ρ. λύω:
λελυ-μένος, η, ον 
λελυ-μένος, η, ον ᾖς
λελυ-μένος, η, ον 
λελυ-μένοι, αι, α ὦμεν
λελυ-μένοι, αι, α ἦτε
λελυ-μένοι, αι, α ὦσιν






ΑΣΚΗΣΕΙΣ
http://users.sch.gr//ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b13xm.htm 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ο/η είπε...