Προετοιμασία για την αυριανή εκπαιδευτική επίσκεψη των μαθητών του Α1/Α2 του Γυμνασίου Μανιάκων στο Νεολιθικό Λιμναίο Οικισμό Δισπηλιού Καστοριάς

Διαβάστε εδώ: http://www.ime.gr/CHRONOS/01/gr/nl/nni/dispiliofr.html
http://istorikakastorias.blogspot.gr/2010/11/blog-post_17.html

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗΣ

                          Κι ορισμένες ακόμη:

Αρχαϊκή Εποχή. Ενότητα 2η: Η πόλη κράτος και η εξέλιξη του πολιτεύματος. Εκπαιδευτική τηλεόραση: Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία - Ευπαλίνειο Όρυγμα. Εικονική περιήγηση στην αρχαία Μίλητο. Δίολκος για 1500 χρόνια.

2. Η πόλη κράτος και η εξέλιξη του πολιτεύματος from Kvarnalis75

Πρόσθετο υλικό
Α. Εκπαιδευτική τηλεόραση: Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία - Ευπαλίνειο Όρυγμα

Β. Εικονική Περιήγηση στην πόλη-κράτος της αρχαίας Μιλήτου
http://3d.ime.gr/video/video1.html

Γ. Δίολκος για 1500 χρόνια

Αλκίνοος Ιωαννίδης: Μόνο την ουτοπία ονειρεύομαι

Συνέντευξη:

http://tvxs.gr/news/moysiki/alkinoos-ioannidis-mono-tin-oytopia-oneireyomai

«Αν έχεις δόντι του φονιά και γούστα ματωμένα
αν μαύρισες τον ουρανό και θες να φας κι εμένα
μέσα στην καταιγίδα
θα γίνω αγκάθι στο λαιμό σου, σκόνη μες στο μάτι
μέσα στ’ αυτί σου ψίθυρος και σύγκρυο στην πλάτη
στη σιγουριά σου αγκίδα
Πάντα θα ξημερώνει […]»

Αλκίνοος Ιωαννίδης - Μικρή Βαλίτσα (Full Cd)

ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΜΟΥΤΖΑΝ-ΜΑΡΤΙΝΕΓΚΟΥ:Αυτοβιογραφία. Ρέα Γαλανάκη: "Η μεταμφίεση" - Ελένη Μπούκουρα - Αλταμούρα ή Κανένας

Δυο ξεχωριστές γυναίκες του 19ου αιώνα from Μέλπα Μαυριδή

Η ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΗ-ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ from Αλεξάνδρα Γερακίνη

Από την Ελισσάβετ Μουτζάν στην Ελένη Αλταμούρα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΠΟ ΤΟ afterschool bar:

http://afterschoolbar.blogspot.gr/2012/01/blog-post_24.html
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C113/351/2364,8985/index09_08.html

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

• Η Ελένη ταξίδεψε με ιστιοφόρο από τον Πειραιά στη Νάπολη. Από εκεί, ντυμένη άντρας και συνοδευόμενη από τον πατέρα της, πήρε το δρόμο για τη Ρώμη πότε πεζή και πότε σε άμαξα. Βρείτε αυτή την πορεία στο χάρτη και εξετάστε την ιστορική περίοδο του 1848 από πλευράς εθνικοαπελευθερωτικών και κοινωνικών κινημάτων.
        

<

Ε Ν Ο Τ Η Τ Α 11 Τα επαναστατικά κύματα του 1830 και του 1848 στην Ευρώπη from Kvarnalis75

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 3η ενότητα, Η κατοχή της εξουσίας δεν εγγυάται την ευτυχία

Α. Κείμενο
Το αρχαίο κείμενο, λεξιλογικές επισημάνσεις και απόδοση νοήματος
Είδη προτάσεων, Συντακτική ανάλυση

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα - Γ΄ Γυμνασίου: Ενότητα 3η - Συντακτική ανάλυση from Olga Paizi

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c03xm.htm

Γ. Γραμματική

α. Παράδειγμα συνηρημένου ρ. σε -άω (τιμά-ω = τιμῶ· θ. τιμα-)

	Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάω) τιμῶ (τιμάεις) τιμᾷς (τιμάει) τιμᾷ (τιμάομεν) τιμῶμεν (τιμάετε) τιμᾶτε (τιμάουσι) τιμῶσι(ν)
Παρατατικός	(ἐτίμαον) ἐτίμων (ἐτίμαες) ἐτίμας (ἐτίμαε) ἐτίμα (ἐτιμάομεν) ἐτιμῶμεν (ἐτιμάετε) ἐτιμᾶτε (ἐτίμαον) ἐτίμων
	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάω) τιμῶ (τιμάῃς) τιμᾷς (τιμάῃ) τιμᾷ (τιμάωμεν) τιμῶμεν (τιμάητε) τιμᾶτε (τιμάωσι) τιμῶσι(ν)	}α΄ τύπος ενικού (τιμάοιμι) τιμῷμι (τιμάοις) τιμῷς (τιμάοι) τιμῷ ή }β΄ τύπος ενικού (τιμαοίην) τιμῴην (τιμαοίης) τιμῴης (τιμαοίη) τιμῴη (τιμάοιμεν) τιμῷμεν (τιμάοιτε) τιμῷτε (τιμάοιεν) τιμῷεν

Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (τίμαε) τίμα (τιμαέτω) τιμάτω — (τιμάετε) τιμᾶτε (τιμαόντων) τιμώντων ή (τιμαέτωσαν) τιμάτωσαν	(τιμάειν) τιμᾶν (από το τιμά-εν)	(τιμάων) τιμῶν (τιμάουσα) τιμῶσα (τιμάον) τιμῶν γενική: (τιμάοντος) τιμῶντος (τιμαούσης) τιμώσης (τιμάοντος) τιμῶντος

	Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάομαι) τιμῶμαι (τιμάῃ ή -ει) τιμᾷ (τιμάεται) τιμᾶται (τιμαόμεθα) τιμώμεθα (τιμάεσθε) τιμᾶσθε (τιμάονται) τιμῶνται
Παρατατικός	(ἐτιμαόμην) ἐτιμώμην (ἐτιμάου) ἐτιμῶ (ἐτιμάετο) ἐτιμᾶτο (ἐτιμαόμεθα) ἐτιμώμεθα (ἐτιμάεσθε) ἐτιμᾶσθε (ἐτιμάοντο) ἐτιμῶντο
	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάωμαι) τιμῶμαι (τιμάῃ) τιμᾷ (τιμάηται) τιμᾶται (τιμαώμεθα) τιμώμεθα (τιμάησθε) τιμᾶσθε (τιμάωνται) τιμῶνται	(τιμαοίμην) τιμῴμην (τιμάοιο) τιμῷο (τιμάοιτο) τιμῷτο (τιμαοίμεθα) τιμῴμεθα (τιμάοισθε) τιμῷσθε (τιμάοιντο) τιμῷντο

Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (τιμάου) τιμῶ (τιμαέσθω) τιμάσθω — (τιμάεσθε) τιμᾶσθε (τιμαέσθων) τιμάσθων ή (τιμαέσθωσαν) τιμάσθωσαν	(τιμάεσθαι) τιμᾶσθαι	(τιμαόμενος) τιμώμενος (τιμαομένη) τιμωμένη (τιμαόμενον) τιμώμενον

ΑΣΚΗΣΕΙΣ
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c03xm.htm

Κεφάλαιο Δ. Αρχαϊκή εποχή (800-479 π.Χ.). 1. Αποικιακή εξάπλωση - Β' ελληνικός αποικισμός. Και από το αρχείο της ΕΡΤ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ. Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΘΡΑΚΗ

1. Αποικιακή εξάπλωση - Β' ελληνικός αποικισμός from Kvarnalis75

ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΥΛΙΚΟ:
1. Διαδραστικοί χάρτες με τον β' αποικισμό

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/istoria/a-4-arxaiki-01-apoikismos-b.htm

http://mappinghistory.uoregon.edu/english/EU/EU05-03.html

2. Η ίδρυση μιας αποικίας στο πλαίσιο του β' ελληνικού αποικισμού

http://users.sch.gr/maritheodo/history-pi/section4/sitemap/sitemap.htm

3. ΑΣΚΗΣΕΙΣ

http://users.sch.gr/maritheodo/history-pi/section4/tests/tests.htm

4. Από το αρχείο της ΕΡΤ
 http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=4772&autostart=0

Αφιέρωμα του συγκεκριμένου επεισοδίου της σειράς "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ" στην ιστορία της Θράκης κατά την αρχαιότητα. Γίνεται λόγος για το έθνος των Θρακών και τον αποικισμό της περιοχής από τους αρχαίους Έλληνες. Περιηγούμαστε στις δύο σημαντικές αποικίες της αιγαιακής Θράκης, τη Μαρώνεια και τη Μεσημβρία. Γίνεται λόγος για την ιστορία της Μαρώνειας, με αναφορά στις γραπτές πηγές σχετικά με την πόλη και ιδιαίτερη αναφορά στον Όμηρο, στον αποικισμό της πόλης τον 7ο αι.πΧ. από Χιώτες εποίκους, και παρουσιάζονται οι αρχαιολογικές ανασκαφές, με ιδιαίτερη αναφορά στο αρχαίο θέατρο της περιοχής. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η πόλη της Μεσημβρίας, με αναφορά στις γραπτές μαρτυρίες για την ιστορία της πόλης, τις ανασκαφές, καθώς και τα πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα από την περιοχή. Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με το Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής, όπου φιλοξενούνται τα ευρήματα από την περιοχή της Θράκης. Παρουσιάζονται σημαντικά εκθέματα του μουσείου, όπως δείγματα κεραμικής, ειδωλίων, εργαλείων, σαρκοφάγος, βραχογραφία, επιτύμβιες στήλες και έργα γλυπτικής, κίονες, χρυσά κοσμήματα και άλλα έργα.

ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ 1821

http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=47980&autostart=0

Η σειρά «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ» είναι ένα ταξίδι σε διάφορες γωνιές της ΕΛΛΑΔΑΣ, που καταγράφει τη σπάνια ομορφιά του τοπίου μέσα από την ιστορία, μυθολογικές παραδόσεις και αποσπάσματα λογοτεχνικών έργων. Στόχος της σειράς να προσφέρει ένα δομημένο θησαυρό γνώσεων, αναδεικνύοντας την πολιτισμική ιδιαιτερότητα του κάθε τόπου που επισκέπτεται. Το επεισόδιο περιηγείται την ΚΑΣΤΟΡΙΑ, ενώ επιχειρεί ιστορική αναδρομή του τόπου μετά το 1821. Ένας τόπος με πλούσια ιστορία, μνήμες, παραδόσεις, παλιά αρχοντικά και αξιοθέατα.

 

Βίλχελμ Ράιχ: Ανθρωπάκο σε περιφρονούν κι εσύ φωνάζεις «ζήτω, ζήτω»

Σαν σήμερα στις 3 Νοεμβρίου του 1957 έφυγε από τη ζωή ο Βίλχελμ Ράιχ, ψυχίατρος και ψυχαναλυτής του οποίου η θεωρία της οργόνης χαρακτηρίστηκε ψευδοεπιστημονική, όμως η επιρροή που άσκησε στα νεανικά κινήματα αμφισβήτησης στις δεκαετίας του ’60 και του ’70, θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Άσκησε σφοδρή κριτική στα υφιστάμενα κοινωνικά και σεξουαλικά ήθη ενώ έγινε κυρίως γνωστός από τα βιβλία του «Η Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού» και «Άκου Ανθρωπάκο».

Ο αγαπημένος μαθητής του Φρόυντ έγραψε το «Άκου, Ανθρωπάκο» το 1946 και το δημοσίευσε το 1948. Πρόκειται για την κραυγή αγωνίας ενός μεγάλου στοχαστή, που βλέπει τα σπέρματα του φασισμού και του ολοκληρωτισμού μέσα στον κοινό, καθημερινό άνθρωπο.

 Το «Άκου Αθρωπάκο» είναι ένα βιβλίο διαφορετικό από τα άλλα. Είναι ένα βιβλίο που μιλά για την ανθρώπινη φύση και τις αδυναμίες τις, για την ανθρώπινη κοινωνία και τα επαναλαμβανόμενα λάθη της, για αλήθειες που κρύβουμε μέσα μας και δε θέλουμε να παραδεχτούμε.

            Μια συνεχής ροή λόγου, που κόβει την ανάσα του αναγνώστη. Ένα κατηγορώ προς κάθε μορφή αθλιότητας που ο «ανθρωπάκος» έχει επιδείξει ανά τους αιώνες. Λόγια διαχρονικά, κατηγορίες με πανανθρώπινο χαρακτήρα, μηνύματα με πολύ βάθος και νόημα. Σίγουρα δεν είναι ένα βιβλίο που θα σας χαροποιήσει. Πιο πολύ είναι ένα βιβλίο που θα σας «ξυπνήσει».

            Το βιβλίο έχει ως σημείο αναφοράς την ανθρώπινη πνευματική ελευθερία και στόχο την ανάδειξη της μικρότητας και της μικροψυχίας που κρύβει ο «ανθρωπάκος» μέσα του, σε έναν κόσμο γεμάτο κόμπλεξ για τον εαυτό του. Ο «ανθρωπάκος» βλέπει, παρατηρεί αλλά εθελοτυφλεί. Κρύβεται πίσω από τις αδυναμίες του. Δεν αποζητά την αλήθεια και την αυθεντικότητα των πραγμάτων, παρά μόνο την σιγουριά που νομίζει πως του χαρίζουν οι «μεγάλοι» ηγέτες του.

            Ένα βιβλίο που απαιτεί σίγουρα παραπάνω από μια αναγνώσεις για να αισθανθεί κανείς τα λόγια του. Αποτελεί ένα μάθημα για τον εαυτό μας  και ένα δώρο για να συνειδητοποιήσουμε πως πρέπει να αλλάξουμε. Αξίζει να το διαβάσετε.

* Ο Βίλχελμ Ράιχ φυλακίστηκε και πέθανε μέσα στις ομοσπονδιακές φυλακές των ΗΠΑ για το βιβλίο του «Άκου ανθρωπάκο».

http://fragilethoughtsnow.blogspot.gr/2013/04/blog-post.html

Διαβάστε αποσπάσματα από το «Άκου Ανθρωπάκο»:

«Ξέρεις, Ανθρωπάκο, πως θα ένιωθε ένας αητός άμα έκλωθε αυγά μιας κότας; 

Γεωμετρική εποχή. 2. Η πολιτισμική Αναγέννηση (Ιστορία Α΄ Γυμνασίου)

Γεωμετρική Εποχή. 2η Ενότητα. Η πολιτισμική αναγέννηση from Kvarnalis75

Δημοτικό Α - Τ. Λειβαδίτης

Κεφάλαιο γ΄: Ο ελληνικός κόσμος από το 1100 έως το 800 π.Χ.. Ενότητα: 1η. Οι μεταβατικοί χρόνοι. Όμηρος και Τροία: "Επτά Ημέρες Καθημερινή".

<

1. Οι μεταβατικοί χρόνοι from Kvarnalis75

Γωμετρική εποχή σε κόμικ / Geometric Period in comic from katerina Prokopio

ΑΣΚΗΣΗ ΕΔΩ:
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/istoria/ask.Istorias/metavatika-apoikismos.htm

Όμηρος και Τροία- "Επτά Ημέρες Καθημερινή"
http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/2002/03/31032002.pdf

11η Ενότητα: Τα επαναστατικά κινήματα του 1830 του 1848 (περιληπτικά)

Ε Ν Ο Τ Η Τ Α 11 Τα επαναστατικά κύματα του 1830 και του 1848 στην Ευρώπη from Kvarnalis75

Πηγές της ιστορίας. Πώς τις διαχειρίζομαι; Ένα παράδειγμα (υλικό από "Ελευθεροτυπία")

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΔΩ:
http://online.eduportal.gr/b/istoria/1821-1831/1821a.htm
http://online.eduportal.gr/b/istoria/1821/1821a.htm
http://online.eduportal.gr/b/istoria/hroeshroides1821/Hrwes1821.htm

Εικονική περιήγηση στις Μυκήνες... Περάστε την πύλη των λεόντων και ατενίστε τον κάμπο από την Ακρόπολη των Μυκηνών...

Πηγή φωτογραφίας: http://el.wikipedia.org/wiki

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
http://www.stoa.org/metis/cgi-bin/qtvr?site=mycenae

6. Μυκηναϊκή θρησκεία και τέχνη

6. Μυκηναϊκή θρησκεία και τέχνη from Kvarnalis75

ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΥΛΙΚΟ:
http://users.sch.gr/pchaloul/epokhi-halkou/mykenai/mykenai.htm
http://www.fhw.gr/chronos/02/mainland/gr/mg/index.html
http://www.sikyon.com/Mykinai/mykinai_gr.html
http://www.gkonstantinou.com/school_work/mykinaiki_tehni/mykinaiki_tehni.html

Nτοκιμαντέρ του Γεράσιμου Ρήγα «Πάρβας, Αγονη Γραμμή»

Πάρβας, Αγονη Γραμμή | Σκηνοθεσία: Γεράσιμος Ρήγας | Διεύθυνση Φωτογραφίας: Γεράσιμος Ρήγας | Μοντάζ: Γιώργος Τριανταφύλλου |Ηχος: Κώστας Βαρυμποπιώτης | Μουσική: Νίκος Κυπουργός | Παραγωγός: Γεράσιμος Ρήγας | Συμπαραγωγή: ΣΚΑΪ Τηλεόραση. Με την ενίσχυση του ΕΚΚ | 35mm, Εγχρωμο, 75', 2008

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 2η ενότητα, Θυσία για την πατρίδα

Α. Κείμενο

Επεξεργασία - Συντακτική Ανάλυση από τον Ελληνικό Πολιτισμό:
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c02xm.htm

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα - Γ΄ Γυμνασίου: Ενότητα 2η - Συντακτική ανάλυση from Olga Paizi

Επιτάφιοι λόγοι

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/texts/index02_epitafioi_logoi/index02_epitafioi_logoi.html

Λυσίας
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/texts/index02_lysias/index02_lysias.html

Κορινθιακός Πόλεμος (395-387 π.Χ.)

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A105/29/160,928/

Η συνήθεια να τελούνται αθλητικοί αγώνες προς τιμήν νεκρών επιφανών πολεμιστών είναι πολύ παλιά· τη συναντάμε ήδη στην Ἰλιάδα κατά την ταφή του Πατρόκλου. 
http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B108/208/1460,4861/

http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/society/public_funeral_celebrate.html

Ερωτήσεις

1. Ποιοι αξίζουν, σύμφωνα με το κείμενο, να θεωρούνται πραγματικά ευδαίμονες και γιατί;
2. Για ποιους λόγους οι νεκροί πολεμιστές της πόλης θεωρούνται άξιοι ιδιαίτερων τιμών;
3. οἳ πενθοῦνται μὲν διὰ τὴν φύσιν ὡς θνητοί, ὑμνοῦνται δὲ ὡς ἀθάνατοι διὰ τὴν ἀρετήν: Να σχολιάσετε τη χρήση του σχήματος της αντίθεσης στο απόσπασμα.
4. Σε ποιες περιπτώσεις και με ποιες εκδηλώσεις τιμώνται στις μέρες μας όσοι θυσιάζονται για την πατρίδα; Ποιες ομοιότητες και διαφορές διακρίνετε σε σχέση με όσα αναφέρονται στο κείμενο; 

Μνημείο του άγνωστου στρατιώτη (Ελλάδα)

http://el.wikipedia.org/wiki/

Δημόσιες ταφές:

http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/society/public_burial.html

Β. Λεξιλογικά – Ετυμολογικά

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/references/index02_paragogi_ousiastikvn/kef_02_paragogaousiastika.html

1. Γραμματική

---

Παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων

Στην πρώτη περίοδο του κειμένου της Ενότητας συναντάμε τους παρακάτω τύπους υπερθετικού βαθμού επιθέτων:εὐδαιμονεστάτους, μεγίστων, καλλίστων και κάλλιστον.

• Όπως και στη ν.ε., οι βαθμοί των επιθέτων και των επιρρημάτων είναι: ο θετικός, ο συγκριτικός και ο υπερθετικός.
• Οι δύο τελευταίοι βαθμοί αποτελούν τα παραθετικά των επιθέτων και επιρρημάτων. Ο σχηματισμός τους είναι μονολεκτικός και περιφραστικός:

Ι. Παραθετικά επιθέτων

Α. Ομαλά παραθετικά

• Η επιλογή μεταξύ -ο- και -ω- για τις καταλήξεις των παραθετικών των δευτερόκλιτων επιθέτων εξαρτάται από το εάν η παραλήγουσα του επιθέτου στο θετικό βαθμό είναι μακρά ή βραχεία. Συγκεκριμένα:
  Εάν η παραλήγουσα του επιθέτου είναι μακρά (π.χ. ξηρός), στα παραθετικά του επιθέτου χρησιμοποιείται -ο- (ξηρότερος,ξηρότατος).
  Εάν η παραλήγουσα του επιθέτου είναι βραχεία (π.χ. σοφός), στα παραθετικά του επιθέτου χρησιμοποιείται -ω- (σοφώτερος,σοφώτατος).
  Ειδική περίπτωση αποτελεί η «θέσει μακρά» παραλήγουσα. Ως θέσει μακρά λογίζεται οποιαδήποτε συλλαβή –ανεξαρτήτως του φωνήεντος που περιέχει– εφόσον ακολουθείται από δύο ή περισσότερα σύμφωνα ή από διπλό σύμφωνο (π.χ. σεμνός, σεμνότερος,σεμνότατος).
• Προκειμένου να σχηματίσουμε τα παραθετικά ενός επιθέτου που στην παραλήγουσα του θετικού βαθμού παρουσιάζει δίχρονο φωνήεν (α,ι, υ), πρέπει να γνωρίζουμε ποια δευτερόκλιτα επίθετα έχουν το φωνήεν της παραλήγουσας μακρό και ποια βραχύ.
  Έχουν το δίχρονο της παραλήγουσας μακρό τα επίθετα:
  - ἀνιαρός, ἰσχυρός, ψιλός, φλύαρος, πρᾶος και λιτός, π.χ. ἀνιαρότερος, ἀνιαρότατος.
  - που είναι σύνθετα με β΄ συνθετικό τα ουσιαστικά λύπη, κίνδυνος, ψυχή, θυμός, τιμή, νίκη και κῦρος, π.χ. εὐψυχότερος,εὐψυχότατος.
  Έχουν το δίχρονο της παραλήγουσας βραχύ τα επίθετα που λήγουν σε:
  -ιος, -ικος, -ιμος, -ινος, π.χ. δόκιμος → δοκιμώτερος, δοκιμώτατος.
  -ακος, -αλος, -αμος, -ανος, -ατος, π.χ. δυνατός → δυνατώτερος, δυνατώτατος.
  -αρος, -υρος, -χος, π.χ. ἥσυχος → ἡσυχώτερος, ἡσυχώτατος.

• Ο πίνακας που ακολουθεί περιλαμβάνει τα πλέον εύχρηστα επίθετα που σχηματίζουν ανώμαλα παραθετικά:
  

  θετικός	συγκριτικός	υπερθετικός
  ἀγαθός	ὁ, ἡ ἀμείνων, τὸ ἄμεινον	ἄριστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ βελτίων, τὸ βέλτιον	βέλτιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ κρείττων, τὸ κρεῖττον	κράτιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ λῲων, τὸ λῷον	λῷστος, -η, -ον
  κακός	ὁ, ἡ κακίων, τὸ κάκιον	κάκιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ χείρων, τὸ χεῖρον	χείριστος, -η, -ον
  καλός	ὁ, ἡ καλλίων, τὸ κάλλιον	κάλλιστος, -η, -ον
  μέγας	ὁ, ἡ μείζων, τὸ μεῖζον	μέγιστος, -η, -ον
  μικρός	ὁ, ἡ ἐλάττων, τὸ ἔλαττον	ἐλάχιστος, -η, -ον
  ὀλίγος	ὁ, ἡ μείων, τὸ μεῖον	ὀλίγιστος, -η, -ον
  πολύς	ὁ, ἡ πλείων, τὸ πλέον	πλεῖστος, -η, -ον

• Ο συγκριτικός βαθμός των επιθέτων που σχηματίζουν ανώμαλα παραθετικά κλίνεται όπως το δικατάληκτο τριτόκλιτο επίθετο ὁ/ἡ σώφρων,τὸ σῶφρον.

ενικός αριθμός			πληθυντικός αριθμός
	αρσενικό - θηλυκό	ουδέτερο	αρσενικό - θηλυκό	ουδέτερο
ονομ.	ὁ/ἡ βελτίων	τὸ βέλτιον	οἱ/αἱ βελτίονες, βελτίους	τὰ βελτίονα, βελτίω
γεν.	τοῦ/τῆς βελτίονος	τοῦ βελτίονος	τῶν βελτιόνων	τῶν βελτιόνων
δοτ.	τῷ/τῇ βελτίονι	τῷ βελτίονι	τοῖς/ταῖς βελτίοσι	τοῖς βελτίοσι
αιτ.	τόν/τὴν βελτίονα, βελτίω	τὸ βέλτιον	τούς/τὰς βελτίονας, βελτίους	τὰ βελτίονα, βελτίω
κλητ.	(ὦ) βέλτιον	(ὦ) βέλτιον	(ὦ) βελτίονες, βελτίους	(ὦ) βελτίονα, βελτίω

Γ. Περιφραστικοί τύποι παραθετικών

Όλα τα επίθετα (και τα επιρρήματα) μπορούν να σχηματίσουν και περιφραστικά παραθετικά ως εξής:

Συγκριτικός: μᾶλλον + θετικός βαθμός επιθέτου
Υπερθετικός: μάλιστα + θετικός βαθμός επιθέτου
π.χ. εὐδαίμων, μᾶλλον εὐδαίμων, μάλιστα εὐδαίμων

Δ. Επίθετα που δε σχηματίζουν παραθετικά

Δε σχηματίζουν παραθετικά τα επίθετα που σημαίνουν: ύλη (π.χ. λίθινος), τόπο (π.χ. θαλάσσιος), χρόνο (π.χ. ἐνιαύσιος = ετήσιος), μέτρο (π.χ.πηχυαῖος), συγγένεια ή καταγωγή (π.χ. πατρικός), μόνιμη κατάσταση (π.χ. θνητός, ἀθάνατος).

Β. Ανώμαλα

• Τα πιο εύχρηστα ανώμαλα παραθετικά επιρρημάτων είναι τα εξής:
  
  

  θετικός	συγκριτικός	υπερθετικός
  εὖ	ἄμεινον, βέλτιον, κρεῖττον	ἄριστα, βέλτιστα, κράτιστα
  κακῶς	χεῖρον, κάκιον	χείριστα, κάκιστα
  καλῶς	κάλλιον	κάλλιστα
  μάλα	μᾶλλον	μάλιστα
  ὀλίγον	μεῖον, ἔλαττον, ἧττον	ὀλίγιστα, ἐλάχιστα, ἥκιστα
  πολύ	πλέον	πλεῖστον, πλεῖστα

  
  

Γ2. Σύνταξη

---

Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί – Χρήσεις των πλάγιων πτώσεων

Στην προηγούμενη τάξη διδαχθήκατε γενικά τα είδη των επιρρηματικών προσδιορισμών και τους εμπρόθετους επιρρηματικούς προσδιορισμούς.

• Ποιες μετοχές του κειμένου της Ενότητας έχουν επιρρηματική σημασία;
• Στην ακόλουθη φράση να εντοπίσετε το επίρρημα και να βρείτε τι δηλώνει: οὕτω τὸν βίον ἐτελεύτησαν.

Στο κείμενο της Ενότητας συναντήσατε:

• τη δοτική δημοσίᾳ, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση του τρόπου και προσδιορίζει το ρήμα θάπτονται,
• τη δοτική ταῖς τιμαῖς, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση του τρόπου και προσδιορίζει το απαρέμφατο τιμᾶσθαι, και
• τη γενική τοῦ θανάτου, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση της αιτίας και προσδιορίζει το ρήμα μακαρίζω.

Μερικές από τις πιο συνηθισμένες επιρρηματικές χρήσεις των πλάγιων πτώσεων είναι οι ακόλουθες:

τόπος		γεν.:	Αὐτοῦ (= εκεί) ἐκοιμήθη.
		δοτ.:	Οἱ Ἀθηναῖοι μόνοι Μαραθῶνι ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας προυκινδύνευσαν.
		αιτ.:	Πορεύεται τριάκοντα σταδίους.
χρόνος		γεν.:	Ἐκείνης τῆς νυκτὸς οὐδεὶς ἐκοιμήθη.
		δοτ.:	Τῇ ὑστεραίᾳ τῆς μάχης ἀφίκοντο (= έφτασαν την επομένη της μάχης).
		αιτ.:	Ἐκεῖ ἔμειναν ἡμέρας τρεῖς.
αιτία		γεν.:	Ζηλῶ σε τοῦ πλούτου.
		δοτ.:	Οἱ γεραίτεροι ταῖς τῶν νέων τιμαῖς ἀγάλλονται.
		αιτ.:	Τί ταῦτα μ' ἀνιᾷς οὐδὲν ὠφελουμένη; (= γιατί με στενοχωρείς...)
αναφορά		γεν.:	Τί δὲ ἵππων οἴει;
			Εἰπὲ δέ μοι πατρός.
		δοτ.:	Γνώμῃ τῶν ἄλλων προέχομεν (= υπερέχουμε από τους άλλους στην κρίση).
		αιτ.:	Διαφέρομεν ἀλλήλων τὴν φύσιν.
ποσό		γεν.:	Ὁ ἀγρὸς ἑβδομήκοντα μνῶν ἐπράθη (= πουλήθηκε).
		δοτ.:	Πολλῷ κρεῖττόν ἐστιν ἐμφανὴς φίλος ἢ χρυσὸς ἀφανής.
		αιτ.:	Ἐγκρατὲς δὲ τῆς πόλεως τὰ πολλὰ τὸ πλῆθός ἐστιν.
τρόπος		δοτ.:	Δημοσίᾳ τοῦ θηρᾶν ἐπιμέλονται.
		αιτ.:	Τοῦτον τὸν τρόπον σύμμαχοι ἀλλήλοις ἐγένοντο.

Ασκήσεις

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c02xm.htm