Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2015

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 8η Ενότητα: Ευκτική Ενεστώτα ρ. εἰμί και παρακειμένου των βαρύτονων ρημάτων ε.φ. - επίθετα γ΄ κλίσης - Το άμεσο κι έμμεσο αντικείμενο.


Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
ἆθλος [= διαγωνισμός, αγώνας για την κατάκτηση βραβείου, (μτφ.) πάλη, μόχθος] 
[στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο: ἆθλον

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B112/300/2087,7398/

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b08xm.htm

Β2. Ετυμολογικά

Δεύτερο συνθετικό λέξη κλιτή – επίθετο
Κατά τη σύνθεση, όταν το β΄ συνθετικό είναι επίθετο, μένει αμετάβλητο.
π.χ. δύσ-βατος (βατός), πάγ-καλος (καλός), ἄ-γνωστος (γνωστός)


Γ1. Γραμματική

1. Ευκτική ενεστώτα του ρ. εἰιμὶ και παρακειμένου των βαρύτονων ρημάτων ε.φ.
Ευκτική
εἴην
εἴης
εἴη
εἴημεν – εἶμεν
εἴητε – εἶτε
εἴησαν – εἶεν
Ευκτική Παρακειμένου

Μονολεκτική                                 Περιφραστική
λελύ-κοιμι                                 λελυκώς, υῖα, -κός              εἴην
λελύ-κοις                                  λελυκώς, υῖα, -κός               εἴης
λελύ-κοι                                    λελυκώς, υῖα, -κός               εἴη
λελύ-κοιμεν                              λελυκότες, -κυῖαι,-κότα          εἴημεν-εἶμεν
λελύ-κοιτε                                 λελυκότες, -κυῖαι,-κότα          εἴητε-εἶτε
λελύ-κοιεν                                λελυκότες, -κυῖαι,-κότα           εἴησαν-εἶεν

2. Γ΄ κλίση επιθέτων
Αφωνόληκτα τρικατάληκτα σε -ας, -ασα, -αν
Ο τύπος πᾶν του κειμένου ανήκει στο αφωνόληκτο τρικατάληκτο επίθετο πᾶς, πᾶσα, πᾶν. Άλλα επίθετα αυτής της κατηγορίας είναι τα σύνθετά του ἅπας και σὺμπας. Ακολουθεί η κλίση του:

ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσενικόθηλυκόουδέτεροαρσενικόθηλυκόουδέτερο
ονομ.πᾶς (< πάντ-ς)πᾶσαπᾶν(< πάντ-)πάντ-εςπᾶσαιπάντ-α
γεν.παντ-όςπάσηςπαντ-όςπάντ-ωνπασῶνπάντ-ων
δοτ.παντ-ίπάσῃπαντ-ίπᾶσι (< πάντ-σι)πάσαιςπᾶσι (< πάντ-σι)
αιτ.πάντ-απᾶσανπᾶν (<πάντ-)πάντ-αςπάσαςπάντ-α
κλητ.πᾶς (< πάντ-ς)πᾶσαπᾶν (<πάντ-)πάντ-εςπᾶσαιπάντ-α
Παρατηρήσεις
  1. Το θηλυκό γένος κλίνεται κατά την α΄ κλίση των ουσιαστικών. Το  του θηλυκού γένους είναι βραχύ (πάντ-j-α > πάν-σ-α > πᾶσα) όπου εμφανίζεται, εκτός από την κατάληξη -ας της αιτιατικής πληθυντικού.
  2. Οι τύποι του αρσενικού πᾶς (< πάντ-ς) και του ουδετέρου πᾶν (< πάντ-) περισπώνται, παρά τον κανόνα, κατ’ αναλογίαν προς το θηλυκό πᾶσα.
  3. Για διευκόλυνσή σας, να θυμάστε ότι το -α- της παραλήγουσας είναι βραχύ, όταν ακολουθεί -ντ-, και μακρό σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις.


Γ2. Σύνταξη

Το άμεσο και έμμεσο αντικείμενο
Όπως διδαχθήκατε πέρυσι (Ενότητα 11), εκτός από τα ρήματα που η σημασία τους συμπληρώνεται με ένα αντικείμενο (μονόπτωτα ρήματα), υπάρχουν και αυτά που η σημασία τους συμπληρώνεται με δύο αντικείμενα που δε συνδέονται παρατακτικά μεταξύ τους (δίπτωτα ρήματα). Στην περίπτωση που συναντάμε δίπτωτο ρήμα, διακρίνουμε τα αντικείμενά του σε άμεσο και έμμεσο σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα:
δίπτωτα ρήματα
άμεσο αντικείμενοέμμεσο αντικείμενοπαράδειγμα
αιτιατικήδοτικήΠᾶσαν ὑμῖν τὴν ἀλήθειαν ἐρῶ.
αιτιατικήγενικήὙμεῖς ἐμοῦ ἀκούσασθε πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν.
αιτιατική προσώπουαιτιατική πράγματοςἩμεῖς ὑμᾶς κακὸν οὐδὲν πώποτε ἐποιήσαμεν.
γενικήδοτικήΤῆς τῶν Ἐλλήνων ἐλευθερίας παρεχωρήσατε αὐτῷ.

Παρατήρηση
Απαρέμφατο ή δευτερεύουσα ονοματική πρόταση που επέχει θέση αντικειμένου αντιστοιχεί στην αιτιατική πτώση ουσιαστικού που δηλώνει πράγμα.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΔΩ: 

απόφθεγμα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ο/η είπε...