Άκουσε πρώτα το τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας - 1204 Πρώτη Άλωση. Αν ήσουν ένας μοναχός στη Μονή της Χώρας ή ένας τεχνίτης που δούλευε στο Παλάτι των Βλαχερνών, τι θα έγραφες στο ημερολόγιό σου το βράδυ της 13ης Απριλίου 1204, όταν οι δρόμοι της Πόλης γέμισαν με τις φωνές των σταυροφόρων και τις φωτιές της λεηλασίας;
Σκέψου: Τι θα ένιωθες; Τι θα άκουγες γύρω σου; Ποιες εικόνες θα σου χαράζονταν στη μνήμη; Ποια θα ήταν η μεγαλύτερη απώλεια για σένα; ( Mε την αρωγή του chatGpt) .
Το κορίτσι μελετάει το φεγγάρι Το αγόρι πρέπει να ραπάρει Την ώρα που ανοίγουν τα φώτα Στους δρόμους της Όλγας τα μέσα Φλεβάρη Δεν έχουν ακόμα παιδιά Έχουν δυο γάτες, ένα μαξιλάρι Βλέπουνε Master Chef στον καναπέ Στοιχηματίζουνε ποιος θα το πάρει
Το κορίτσι θέλει να μπορεί να κρίνει Bergman, Kurosawa και Fellini Θέλει να γυρίσει όλη τη Γη δύο φορές Κι ας πιστεύει ότι είναι εξωγήινη Το αγόρι το ρωτάει ψυχολόγος γιατί νιώθει Το άγχος πως γίνεται εμπόδιο Και του αρέσει και καλά να μιλάει για αυτά Αλλά τρίαντα μες στο Καυτανζόγλειο;
{...}
Το κορίτσι έχει οικογένεια δεμένη Πάντα ένα σπίτι να την περιμένει Το αγόρι μεγάλωσε αλλιώτικα Και κάποια απ' αυτά δεν τα καταλαβαίνει Το κορίτσι πιστεύει στη φύση Το αγόρι προτιμάει τις ιδέες Το κορίτσι αγαπάει τα δέντρα Το αγόρι αγαπάει τις κεραίες
Κι έτσι κυλάνε οι μέρες κι οι νύχτες τους Με διαφωνίες και με αγκαλιές Από τη Γαλάτιστα ως τη Βαρκελώνη Απ' τους εγκλεισμούς ως τις ακρογιαλιές Ακούνε του Βούλγαρη την Αντιλόπη Μέσα σε μια πτήση κάτω από τα άστρα Το κορίτσι δε φοβάται τα αεροπλάνα πια Τα τρένα της φέρνουνε δάκρυα
Τίποτα συγκλονιστικό Άλλη μία ιστορία Ένα αγόρι κι ένα κορίτσι που ζουν στην Ελλάδα το '23 Κι αν ό, τι αγαπάν κινδυνεύει Κι αν μαύρο σκοτάδι τους παραμονεύει Κι αν ούτε ένα φύλλο στη Γη δε σαλεύει Αυτός της ραπάρει κι αυτή του χορεύει
Γιατί πάντα θα έχουν τις ευτυχισμένες ημέρες Καμία αρρωστοφοβία, καμία κρίση πανικού Ούτε η κοινωνία η ίδια όσο κι αν προσπαθούν Ακόμα και θαμμένοι μέσα σε τόνους από σκουπίδια Προσπαθώντας να δούνε ο ένας τον άλλον Και κουνώντας τις θέσεις τους Πάντα θα έχουνε τις ευτυχισμένες ημέρες Ή τουλάχιστον αυτό αξίζει να πιστεύουμε
Περιήγηση από τη σειρά «Η ΕΡΤ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ» στις προσφυγικές περιοχές της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Παρουσιάζεται η ιστορία της εγκατάστασης των Ποντίων στην ΚΑΛΑΜΑΡΙΑ μέσα από προσωπικές μαρτυρίες προσφύγων και πλάνα από προσφυγικά σπίτια. Παρακολουθούμε, επίσης, πλάνα από παραδοσιακούς χορούς και περιηγούμαστε στην Αδερφότητα των Ποντίων. Πόντιοι πρόσφυγες αφηγούνται την προσωπική τους ιστορία και μιλούν για τις δυσκολίες εγκατάστασης και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα.
Η Δημοσιογράφος ΡΕΝΑ ΘΕΟΛΟΓΙΔΟΥ παρουσιάζει στην εκπομπή της «ΡΙΜΕΪΚ» μια αναδρομή σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα της ΕΛΛΑΔΑΣ και τις συνέπειες τους στη διαμόρφωση της κοινωικής πραγματικότητας. Το οδοιπορικό ξεκινά με τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, τις αντικρουόμενες δυνάμεις, το ρόλο της χώρας μας, την καθιέρωση του νέου πολιτικού σκηνικού μετά τη λήξη του και την εφαμογή των συνθηκών του. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κατάπλευση του θωρηκτού «ΑΒΕΡΩΦ» μαζί με τα αντιτορπιλικά «ΠΑΝΘΗΡ» και «ΑΕΤΟΣ» στο ΒΟΣΠΟΡΟ το Νοέμβριο του 1918. Η γαλανόλευκη κυματίζει στην ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, ενώ οι Έλληνες ακούνε για πρώτη φορά τον εθνικό ύμνο από τη φιλαρμονική του στόλου και τρέφουν ελπίδες για την κατάκτηση των εδαφών από τον ελληνικό στρατό. β. Από το "Πανόραμα του Αιώνα":
Η Δημοσιογράφος ΡΕΝΑ ΘΕΟΛΟΓΙΔΟΥ παρουσιάζει στην εκπομπή της «ΡΙΜΕΪΚ» ένα αφιέρωμα στην ίδρυση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος ΕΛΛΑΔΑΣ (ΣΕΚΕ) και το ρόλο του στην κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα. Ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΥΡΚΟΣ και ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΦΑΡΑΚΟΣ μιλούν για τα χαρακτηριστικά του νέου κόμματος, που αργότερα μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό κόμμα, τις θεμελιώδεις αρχές και σκοπούς του, το πρόγραμμα και την πολιτική του, την προσφορά του στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων του εργατικού κινήματος. Στη συνέχεια, Πολιτικοί επιστήμονες και Στέλεχη του ΚΚΕ περιγράφουν τις διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις, που προηγήθηκαν της δημιουργίας του και συνέβαλλαν στην ταχύτερη οργάνωση του. Ακολουθεί αναφορά στην έντονη δράση και συστράτευση των μελών του, στις μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις των εργαζομένων το Μεσοπόλεμο, στα δικαιώματα και τις κατακτήσεις που εξασφάλισαν μετά από πολλούς αγώνες, στη σύγκρουση τους με την πολιτική ηγεσία. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην απεργία των καπνεργατών της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, στις βίαιες συγκρούσεις κατά τη διάρκεια της, την αιματήρη κατάληξη με ανθρώπινες απώλειες. Επίσης, πριβάλλεται μια αναδρομή στην ιστορία του Κομμουνιστικού Κόμματος, στο ιδεολογικό υπόβαθρο του, στη στάση του απέναντι σε κρίσιμα πολιτικά γεγονότα, στην αύξηση του αρθμού των υποστηρικτών του, στο πνευματικό υπόβαθρο τους. Παράληλλα, επιχειρείται ένας προσδιορισμός των γνωρισμάτων των ελληνικών κομμάτων, ενώ αποσαφηνίζεται η έννοια του σοσιαλισμού, τονίζεται η ανάκη Β. Από τη σειρά "Το Πανόραμα του αιώνα"
Ο Εθνικός Διχασμός, εκπορευόμενος από τις δύο σε ελληνικό έδαφος
συστημένες Κυβερνήσεις, της επίσημης της ΑΘΗΝΑΣ, υπό τις ευλογίες του
Βασιλιά ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, και της Προσωρινής της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, υπό την
τριανδρία των ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ-ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ-ΔΑΓΚΛΗ, και η αντίστοιχη διαφορά
των δύο Kυβερνήσεων στις πολεμικές τους προτιμήσεις-φιλογερμανική και
φιλοανταντική αντίστοιχα-, δεσπόζουν τη διετία 1916-1917 στην ελληνική
και, κατά συνέπεια, παγκόσμια ιστορία, αφού επηρεάζουν την τελευταία
καταλυτικά. Οι ανταντικές δυνάμεις κερδίζουν σε όλα τα επίπεδα,
επιβάλλουν ολοκληρωτικό εμπάργκο στην ΕΛΛΑΔΑ μετά τα «Νοεμβριανά» του
1916, και υποχρεώνουν σε παραίτηση τον φιλογερμανό Βασιλιά ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ
(Ιούνιος 1917) ετοιμάζοντας την επαναφορά του ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ στην ΑΘΗΝΑ.
Εντωμεταξύ, ο πόλεμος μαίνεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά και στη ΡΩΣΙΑ
οι εργατικές απεργίες μετατρέπονται σε λαϊκές κατακραυγές κατά της
τσαρικής δυναστείας των ΡΟΜΑΝΟΦ, ενώ οι Επαναστάτες επικρατούν (1917),
εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο για τη ρωσική ιστορία. 3.Της Αμύνης τα παιδιά... Παραδοσιακό τραγούδι για την έξωση του Κωνσταντίνου το 1917
Ο Κωνσταντίνος Α΄, ο επονομαζόμενος «Δωδέκατος» ως συμβολικός διάδοχος του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα, απέτυχε οικτρά ως βασιλέας. Επηρεασμένος και από το περιβάλλον του και από την αρρώστια του, παραβίασε το πολίτευμα της Βασιλευόμενης Δημοκρατίας και προσκολλήθηκε τελικά στο άρμα της Γερμανίας σε βάρος των συμφερόντων του κράτους του. Απόδειξη της ακαταλληλότητάς του ήταν και η πεισματική άρνησή του να παραιτηθεί έγκαιρα, σε όφελος της χώρας, αλλά και της δυναστείας.
ΕΡΤ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΑΠO ΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ Α’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΑΠΟΒΑΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΤΗΣ ΑΝΤΑΝΤ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (1915).
Για ιδέστε όλοι τον ακροβάτη που τραμπαλίζεται για ιδέστε όλοι τον ξενομπάτη πως δε ζαλίζεται Για ιδέστε τον ακροβάτη που κι όταν πέφτει γελά και ποτέ δε κλαίει, ποτέ δεν κλαίει
Για ιδέστε που χει το ερημοπούλι αίμα στο φτερό πετά κι ας το βρε θανάτου βόλι, κόντρα στον καιρό Με τον καιρό να ναι κόντρα, έχει τιμή σαν πετάς να μένεις μόνος, να μένεις μόνος
Για ιδέστε όλοι δέστε και μένα άλλο δε ζητώ που `χω στους ώμους φτερά σπασμένα και ακροβατώ Γύρισε κάτω η μέρα κι ακόμη εσύ να φανείς μην κλαις πουλί μου, μην κλαις πουλί μου Στίχοι: Κώστας Καρυωτάκης Μουσική: Λένα Πλάτωνος Πρώτη εκτέλεση: Δήμητρα Γαλάνη
Τα παιδάκια που παίζουν στ' ανοιξιάτικο δείλι - μια ιαχή μακρυσμένη-, τ' αεράκι που λόγια με των ρόδων τα χείλη ψιθυρίζει και μένει, τ' ανοιχτά παραθύρια που ανασαίνουν την ώρα, η αδειανή κάμαρά μου, ένα τρένο που θα 'ρχεται από μια άγνωστη χώρα, τα χαμένα όνειρά μου, οι καμπάνες που σβήνουν,και το βράδυ που πέφτει ολοένα στην πόλη, στων ανθρώπων την όψη, στ' ουρανού τον καθρέφτη, στη ζωή μου τώρα όλη...
Τα ουσιαστικά που παράγονται από επίθετα είναι αφηρημένα ουσιαστικά, γένους θηλυκού ή ουδετέρου, και φανερώνουν ιδιότητα. Συνηθισμένες παραγωγικές καταλήξεις, ανάλογα με την κλίση των επιθέτων, είναι:
Καταλήξεις ουσιαστικών που παράγονται από επίθετα
-ία
-(ε)ια (προπαροξύτονα)
-(ο)ια(προπαροξύτονα)
-ος
-σύνη
-(υ)της
-(ό)της
-άς
από επίθετα β′ κλίσης σε -ος και από μερικά γ′ κλίσης κακός > ἡ κακία, ἀτυχής > ἡ ἀτυχία
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ης, -ης, -ες ὑγιής > ἡ ὑγίεια
από συνηρημένα επίθετα β′ κλίσης σε -ους εὔνους > ἡ εὔνοια
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ύς, -εῖα, -ύ πλατύς > τὸ πλάτος
από επίθετα β′ κλίσης και γ′ κλίσης σε -ων, -ων, -ον δίκαιος > ἡ δικαιοσύνη, ἄφρων > ἡ ἀφροσύνη
από επίθετα γ′ κλίσης σε -ύς, -εῖα, -ύ βαρύς > ἡ βαρύτης, ταχύς > ἡ ταχυτής / ἡ ταχύτης
από επίθετα β′ κλίσης σε -ος ἀρχαῖος > ἡ ἀρχαιότης
από αριθμητικά επίθετα μόνος > ἡ μονάς
