Δευτέρα, 26 Ιανουαρίου 2015

Αρχαία Ελληνικά Β΄ Γυμνασίου. Ενότητα 9η: Η Καλλιπάτειρα + Μύθοι από χρώμα και πηλό: Καλλιπάτειρα.



Περιηγηθείτε στις ιστοσελίδες:
Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού: Ολυμπιακοί Αγώνες
Ολυμπία
http://users.sch.gr/ragian/op_min_kalipatira.htm





Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
φέρω[= φέρνω, κουβαλώ]
θ. φερ-, φορ-, φρ-, ενεκ-
[στο κείμενο συναντήσατε τον τύπο: Φερενίκη]

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B112/300/2087,7399/





Β2. Ετυμολογικά

Δεύτερο συνθετικό λέξη κλιτή – ρήμα
Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις της ν.ε. χρησιμοποιώντας ως δεύτερο συνθετικό τα εξής ρήματα του κειμένου της Ενότητας: καλοῦμαι, ἔρχομαι, διαβαίνω, ἄγω.
Όταν το β΄ συνθετικό είναι ρήμα, η σύνθετη λέξη που δημιουργείται μπορεί να είναι και αυτή αντίστοιχα ρήμα (εἰσέρχομαι) ή όνομα, δηλαδή ουσιαστικό (νομοθέτης < νόμος + ρ. τίθημι) ή επίθετο (ἀπότομος < ἀπό + ρ.τέμνω).
Ειδικότερα:
imgαγκύληόνομα → η σύνθετη λέξη παίρνει τις καταλήξεις:
-(η)ς: σχολάρχ-ης
-ος: ἀστυνόμ-ος 
-ής: εὐσεβ-ής 
-της: ἐπιστά-της
-(τ)ωρ: κοσμοκράτ-ωρ
ρήμα
Αν το α΄συνθετικό είναι πρόθεση, το ρήμα ως β΄ συνθετικό παραμένει αμετάβλητο: εἰσ-έρχομαι, δια-βαίνω.
Αν το α΄ συνθετικό είναι οποιοδήποτε άλλο μέρος του λόγου εκτός από πρόθεση, σχηματίζεται παρασύνθετο ρήμα (π.χ. σε -έω, -ῶ) από συγγενές ουσιαστικό ή επίθετο που δηλώνει το πρόσωπο που ενεργεί:
ἱερο-σκοπῶ < ἱερο-σκόπος, ναυ-μαχῶ < ναυ-μάχος.


Γ. Σύνταξη

1. Επιρρηματικές μετοχές
Θυμηθείτε όσα διδαχθήκατε στην προηγούμενη τάξη (εγχειρίδιο Α΄ Γυμνασίου, Ενότητα 13) για τα είδη των επιρρηματικών μετοχών και τον συντακτικό ρόλο τους. Να εντοπίσετε τις επιρρηματικές μετοχές του κειμένου και να τις χαρακτηρίσετε ως προς το είδος τους (χρονική, τελική, αιτιολογική, τροπική, εναντιωματική, υποθετική).
Το υποκείμενο μιας μετοχής βρίσκεται πάντοτε στην ίδια πτώση με τη μετοχή. Όταν το υποκείμενο μιας επιρρηματικής μετοχής έχει και άλλο συντακτικό ρόλο στην πρόταση (π.χ. είναι και υποκείμενο ή αντικείμενο του ρήματος), η μετοχή χαρακτηρίζεται συνημμένη. Αντίθετα, όταν το υποκείμενο μιας επιρρηματικής μετοχής δεν έχει άλλη συντακτική θέση στην πρόταση, δηλαδη χρωστάει την ύπαρξή του στην παρουσία της μετοχής και μόνο, η επιρρηματική μετοχή χαρακτηρίζεται απόλυτη και βρίσκεται συνήθως σε πτώση γενική.
Έχει το υποκείμενο της επιρρηματικής μετοχής άλλη συντακτική θέση μέσα στην πρόταση;
ΒέλοςΒέλος
Η επιρρηματική μετοχή είναι συνημμένηΗ επιρρηματική μετοχή είναιαπόλυτη
  • Να βρείτε το υποκείμενο των μετοχών στις παρακά-τω φράσεις από το κείμενο της Ενότητας και να χαρακτηρίσετε τις μετοχές ως συνημμένες ή απόλυτες: 
    α. Αὕτη προαποθανόντος αὐτῇ τοῦ ἀνδρὸς ἤγαγεν ἐς Ὀλυμπίαν τὸν υἱὸν μαχούμενον.
    β. Νικῶντος δὲ τοῦ Πεισιρόδου, τὸ ἔρυμα ὑπερπηδῶσα ἡ Καλλιπάτειρα ἐγυμνώθη.
    γ. Φωραθείσης δὲ (ενν. Καλλιπατείρας) ὅτι εἴη γυνή, ταύτην ἀφιᾶσιν.

Παρατηρήσεις
  1. Η απόλυτη μετοχή βρίσκεται σε πτώση γενική (γενική απόλυτη), όταν ανήκει σε προσωπικό ρήμα, ή και σε αιτιατική (αιτιατική απόλυτη), συνήθως όταν ανήκει σε απρόσωπο ρήμα.
  2. Προσοχή! Μια επιρρηματική μετοχή σε γενική πτώση δεν είναι πάντοτε (γενική) απόλυτη. Είναι πιθανό να συνάπτεται με άλλον όρο της πρότασης ο οποίος βρίσκεται σε γενική πτώση.
    Π.χ. Κατηγοροῦσί τινες ἡμῶν ὡς οὐκ ὀρθῶς βουλευομένων. Η μετοχή είναι συνημμένη, γιατί το υποκείμενό τηςἡμῶν είναι ταυτόχρονα και αντικείμενο του ρήματος κατηγοροῦσι.

2. Κατηγορηματική μετοχή
Έχει ήδη γίνει λόγος στην προηγούμενη τάξη για την κατηγορηματική μετοχή που μεταφράζεται με τη βοήθεια των λέξεων να, ότι /πως και που (κυρίως μετά από ρήματα ψυχικού πάθους). Συνοδεύει συγκεκριμένα είδη ρημάτων ως συμπλήρωμα και λειτουργεί ως κατηγορούμενο ή ομοιόπτωτος (κατηγορηματικός) προσδιορισμός. Αναφέρεται στο υποκείμενο ή στο αντικείμενο του ρήματος.
Ρήματα που συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή
συνδετικάεἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω, τυγχάνω, φαίνομαι, λανθάνω
έναρξης, λήξηςἄρχω, ἄρχομαι, παύω, παύομαι, λήγω, διαλείπω
καρτερίας, ανοχής, κόπου, κορεσμούκαρτερῶ, περιορῶ, ἀνέχομαι, κάμνω, ὑπομένω, ἀρκῶ
ευεργεσίας, αδικίας, νίκης, ήτταςἀδικῶ, εὖ ποιῶ, νικῶ, ἡττῶμαι
ψυχικού πάθουςχαίρω, ἥδομαι, ἀγανακτῶ, ἄχθομαι, αἰσχύνομαι, χαλεπῶς φέρω, αἰδοῦμαι
αίσθησης, μάθησης, μνήμηςαἰσθάνομαι, ὁρῶ, ἀκούω, εὑρίσκω, γιγνώσκω, μανθάνω, μέμνημαι, ἐνθυμοῦμαι
δείξης, αγγελίας, ελέγχουδείκνυμι, δηλῶ, ἀγγέλλω, ἐλέγχω

Επίσης δείτε για τις μετοχές:
http://www.gkonstantinou.com/school_work/metohes/metohes.html

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b09xm.htm

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ο/η είπε...