Σελίδες

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1. Τα δημογραφικά δεδομένα α. Ο πληθυσμός β. Οι μετακινήσεις μέσα και έξω από την Ελλάδα 2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη Ιδέα»


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ
1ο ΘΕΜΑ
1.α. (Ι) Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως προς την ορθότητά τους, γράφοντας τη λέξη «σωστό» ή «λάθος» δίπλα από τον αριθμό που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:
1. Ισχυρά κέντρα ανάπτυξης, που θα αποτελούσαν για την Ελλάδα τις «ατμομηχανές» της προόδου, δεν υπήρχαν για αρκετά χρόνια μετά την ανεξαρτησία της. (25428)
2. Η Μεγάλη Ιδέα ως εθνική ιδεολογία βοήθησε στην αντιμετώπιση των εθνικών προβλημάτων, όπως το Κρητικό Ζήτημα. (25964)
3. Η μετακίνηση των ανθρώπων από την ύπαιθρο στα αστικά κέντρα μετά την Ελληνική Επανάσταση εξασφάλιζε πολλές ευκαιρίες στους νεοφερμένους. (25979)
4. Η Ελλάδα, μετά την ανεξαρτησία της, άρχισε να μοιάζει όλο και περισσότερο στη Δύση. (26192)
5. Το 1864 τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας έφθαναν στη γραμμή Αμβρακικού Παγασητικού. (27385)
6. Η σταφιδική κρίση στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού προκάλεσε
μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αμερική. (27443), (29677)
7. Η ιδεολογία της «Μεγάλης ιδέας» δημιούργησε προσδοκίες για διεύρυνση των συνόρων
της Ελλάδας. (27444)
8. Τον 19ο αι. οι μεταναστεύσεις του αγροτικού πληθυσμού προς τα λιμάνια της
Ανατολικής Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας ήταν συχνό φαινόμενο. (27929)
9. Για τα ευρωπαϊκά μέτρα, την περίοδο μετά την επανάσταση, οι πόλεις της Ελλάδας
έμοιαζαν με μεγάλα χωριά. (28552)
10. Το ελληνικό κράτος διευρύνθηκε με την προσάρτηση της Θεσσαλίας το 1864. (28585)
11. O ναυτικός αποκλεισμός από τους Αγγλο-Γάλλους κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού
πολέμου προκάλεσε πολλά δεινά στους Έλληνες. (28649)
12. Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας παρέμειναν έξω από τα σύνορά της πολλά ισχυρά
κέντρα ελληνισμού. (28649)
13. Η σταφιδική κρίση προκάλεσε μεγάλο ρεύμα μετανάστευσης προς την Αίγυπτο και τις
ακτές της Μαύρης Θάλασσας. (32484)

1.β. Να εξηγήσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων: 
«Μεγάλη Ιδέα» -  Θέμα #27443, 30821, 33224, 33276
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ι. Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση. Α. Η ελληνική οικονομία μετά
την επανάσταση, 2. Οι παραγωγικές δυνάμεις μέσα και έξω από την Ελλάδα και η «Μεγάλη
Ιδέα», «[…] Στο μεταξύ η πρόοδος…σημαντική διεύρυνση των συνόρων. […]» 

Η εδαφική ολοκλήρωση της Ελλάδας (1830-1947)

  • ΠΗΓΕΣ - ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ /ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2004

ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2005

ΟΜΑΔΑ Β'

ΘΕΜΑ Β1
Αντλώντας στοιχεία από τα παρακάτω κείμενα και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις: 1) να επισημάνετε το ρόλο της «Μεγάλης Ιδέας» στην πολιτική και την οικονομία κατά τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας της Ελλάδας (Μονάδες 10) και 2) να παρουσιάσετε τις επιλογές του «βενιζελισμού» αναφορικά με τις εθνικές επιδιώξεις και τον εκσυγχρονισμό του κράτους (Μονάδες 15).
Μονάδες 25
 Κείμενα
α.      Για τους Ελληνες η καθολικότητα της Μεγάλης Ιδέας ήταν συμπληρωματική της αοριστίας της: ένα άλλοθι, μια θαυματουργή γέφυρα των αντιθέσεων, μία μετάθεση στο άδηλο μέλλον της λύσης όχι μόνο του αλυτρωτικού ζητήματος -που άλλωστε η Μεγάλη Ιδέα δεν το αφορούσε ρητά και αποκλειστικά-, αλλά του συνόλου των ελληνικών προβλημάτων.
Έλλης Σκοπετέα, «"Το πρότυπο Βασίλειο" και. η Μεγάλη Ιδέα», σελ. 268, εκδόσεις Πολύτυπο, Αθήνα 1988.

β.      Ο βενιζελισμός αποδεικνύεται ο πιο συνεπής, διορατικός και πραγματιστικός φορέας της εθνικής ολοκλήρωσης. [...] Αυτοκαθορίζεται και νομιμοποιείται με αναφορά στο Έθνος ως ενιαίο σύνολο, που αγκαλιάζει Παλαιά Ελλάδα, Νέες Χώρες και αλύτρωτους.
Γιώργου Μαυρογορδάτου, «Μελέτες και Κείμενα για τήν περίοδο 1909-1940», σελ. 43-44, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα 1982.

γ.      «Με την φυσικήν επάνοδον εις τα όρια εντός των οποίων ο ελληνισμός έδρασεν από της προϊστορικής εποχής, να δημιουργήσωμεν, λέγω, μιαν μεγάλην Ελλάδα ισχυράν και πλουσίαν, ικανήν να ανάπτυξη εντός των ορίων την ζωτικήν βιομηχανίαν, ικανήν ως εκ των συμφερόντων τα οποία θα εξεπροσώπει, να σύναψη συμβάσεις μετ' άλλων κρατών υπό τους αρίστους δυνατούς όρους».
(Αγόρευση του Βενιζέλου στη Βουλή τον Σεπτέμβριο του 1915).

_ _ _ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ _

Δεν οιστρηλατούσε* πλέον τους αστούς η μορφή του μαρμαρωμένου βασιλιά, τους εξεσήκωνεν η σκέψις ότι πρέπει η Ελλάς να παύση να είναι ψωροκώσταινα...
(Κρίση του θ. Βαΐδη στο έργο του «Ελ. Βενιζέλος» για τους οικονομικούς στόχους της εθνικής εξόρμησης).
θ. Διαμαντόπουλου, «Οι πολιτικές δυνάμεις της βενιζελικής περιόδου. Ο βενιζελισμός», τόμος 1ος , τεύχος α', σελ. 152, εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα 1985.




* οιστρηλατώ:μεταδίδω ενθουσιασμό
Δείτε επίσης:
https://filologika.gr/lykio/g-lykiou/prosanatolismou/istoria/elliniki-oikonomia-ta-demografika-dedomena/
https://filologika.gr/lykio/g-lykiou/prosanatolismou/istoria/megali-idea/

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026

2. 2. Η Αίγυπτος: Οικονομική, κοινωνική και πολιτική οργάνωση

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ με κίνηση:

https://docs.google.com/presentation/d/1gxUTpq_jNaw8uMPE8tKk21v4m1nwDaqs/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Εννοιολογικός χάρτης:

https://learninghistory.gr/wp-content/uploads/2024/09/2.2

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

https://heyzine.com/flip-book/e4d0b94943.html#page/7


Κατερίνα Πόθου
Πηγές:

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ -ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Πώς καλύπτονταν οι ανάγκες της διοίκησης στην αρχαία Αίγυπτο; 
Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; © Εύη Πεπέ, Φιλόλογος
Να εξηγήσετε γιατί η πολιτική οργάνωση του Αιγυπτιακού κράτους χαρακτηρίζεται θεοκρατική. 
© Εύη Πεπέ, Φιλόλογος

Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026

Ludovico Einaudi - Experience (Live from Teatro dal Verme, Milano)

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026

Διαδικτυακή διάλεξη "Οι έννοιες του ιστορικού χρόνου στη διδασκαλία της Ιστορίας"


Η παρουσίαση







Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός
Σε καίει, σε σκορπάει και σε παγώνει

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

Τρίτη 16 Ιουνίου 2026

ΚΟΝΤΙΑΔΗΣ Ι. ΞΕΝΟΦΩΝ: Δωσίλογοι και ονειροπόλοι Μια αληθινή ιστορία

Η τραγικότητα της μοίρας ανθρώπων που έζησαν σε περιόδους που η Ιστορία μετατράπηκε σε μια αμείλικτη συμφορά


Χρήστος Ράμμος

Το βιβλίο μιλάει παράλληλα και εναλλάξ για δύο ιστορικά υπαρκτά πρόσωπα: Τον γιατρό Κωνσταντίνο Λογοθετόπουλο, γιατρό γυναικολόγο, που στην Κατοχή ανέλαβε δωσίλογος “πρωθυπουργός” της κατοχικής κυβέρνησης υπό τους Ναζί κατά την περίοδο 1942-1943. Και παράλληλα για τον ιδεαλιστή γιατρό [χειρούργο] τον Πέτρο Κόκκαλη, ο οποίος την ίδια ακριβώς χρονική περίοδο ακολούθησε μια εντελώς διαφορετική πορεία [την ακριβώς αντίθετη]. Εντάχθηκε στην Αντίσταση και στις δύο κυβερνήσεις του Βουνού [την πρώτη με το ΕΑΜ το 1944 και την δεύτερη με τον ΔΣΕ το 1948] και έγινε ο χειρουργός των σπηλαίων του Γράμμου και του Βιτσίου, κατέληξε δε σε ισόβια εξορία στην Ανατολική Γερμανία όπου πέθανε.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου:

https://thepressproject.gr/i-tragikotita-tis-moiras-anthropon-pou-ezisan-se-periodous-pou-i-istoria-metatrapike-se-mia-ameilikti-symfora/?mag=true

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026

Βερλίγκα, Χαλίκι Ασπροποτάμου (31/5/2026)

 

The fairy, Tzinda, cries for her destroyed home. And demands to take it back.

Billie Kark - TZINDA (τζίντιλι: νεράιδα, αερικό στα βλάχικα). VERLIGA ALPINE LAKE, MT. LAKMOS. {Vlach} / Spirit, aerial, forest and mountain fairy, invisible creature.

Τρίτη 12 Μαΐου 2026

Ιστορία Προσανατολισμού: Ο χάρτης της γρήγορης επανάληψης!

Μια ματιά στα θέματα Β1, Β2 της τελευταίας ενδεκαετίας (2016- 2026)


Ορισμοί Ιστορίας Προσανατολισμού – Ενδεικτικές Απαντήσεις



Σύντομος οδηγός επιβίωσης στις Πηγές 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
https://docs.google.com/presentation/d/1E3cJJSehTAYn2LKENpHDASzYH6jrQCUK/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Β. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ

Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ



Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
(1821-1936)

Α. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΛΑΤΕΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ (1821-1843)

Β. ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ (1844-1880)

Γ. ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ (1880-1909)
https://docs.google.com/presentation/d/1ZBdl1T3a3M9uHBPnXFdOg9FXw11X0lHs/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ - ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922)

Ε. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ (1923-1936)

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
(1821-1930)

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Α. ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ (1821-1827)

Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΜΟΝΑΡΧΙΑΣ
ΤΟΥ ΟΘΩΝΑ (1833-1862)

Δ. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΑΛΥΤΡΩΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟN 20ο ΑΙΩΝΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Β. Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

Δ. Η ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΑΛΛΑΞΙΜΩΝ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Ε. Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ 
ΑΠΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ 
ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
Ε. Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΑΡΕΥΞΕΙΝIΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ
Δ. Ο ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΟ 19ο ΚΑΙ 20ο ΑΙΩΝΑ

ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ


Οι εξετάσεις αλλάζουν ονόματα και συστήματα, όμως η αγωνία, η προσπάθεια και τα όνειρα παραμένουν η κοινή γλώσσα που ενώνει κάθε γενιά υποψηφίων. Γιατί πίσω από τις σελίδες της Ιστορίας υπάρχει πάντα ένας ρυθμός που μας θυμίζει πως η ζωή είναι η πιο όμορφη αναμέτρηση.

Δευτέρα 11 Μαΐου 2026

Τράπεζα Θεμάτων: Ορισμοί στην Ιστορία του Αρχαίου Κόσμου (Α΄ Γενικού Λυκείου)

Οι ορισμοί υπογραμμισμένοι στο βιβλίο:


Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Πρωτομαγιά '44

Σάββατο 18 Απριλίου 2026

Σαν σήμερα (18/4/1944): Ο Πολυθεάτης Κώστας Σύρμπας – 82 χρόνια από τον απαγχονισμό του


Η προσωπικότητα του Κώστα Σύρμπα συνιστά ένα από τα πλέον εμβληματικά παραδείγματα της συγκρότησης της νεανικής αντιστασιακής ταυτότητας στον θεσσαλικό χώρο κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Σύμφωνα με τοπικές μαρτυρίες και διαθέσιμες πηγές, η σύλληψή του υπήρξε απόρροια ανεπιτυχούς εγχειρήματος μονάδων του εφεδρικού ΕΛΑΣ, τον Απρίλιο του 1944 αλλά και οργανικής εμπλοκής του τοπικού δωσιλογισμού στην κατοχική βία με το ανεξίτηλο στίγμα της "εθνικής αναξιότητας" των φορέων του. Το γεγονός αυτό οδήγησε στον δημόσιο απαγχονισμό πέντε μελών της ΕΠΟΝ στις 18 Απριλίου, στην πλατεία Ρήγα Φεραίου των Τρικάλων, μια πράξη που εντασσόταν στη ναζιστική στρατηγική της τρομοκράτησης και του κοινωνικού παραδειγματισμού.

Ιδιαίτερη δραματικότητα προσδίδει στο γεγονός και στην πρόσληψή του από τη λαϊκή μνήμη η αποτυχημένη πρώτη απόπειρα εκτέλεσής του, όταν η θηλιά λύθηκε, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των παρισταμένων Τρικαλινών, χωρίς ωστόσο να αναστείλει την απόφαση των κατοχικών αρχών. Η στάση του Σύρμπα, ο οποίος επέδειξε αυταπάρνηση κατά τη διαδικασία της σύλληψης, καλύπτοντας την υποχώρηση των συναγωνιστών του, χαρακτηρίζεται από μια έντονη συνέπεια. Αυτή αποτυπώνεται τόσο στις καταγεγραμμένες τελευταίες του φράσεις όσο και στην αποχαιρετιστήρια επιστολή του, η οποία αποτελεί κρίσιμο πρωτογενές τεκμήριο για την μελέτη του ηθικού αναστήματος και της πολιτικής συγκρότησης των υποκειμένων της Αντίστασης.

Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η περίπτωση Σύρμπα και των συναγωνιστών του αναδεικνύει τη συστηματική εφαρμογή των αντιποίνων ως μέσο άσκησης κατοχικής πολιτικής, τεκμηριώνοντας ταυτόχρονα τον καταλυτικό ρόλο που διαδραμάτισαν οι οργανώσεις νεολαίας στην εξέλιξη του απελευθερωτικού αγώνα. 

Δημήτρης Κωνσταντινίδης: "Ο Κώστας Σύρμπας υπήρξε η πιο εμβληματική μορφή της Αντίστασης στα χρόνια της Κατοχής στο Νομό Τρικάλων"
https://polythea-aspropotamoy.blogspot.com/2025/05/blog-post_26.html

Η πιο συνεκτική περιγραφή εντοπίζεται εδώ:
Ο δημόσιος απαγχονισμός των 5 επονιτών
https://www.aketh.gr/images/trikala-map/pdf/eponites.pdf

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Time - Hans Zimmer

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

1.2 Μ. Κωνσταντίνος: Εκχριστιανισμός και ισχυροποίηση της ρωμαϊκής Ανατολής

 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: 

https://docs.google.com/presentation/d/1d2GFrquxGinbGvdQ3ZlS1xhlH96aWnKL/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗ ΜΕ ΠΑΡΑΘΕΣΗ:

https://docs.google.com/document/d/1wppKyJy_s8VncEAo4QVKqMYLH794cVfC/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ: 

Τίτλος: Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή του Μεγάλου Κωνσταντίνου
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/8591

Τίτλος: Το Διάταγμα των Μεδιολάνων

Τίτλος:  Μέγας Κωνσταντίνος και Χριστιανισμός

Τίτλος: Κωνσταντινούπολη - Η τοπογραφία της πόλης
https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/11115

Τίτλος:  Κωνσταντινούπολη - Ο χάρτης της πόλης

1.4 Ο εξελληνισμός του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους
Το Μεταίχμιο του 395 μ.Χ. Κατάρρευση στη Δύση, Επιβίωση στην Ανατολή

 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: 

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

2. Οι επιπτώσεις από την άφιξη των προσφύγων


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΕΞΕΤΑΣΗ:
https://docs.google.com/presentation/d/1kwZOHQz6vF6NmgpEe5oYyYRhhr2vc2Kz/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Πηγές Πανελλαδικών

  • Ημερήσιες Επαναληπτικές 2004

    Αντλώντας στοιχεία από την παρακάτω πηγή και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις να αποτιμήσετε τη συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στην ανάπτυξη του τομέα της βιομηχανίας. (μον. 25)
Στο χώρο των εργοστασίων κυριάρχησε η ταπητουργία με δεύτερη τη βαμβακουργία, την οποία οι πρόσφυγες εμπλούτισαν με νέα είδη: αλατζάδες, κουβέρτες και άλλα. Το σύνολο των βιομηχανικών οικοπέδων που παραχώρησε η Ε.Α.Π. σε ενδιαφερόμενους σε όλους τους προσφυγικούς συνοικισμούς ήταν 40. Από αυτά, τα εικοσιτέσσερα βρίσκονταν στη Νέα Ιωνία και, από τα υπόλοιπα, δύο στην Καισαριανή, επτά στη Νίκαια, επτά στον Υμηττό, ένα στο Βύρωνα, ένα στα Ταμπούρια του Πειραιά, ένα στη Δραπετσώνα και ένα στον Πειραιά. Εκτός από τα ταπητουργεία και τα υφαντουργεία, στη Νέα Ιωνία ένα οικόπεδο χρησιμοποιήθηκε για εργοστάσιο ελαστικών, ένα για σοκαλατοποιία και ζαχαροπλαστική, ένα για βιομηχανία χρωμάτων και ένα για αγγειοπλαστική. […] Ο νέος και πολλά υποσχόμενος κλάδος της ταπητουργίας προσήλκυσε το ενδιαφέρον πολλών γνωστών γηγενών επιχειρηματιών, οικονομικών παραγόντων και τραπεζών, που εκμεταλλευόμενοι την τεχνογνωσία των προσφύγων συνεταιρίστηκαν μαζί τους στη δημιουργία μεγάλων εταιρειών. […] Ο Ν.Κυρκίνης, μέσα στα 1919, άρχισε τις εργασίες για την ίδρυση εργοστασίου μεταξουργίας, με συνεργάτη το μεταξοβιομήχανο από την Καλαμάτα Α. Ναθαναήλ και τον γιο του Κωνσταντίνο. Οι πρώτες εργασίες στέφθηκαν με επιτυχία. […] Τον Ιανουάριο του 1923, όταν τα κύματα των προσφύγων κατακλύζουν τον χώρο, η Μεταξουργία του Κυρκίνη με τη συμμετοχή των ιδίων μετόχων της Ελληνικής Εριουργίας γίνεται Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνική ΜεταξουργίαΑ.Ε.», με γενικό διευθυντή τον Ν.Κυρκίνη και εταιρικό κεφάλαιο 5.000.000 δραχμές. Κύριος παράγοντας της ανάπτυξης της μεταξουργίας στην Ελλάδα ήταν η συνεισφορά των προσφύγων που με την τεχνογνωσία τους αλλά, κυρίως, με τα φτηνά εργατικά χέρια που πρόσφεραν έδωσαν μεγάλη ώθηση στην Ελληνική Βιομηχανία Μεταξιού. Στο εργοστάσιο του Κυρκίνη «τα πολυπληθή θύματα του Κεμαλισμού, τα εκ Νικομηδείας και Προύσης καταγόμενα εύρον την γνωστήν της πατρίδος των ενασχόλησιν διά τελειοτάτων μηχανημάτων… γίνεται μάλιστα προσπάθεια εν τω Υπουργείω Περιθάλψεως, ώστε να απασχοληθώσι άπασαι αι εργάτιδες» γράφει η Χρυσή Βίβλος.
(Όλγα Βογιατζόγλου, «Η βιομηχανική εγκατάσταση στη Νέα Ιωνία – Παράμετρος εγκατάστασης»,
στο συλλογικό τόμο Ο ξεριζωμός και η άλλη πατρίδα, σσ. 150 – 5).

Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

1. Η ενσωμάτωση των προσφύγων


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΕΞΕΤΑΣΗ:
Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Πώς εκφράστηκε η διάσταση προσφύγων και γηγενών ύστερα από την μικρασιατική καταστροφή στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική ζωή; (μον. 15) Ημερ. 2004
  • Η πλειονότητα των προσφύγων τάχτηκε στο πλευρό των Αντιβενιζελικών, πιστεύοντας ότι οι Φιλελεύθεροι ήταν υπεύθυνοι για τη Μικρασιατική Καταστροφή.(σωστό ή λάθος) (μον. 2) Εσπερ. Επαν. 2005
  • Πώς εκφράστηκε η διάσταση προσφύγων και γηγενών στην κοινωνική ζωή; (μον. 13) Εσπερ. Επαν. 2007
  • Πώς εκφράστηκε η διάσταση προσφύγων και γηγενών στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική ζωή της Ελλάδας; Μονάδες 13 ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2015
  • Να αιτιολογήσετε με συντομία: την καλλιέργεια του μίσους από την πλευρά των αντιβενιζελικών εναντίον των προσφύγων. (μον. 5) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2015

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

2. Η ελληνοτουρκική προσέγγιση


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΕΞΕΤΑΣΗ
https://docs.google.com/presentation/d/1SCt0jOtdEsmQyL3dEG9nzFqqGB1fj13k/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Στις εκλογές του 1933 επικράτησε το Κόμμα των Φιλελευθέρων. (σωστό ή λάθος)(μον. 2) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ 2001
  • Η Συμφωνία της Άγκυρας (10 Ιουνίου 1930) προέβλεπε την αμοιβαία απόσβεση των οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (σωστό ή λάθος) (μον. 2) ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2001
  • Η Σύμβαση της Άγκυρας υπογράφηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923.(σωστό ή λάθος) (μον.2) ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2003
  • Ποια ήταν τα κυριότερα σημεία της Συμφωνίας της Άγκυρας της 10ης Ιουνίου 1930; (μον.12) Εσπερ. 2004
  • Ποια ήταν τα κυριότερα σημεία της συμφωνίας της Άγκυρας (10 Ιουνίου 1930);(μον. 10) Ημερ. 2005
  • Στις 10 Ιουνίου 1930 υπογράφηκε η Συνθήκη των Σεβρών που αποτελούσε το οικονομικό σύμφωνο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.(σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ. Επαν. 2007
  • Το ελληνοτουρκικό Σύμφωνο φιλίας, ουδετερότητας και διαιτησίας (30 Οκτωβρίου 1930) ρύθμιζε το ζήτημα των Ελλήνων Ορθοδόξων της Κωνσταντινούπολης. .(σωστό ή λάθος) (μον. 2) Εσπερ. Επαν. 2011
  • Η Συμφωνία της Άγκυρας (Ιούνιος 1930) προέβλεπε και την αμοιβαία απόσβεση των οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ. Εσπερ. Επαν. 2014

Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026

1. Η αποζημίωση των ανταλλαξίμων


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Πηγές Πανελλαδικών
  • Ημερήσια 2010
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στην αποζημίωση των Ελλήνων ανταλλάξιμων για τις περιουσίες που εγκατέλειψαν και στις διαδικασίες προσδιορισμού αυτήςΜονάδες 25
Τα περιουσιακά στοιχεία που εθεωρείτο ότι επιδέχονταν αποζημίωση ήταν: α) τα ακίνητα κάθε είδους, αστικά και αγροτικά, β) τα κινητά αγαθά που δεν πουλήθηκαν επί τόπου ούτε μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και γ) οι καλλιεργημένοι αγροί μαζί με τα προϊόντα τους, συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων τα οποία έχασε ο ανταλλάξιμος. Ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων βρέθηκαν εκπρόθεσμοι, είτε γιατί ήλθαν στην Ελλάδα μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής (αιχμάλωτοι, πρόσφυγες από τη Ρωσία, Κωνσταντινουπολίτες) είτε γιατί δεν μπορούσαν να υποβάλουν δήλωση λόγω ασθένειας, φυλάκισης ή ανηλικιότητας (περίπτωση ορφανών). Η προκαταβολή θα δινόταν σε εκείνους που δεν είχαν μέχρι τότε αποκατασταθεί, με τη διευκρίνιση ότι η απλή υποτυπώδης στέγαση στους οικισμούς της ΕΑΠ (Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων) ή του ελληνικού κράτους δεν θα εθεωρείτο ως αποκατάσταση.
Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία της αποζημίωσης, χωρίς να επιβαρυνθεί πολύ ο κρατικός προϋπολογισμός, αποφασίστηκε η έκδοση ομολογιών με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. […] Το 20% της προσωρινής αποζημίωσης δόθηκε σε μετρητά και το υπόλοιπο σε ομολογίες. Παρά την πρόσκαιρη ανακούφιση, η προσωρινή αυτή λύση δεν έκλεισε το ζήτημα. Οι προσφυγικές οργανώσεις αξίωναν την πλήρη αποζημίωση όπως εξάλλου προέβλεπε η σύμβαση της Λωζάνης, με αποτέλεσμα το θέμα να λάβει διαστάσεις και να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.
Για την οριστική εκτίμηση των εγκαταλειφθεισών περιουσιών συστάθηκαν 1.114 Πρωτοβάθμιες Επιτροπές Εκτίμησης, μία ή περισσότερες για καθεμία από τις 934 χριστιανικές κοινότητες της Τουρκίας. Τα ποικίλα προβλήματα που ανέκυψαν επέβαλαν αρχικά τη δημιουργία 52 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών, 31 στην Αθήνα και 21 στην επαρχία, και στη συνέχεια, το Μάιο του 1927, 20 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών (Εφετεία της Ανταλλαγής), 8 στην Αθήνα και 12 στην επαρχία.
(Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, 7ος τόμος:
Ο Μεσοπόλεμος (1922-1940), Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2003, σσ. 84-85).

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Γενική Διεύθυνση Ανταλλαγής Πληθυσμών: Ορισμός (μον. 4) Εσπερ. 2007 // μον. 5) Ημερ. Επαν. 2008
  • ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2021
ΘΕΜΑ Δ1
Συνδυάζοντας τις ιστορικές σας γνώσεις με τις πληροφορίες από τα κείμενα που σας δίνονται, να αναφερθείτε στον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η διαδικασία αποζημίωσης των ανταλλαξίμων, μετά την υπογραφή της Σύμβασης για την ανταλλαγή των πληθυσμών.
Μονάδες 25

ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Οι οριστικές εκτιμήσεις έπαιρναν βέβαια πολύ χρόνο για να γίνουν, και στο μεταξύ οι πιέσεις για την πληρωμή αποζημιώσεων αυξάνονταν και έγιναν εξαιρετικά έντονες όσο πλησίαζαν οι εκλογές του 1926. Ο Εμμανουήλ Τσουδερός, στέλεχος των Φιλελευθέρων την εποχή εκείνη, πρότεινε να δοθεί μια προσωρινή αποζημίωση στους δικαιούχους ανταλλάξιμους με ομολογίες που θα είχαν την εγγύηση του κράτους, και ως κάλυμμα τα αστικά, κατά βάση, κτήματα των ανταλλάξιμων μουσουλμάνων. Με τη σταδιακή εκποίηση των κτημάτων αυτών θα μπορούσε να αποσβεσθεί το δάνειο.
Η Εθνική Τράπεζα ανέλαβε τη διαχείριση και εκποίηση αυτών των κτημάτων προκειμένου να χορηγήσει αποζημιώσεις στους δικαιούχους από το προϊόν των πωλήσεων, αλλά και από τα εισοδήματα που παρήγαν τα ακίνητα αυτά. Προκειμένου δε να καταβληθούν όσο το δυνατόν ταχύτερα οι αποζημιώσεις αυτές, παραχωρήθηκε στην Εθνική Τράπεζα το δικαίωμα έκδοσης ανωνύμων ομολογιών, εγγυημένων από το δημόσιο, οι οποίες μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα της αξίας των κτημάτων που είχαν περιέλθει στην Εθνική Τράπεζα. Με βάση αυτό το σχήμα εκδόθηκε το πρώτο δάνειο των ανταλλαξίμων και στη συνέχεια ακολούθησαν άλλα δύο. Οι πρώτες αποζημιώσεις δόθηκαν, προς μεγάλη ανακούφιση των βενιζελικών, λίγο πριν τις εκλογές του 1926.
Κώστας Κωστής, Ο πλούτος της Ελλάδας: Η ελληνική οικονομία από τους Βαλκανικούς Πολέμους μέχρι σήμερα, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018, σ. 126.

ΚΕΙΜΕΝΟ Β
Η διαδικασία των προσφυγικών αποζημιώσεων παρατάθηκε με χαοτικό τρόπο σ’ όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Από τους δικαιούχους, πολλοί δεν υπέβαλαν δήλωση ή έχασαν διαδοχικές προθεσμίες. Η εκτίμηση των χαμένων περιουσιών έδωσε λαβή σε καταχρήσεις και απάτες μεγάλων διαστάσεων. Επιπλέον, τα μετρητά που εισπράχθηκαν εξανεμίστηκαν γρήγορα για την κάλυψη πιεστικών βιοτικών αναγκών, ενώ και οι ομολογίες άλλαξαν χέρια και υποτιμήθηκαν. Γενικά, μόνο μία μειοψηφία των προσφύγων μπορεί να θεωρηθεί ότι έλαβε ικανοποιητική ή και υπερβολική αποζημίωση.
Γιώργος Θ. Μαυρογορδάτος, Μετά το 1922: Η παράταση του διχασμού, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2018, σ. 165.

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

Αύρα - Δημήτρης Παναγόπουλος

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026

3. Η αστική αποκατάσταση


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΕΞΕΤΑΣΗ

Πηγές Πανελλαδικών
  • Εσπερινά Επαναληπτικές 2006
Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που ακολουθούν και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις, να αναφέρετε τα εμπόδια που συνάντησε η αστική στέγαση των Μικρασιατών προσφύγων. Μονάδες 25
Πηγή Α’ […] «Στη Χίο έμεινα ένα χρόνο. Μετά πήγα Πάτρα, Κόρινθο και τελικά στο Βέλο. Εκεί έκανα μερικά χρόνια, έχω και σπίτι. Από το Βέλο ήρθα στην Αθήνα και μετά πήγα στην Αλεξανδρούπολη, στην αδελφή μου, κι άνοιξα εστιατόριο. Σε λίγο μου κάηκε το μαγαζί κι άνοιξα άλλο εξοχικό. Εντωμεταξύ αρρώστησα και ξαναγύρισα στο Βέλο. Εκεί καλλιεργούσα περιβόλια. Έφυγα όμως πάλι κι ήρθα στην Αθήνα για καλύτερα».
(Μαρτυρία Νικολάου Παπανικολάου από το χωριό Σαζάκι

στη χερσόνησο της Ερυθραίας, απέναντι από τη Χίο). Η Έξοδος
Πηγή Β’ «Την άλλη μέρα του Φωτός, Ιανουάριο του 1923, πρωτοβγήκαμε στην Ελλάδα. Μόλις βγήκαμε, περιμένανε κυρίες και μας μοιράσανε ψωμιά και τυριά. Την ίδια μέρα μας βάλανε στο τραίνο και μας πήγανε στην Τρίπολη. Τις δύο πρώτες βραδιές μείναμε μέσα στην Τρίπολη. … Κι εγώ έρημη ήμουνα και είχα και τρία παιδιά μαζί μου. … Ο γιός μου ήρθε στην Τρίπολη για να μας πάρει να μείνουμε όλοι στην Αθήνα. … Άμα βγήκαμε στον Πειραιά, δεν είχαμε πού να μείνουμε. Δύο νύχτες κοιμηθήκαμε στο σταθμό, στο ύπαιθρο. Τρέξαμε, πήγαμε στα Υπουργεία και τότε μας πήρανε και μας βάλανε στο εργοστάσιο του Στρίγγου, σε κάτι αποθήκες μέσα, στον Πειραιά. Εκεί ήτανε και άλλοι πρόσφυγες, από της Σμύρνης τα μέρη όλοι…».
(Μαρτυρία Μαριάνθης Καραμουσά από το χωριό

Μπαγάρασι κοντά στα Σώκια).
Η Έξοδος (έκδοση του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών),
τόμ. Α΄, σσ. 76-77, 193-195.