Σελίδες

Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026

4. Η επανάσταση του Θερίσου (1905)


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗΣ - ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ 2022

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • «Ηνωμένη Αντιπολίτευσις» (Κρήτη): ορισμός (μον.4) Ημερ. 2007
  • Ο πρωθυπουργός Δηλιγιάννης στις 12 Μαρτίου 1905 προέβη σε σκληρές δηλώσεις κατά του πρίγκιπα Γεωργίου και των συνεργατών του. (σωστό ή λάθος) (μον.2) Ημερ. Επαν. 2007
  • Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης»: ορισμός (μον. 4) Εσπερ. 2007
  • Με τη συμφωνία των Μουρνιών Κυδωνίας (2 Νοεμβρίου 1905) οι Μεγάλες Δυνάμεις επέτρεψαν την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Εσπερ. Επαν. 2007
  • «Ροπαλοφόροι»: ορισμός (μον.3) Εσπερ. 2008
  • «Ηνωμένη Αντιπολίτευσις» (Κρήτη): ορισμός (μον. 5) Εσπερ. Επαν. 2008
  • Ποιες ήταν οι αντιδράσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης και των Μεγάλων Δυνάμεων στο κίνημα του Θερίσου, πριν oργανωθεί στο Θέρισο η «Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης»; Μονάδες 15 Ημερ. 2009
  • Ο παλαίμαχος πολιτικός Ιωάννης Σφακιανάκης, κατά την επανάσταση του Θερίσου, κάλεσε τον λαό σε καθολική συμπαράσταση προς τις Μεγάλες Δυνάμεις. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ. Επαν. 2009
  • «Ροπαλοφόροι»: ορισμός (μον 5) Ημερ. Επαν. 2009
  • Ποιοι συνασπίστηκαν γύρω από τον Βενιζέλο στην αντιπαράθεσή του με τον πρίγκιπα Γεώργιο (μον. 5) και ποια ήταν η αντίδρασή τους στην προκήρυξη των εκλογών στο τέλος του 1904; (μον. 5) Ημερ. 2010.
  • Πώς αντέδρασε ο πρίγκιπας Γεώργιος και η ελληνική κυβέρνηση στην έκρηξη και την επέκταση της επανάστασης του Θερίσου (1905); (μον. 13) Εσπερ. 2010
  • Ηνωμένη Αντιπολίτευσις (Κρήτη) ορισμός (μον. 5) Ημερ. – Εσπερ. Επαν. 2011
  • Ροπαλοφόροι ορισμός (μον. 5) Εσπερ. Επαν. 2011
  • Ο παλαίμαχος κρητικός πολιτικός Ι. Σφακιανάκης κάλεσε τον λαό σε καθολική συμπαράσταση προς τους επαναστάτες του Θερίσου (21 Μαρτίου 1905). (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ. – Εσπερ. 2012
  • Ποιες ήταν οι πολιτικές εξελίξεις στο Κρητικό Ζήτημα μετά τη συμφωνία στις Μουρνιές (2 Νοεμβρίου 1905) και έως την ανάληψη της Ύπατης Αρμοστείας της Κρήτης από τον Αλέξανδρο Ζαΐμη; Μονάδες 13 Ημερ. – Εσπερ. 2012
  • Ορισμός: Ροπαλοφόροι (μον. 5) Ημερ – Εσπερ Επαν. 2013
  • Ο Πρίγκιπας Γεώργιος με αυστηρή προειδοποίηση έδινε στους επαναστάτες του Θέρισου προθεσμία 36 ωρών, για να καταθέσουν τα όπλα. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ – Εσπερ Επαν. 2013
  • Στο τέλος του 1904 έληξε η περίοδος της Γενικής Συνέλευσης (στην Κρήτη) και προκηρύχθηκαν εκλογές για την ανάδειξη 64 βουλευτών. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Ημερ – Εσπερ Επαν. 2014
  • Ορισμός: «Ηνωμένη Αντιπολίτευσις» (Κρήτη) (μον. 5) ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2015
  • Πώς αντέδρασε ο πρίγκιπας Γεώργιος στην εκδήλωση της επανάστασης του Θερίσου; Μονάδες 10 ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2015
  • Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905): ορισμός (μον. 5) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2016
  • Ο Ελευθέριος Βενιζέλος παραιτήθηκε από τη θέση του ως Υπουργού Δικαιοσύνης της Κρητικής Πολιτείας στις 18 Μαρτίου 1901. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2016

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

3. Τα πρώτα νέφη



Τα πρώτα νέφη (επεξεργασία πηγών)

Πηγές Πανελλαδικών
  • Εσπερινά Επαναληπτικές 2007
Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που ακολουθούν και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις, να επισημάνετε τους λόγους που προκάλεσαν τη ρήξη του Ελευθερίου Βενιζέλου με τον πρίγκιπα Γεώργιο. Μον. 25

ΚΕΙΜΕΝΟ Α΄ Πανηγυρικός λόγος του Ε. Βενιζέλου

«…Ευθύς εξ αρχής ωνόμασαν τον Πρίγκιπα αντιπρόσωπον της Εθνικής Ιδέας εν Κρήτη. Κατά του τίτλου τούτου διεμαρτυρήθην και διαμαρτύρομαι. Η Κρήτη δεν έχει ανάγκην αντιπροσώπων της Εθνικής Ιδέας. Τίτλοι αυτής είναι οι αγώνες της. Εδέχθημεν τον ΄Υπατον Αρμοστήν μόνον ως κομίζοντα τον αρραβώνα της ενώσεως της Κρήτης μετά της Ελλάδος. […] Υπό το απεχθές[1] τούτο καθεστώς παρενεβλήθησαν παρεξηγήσεις, αίτινες το κατέστησαν απεχθέστερον. Καθ’ έκαστον ταξίδιον του Πρίγκιπος επιστεύετο ότι θα γίνη η ένωσις. Παρήλθον ήδη εξ έτη. ΄Ητο φυσικόν ο Κρητικός Λαός να προσφύγη άπαξ έτι εις τα όπλα, όπως καταστήση εναργεστέραν[2] την ανάγκην της εθνικής του αποκαταστάσεως. [Παράθεμα σχολ. βιβλίου, σ. 214]

ΚΕΙΜΕΝΟ Β΄

[…] Η δημιουργία νέων προϋποθέσεων στο επίπεδο τόσο της κρατικής οργανώσεως όσο και της οικονομικής δραστηριότητας συνέβαλε αποφασιστικά στην αριθμητική διεύρυνση και την κοινωνική ανάδειξη των μεσοαστικών ιδίως και των μικροαστικών στρωμάτων. […] Φορείς νέων δυναμικών αντιλήψεων στα πλαίσια της δημόσιας ζωής, οι εκπρόσωποι της ανερχόμενης τάξεως, ήταν εύλογο να διεκδικούν το δικαίωμα της ενεργότερης συμμετοχής στα κοινά και να κατατείνουν στην αξιοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων του τόπου, ενώ η συγκεντρωτική διακυβέρνηση της αρμοστείας στο επίπεδο της διοικήσεως και η στατική αντίληψη στον τομέα της οικονομίας ήταν φυσικό να προκαλέσουν τη ζωηρή αντίδρασή τους.
(Κ. Σβολόπουλος, «Η διάσταση ανάμεσα στον πρίγκιπα Γεώργιο και τον Ελευθέριο Βενιζέλο»,
Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. ΙΔ΄, Αθήνα 1977: Εκδοτική Αθηνών, σ. 207)
  • Εσπερινά 2013

Να αναφερθείτε στα προβλήματα, που έφεραν τα πρώτα νέφη στη λειτουργία της Κρητικής Πολιτείας, εκτός από τη διαχείριση του εθνικού ζητήματος της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Μονάδες 25

ΚΕΙΜΕΝΟ: [ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΕΣΠΟΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ]

Σύμφωνα μὲ μιὰ θεωρία, τὸ σύνταγμα εἶχε συντηρητικὸ χαρακτήρα ἐπειδὴ ὁ λαὸς τῆς Κρήτης -καὶ τὰ δεκαέξι μέλη τῆς συντακτικῆς ἐπιτροπῆς- πίστευε ὅτι μιὰ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία μὲ ἐνισχυμένες ἁρμοδιότητες καὶ ἀπαλλαγμένη ἀπὸ κοινοβουλευτικοὺς περιορισμοὺς καὶ ἐπεμβάσεις βραχυπρόθεσμα θὰ συνέβαλλε πιὸ ἀποτελεσματικὰ στὴν ἐπίλυση τῶν πολιτικῶν προβλημάτων τοῦ νησιοῦ. […] Οἱ συντάκτες τῆς τελικῆς μορφῆς τοῦ σχεδίου τοῦ συντάγματος δὲν θεωροῦσαν ὁριστικὸ τὸ καθεστὼς τῆς αὐτονομίας, ἀφοῦ δὲν ἱκανοποιοῦσε τὶς ἐθνικὲς προσδοκίες τῶν Κρητῶν. […] Ὁ Ἰωάννης Σφακιανάκης ἀποποιήθηκε τὴν πρόταση νὰ ὑπηρετήσει ὑπὸ τὸν ὕπατο ἁρμοστὴ προφασιζόμενος λόγους ὑγείας. Στὴν πραγματικότητα εἶχε σοβαρὲς ἐπιφυλάξεις γιὰ τὶς προθέσεις καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ πρίγκιπα Γεωργίου νὰ κυβερνήσει τὴν Κρήτη ἐποικοδομητικά. Στὴν Ἐπίσημον Ἐφημερίδα […] ἀναφέρεται ὅτι ὁ πρίγκιπας εἶχε δηλώσει: «Κύριοι, πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι ἦλθον ἐδῶ διὰ νὰ διοικήσω ὡς ὁ Μέγας Πέτρος», καὶ ὅτι ὁ Σφακιανάκης εἶχε ἀπαντήσει:«Πολὺ καλά, Ὑψηλότατε, εἶσθε ἐλεύθερος, ἡμεῖς μόνον θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ μᾶς χαρίσητε τὰς σφαγὰς τοῦ Μεγάλου Πέτρου». Εἴτε αὐθεντική, εἴτε κατασκευασμένη, ἡ στιχομυθία αὐτὴ εἶναι ἀσφαλῶς ἐνδεικτικὴ γιὰ τὸ εἶδος τῶν σχέσεων τῶν δύο ἀνδρῶν. […] [Ὁ τότε γενικὸς πρόξενος] τῆς Ἀγγλίας Esmé Howard […] παρουσίαζε τὸν ὕπατο ἁρμοστὴ ἀπρόθυμο νὰ συνεργαστεῖ μὲ τὴν κυβέρνηση: «Δὲν ἀπέκρυπτε τὴν ἀντιπάθειά του γιὰ τὸ συνταγματικὸ πολίτευμα. Μοῦ εἶχε πεῖ κάποτε ὅτι θεωροῦσε ἄχρηστες τὶς κοινοβουλευτικὲς κυβερνήσεις, ὅτι, ὄντας ναυτικός, δὲν ἀντιλαμβανόταν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν αὐστηρὴ πειθαρχία καὶ ὅτι εἶχε σκοπὸ νὰ κυβερνήσει τὴν Κρήτη σὰν πολεμικὸ πλοῖο, μὲ τὸν ἴδιο καπετάνιο, ὅ,τι καὶ ἂν εἶχαν κατὰ νοῦν οἱ Δυνάμεις γιὰ τὸ σύνταγμα μὲ τὸ ὁποῖο εἶχαν προικοδοτήσει τὸ νησί».
(Λ. Μακράκη, Ἐλευθέριος Βενιζέλος, 1864-1910 . Ἡ διάπλαση ἑνὸς ἐθνικοῦ ἡγέτη,
μετ. Τ. Κίρκης, Ἀθήνα: Μορφωτικὸ Ἵδρυμα Ἐθνικῆς Τραπέζης, 1992, σσ. 382-383, 388, 393-394).

  • ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2015
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα Α και Β που σας δίνονται, να εκθέσετε και να εξηγήσετε τη διάσταση απόψεων μεταξύ του πρίγκιπα Γεωργίου και του Ελευθερίου Βενιζέλου, σχετικά με το ζήτημα της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα, στο πλαίσιο της πρώτης κυβέρνησης της Κρητικής Πολιτείας. Μον. 25

ΚΕΙΜΕΝΟ Α Ο Βενιζέλος υπέρ της σταδιακής πορείας προς την ενωτική λύση

Ο σύμβουλος της δικαιοσύνης[3] εισηγήθηκε εμπιστευτικά στον ύπατο αρμοστή[4] το καλοκαίρι ήδη του 1900 τη διπλωματική μεθόδευση της σταδιακής εξελίξεως προς την ενωτική λύση: η άμεση επίτευξη της ενώσεως ήταν αδύνατη· η παράταση όμως του καθεστώτος της αρμοστείας ανέστελλε την εφαρμογή των μέτρων που θα επέτρεπαν τη βαθμιαία απαλλαγή της Μεγαλονήσου από τα δεσμά της διεθνούς εξαρτήσεως· έτσι επέβαλλε την άμεση υποταγή της στην απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων και την καθιστούσε έρμαιο των αντικρουόμενων ευρωπαϊκών συμφερόντων· αντίθετα, η ολοκλήρωση της αυτονομίας, σύμφωνη προς τις υποσχέσεις των Δυνάμεων και τις προβλέψεις του Συντάγματος, θα συντελούσε στην προαγωγή των εθνικών συμφερόντων στο εξωτερικό και την κατοχύρωση της αυτοδιοικήσεως στο εσωτερικό, ιδίως μετά τη διοργάνωση της πολιτοφυλακής από Έλληνες αξιωματικούς και την παράλληλη αποχώρηση των διεθνών στρατευμάτων. […] Η πρωτοβουλία του Ελευθερίου Βενιζέλου προκάλεσε την άμεση και αποφασιστική αντίδραση του πρίγκιπα Γεωργίου. Η εισήγησή του προσέκρουε τόσο στη γενική αρχή της ουσιαστικής διαχειρίσεως των διπλωματικών θεμάτων, ιδίως μάλιστα του Κρητικού, από τη δυναστεία, όσο και στην ειδικότερη αντίληψη της τελευταίας αυτής γύρω από τη μεθόδευση του εθνικού αγώνα. Ο ύπατος αρμοστής, φορέας των εντολών της Αυλής των Αθηνών, με τη συγκατάθεση πάντοτε και της ελληνικής κυβερνήσεως, απέκρουσε τη συμβιβαστική εξελικτική διαδικασία και επιδίωκε περισσότερο να καταστήσει αβάσταχτη την πίεση από τις εσωτερικές συνθήκες, με την ελπίδα να εκβιάσει την ταχύτερη, κατά το δυνατόν, συγκατάνευση των ευρωπαϊκών Δυνάμεων στην ενωτική λύση.
(Ιστορία του Ελλην ικού Έθνους, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΔ΄, σ. 201).

ΚΕΙΜΕΝΟ Β: Η διάσταση ανάμεσα στον πρίγκιπα Γεώργιο και τον Ελευθέριο Βενιζέλο

Ο πρίγκιπας Γεώργιος, έχοντας την αντίληψη ότι η άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της Κρήτης ήταν αρμοδιότητα της ελληνικής μοναρχίας, ανέλαβε μόνος τη μεθόδευση της προσάρτησης της Μεγαλονήσου στη μητέρα πατρίδα χωρίς να συμβουλευτεί τους υπουργούς του για τις ενδεδειγμένες ενέργειες και διαπραγματεύσεις. Η πρωτοβουλία του είχε τη μορφή προσωπικών συζητήσεων με τον τσάρο της Ρωσίας και απευθείας διαπραγματεύσεων με τους υπουργούς Εξωτερικών της Ρωσίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας και της Ιταλίας. Ο Βενιζέλος θεώρησε πρόωρες τις ενέργειες του ύπατου αρμοστή, κρίνοντας ότι η κρητική κυβέρνηση ήταν ασταθής και τα συνταγματικά θεμέλια ασαφή. Πίστευε και υποστήριζε την ανακήρυξη της Κρήτης σε ανεξάρτητο πριγκιπάτο ως τελευταίο στάδιο για τη νομότυπη πραγματοποίηση της ένωσής της με την Ελλάδα. […] Ο πρίγκιπας δεν ήταν ικανός να αντιληφθεί τη λεπτή διαφορά μεταξύ της δεσποτικής διακυβέρνησης με ξένη κηδεμονία και, από την άλλη μεριά, της πλήρους αυτονομίας χωρίς ξένες επεμβάσεις και με κυβερνήτη διορισμένο από την ελληνική κυβέρνηση, που υποστήριζε ο Βενιζέλος ως ασφαλέστερη μεθόδευση για την απώτερη επίτευξη του ενωτικού σκοπού… Ο πρίγκιπας Γεώργιος είχε την πεποίθηση ότι οποιαδήποτε λύση του Κρητικού θα προερχόταν από τις Μεγάλες Δυνάμεις και, κατά τη γνώμη του, οι πολιτικοί παράγοντες της Κρήτης ήταν άσχετοι με το θέμα, αν όχι επιζήμιοι… Στάθηκε αδύνατο γι΄ αυτόν να αντιληφθεί τη σημασία της πολιτικής κινητοποίησης των ίδιων των Κρητικών, καθώς και την εύλογη απαίτησή τους να αποκτήσουν τον έλεγχο της τύχης τους μετά από αιώνες αγώνων κατά των Τούρκων κυριάρχων.
(Λ. Μακράκης, Ελευθέριος Βενιζέλος, σσ. 397-403, στο Αξιολόγηση των μαθητών της Γ’ Τάξης του Ενιαίου Λυκείου
στο μάθημα Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας, τ.Β΄, ΥΠΕΠΘ ( Κ.Ε.Ε.), Αθήνα 2000, σσ. 315-316).

[1]  απεχθές: αυτό που προκαλεί έντονη αντιπάθεια, αποστροφή.
[2] εναργεστέραν: πιο φανερή.
[3] Ο Ελευθέριος Βενιζέλος
[4] Ο πρίγκιπας Γεώργιος


  • ΗΜΕΡΗΣΙΑ  ΛΥΚΕΙΑ 2019
ΘΕΜΑ Γ1
Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που σας δίνονται, να απαντήσετε στο ερώτημα:
Ποιοι παράγοντες άλλαξαν το θετικό κλίμα της πρώτης περιόδου της Κρητικής Πολιτείας;
Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Οι εξελίξεις αυτές διαμόρφωσαν ένα ιδιότυπο διεθνές και εσωτερικό καθεστώς, όπως το περιέγραψε αδρά ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος:
«Την επί της νήσου επομένως κυριαρχίαν ασκούσι σήμερον [1901] αι τέσσαρες Μεγάλες Δυνάμεις. Και είναι μεν αληθές ότι αύται ενέκριναν το Κρητικόν Σύνταγμα δι’ ου η νήσος χαρακτηρίζεται “πολιτεία αυτόνομος”. Αλλ’ η θέσπισις του Συντάγματος δεν κατέστησε την αυτονομίαν πραγματικήν, αφού η πλήρης αυτού εφαρμογή μόνον μετά την λήξιν της αρμοστείας είναι δυνατή, επηύξησε δε μόνον την αβεβαιότητα περί της υφισταμένης πολιτικής της νήσου καταστάσεως».
Στα χρόνια του Βενιζέλου…: Εσωτερική και εξωτερική πολιτική, οικονομία, εκπαίδευση, πολιτισμός. Χανιά-Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» – Υπουργείο Παιδείας, Διά βίου μάθησης και Θρησκευμάτων 2010, σσ. 28-29.
ΚΕΙΜΕΝΟ Β
Ο τότε γενικός πρόξενος της Αγγλίας Εσμέ Χάουαρντ παρουσίαζε τον ύπατο αρμοστή απρόθυμο να συνεργαστεί με την κυβέρνηση: «Δεν απέκρυπτε την αντιπάθειά του για το συνταγματικό πολίτευμα. Μου είχε πει κάποτε ότι θεωρούσε άχρηστες τις κοινοβουλευτικές κυβερνήσεις, ότι, όντας ναυτικός, δεν αντιλαμβανόταν τίποτε άλλο από την αυστηρή πειθαρχία και ότι είχε σκοπό να κυβερνήσει την Κρήτη σαν πολεμικό πλοίο, με τον ίδιο καπετάνιο, ό,τι κι αν είχαν κατά νουν οι Δυνάμεις για το σύνταγμα με το οποίο είχαν προικοδοτήσει το νησί».
Λιλή Μακράκη, Ελευθέριος Βενιζέλος 1864-1910: Η διάπλαση ενός εθνικού ηγέτη, 2η έκδοση. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2001, σ. 394.
ΚΕΙΜΕΝΟ Γ
Μία ακόμα γενεσιουργός αιτία της σύγκρουσης του Βενιζέλου με τον πρίγκιπα Γεώργιο ήταν ασφαλώς η παλιά και βασανιστική ανησυχία του για οτιδήποτε είχε σχέση με την τύχη της Κρήτης […]. Η άγνοια του περιεχομένου των διαπραγματεύσεων και των διαβημάτων του πρίγκιπα, ο οποίος δεν θεωρούσε αναγκαία τη σχετική πληροφόρηση των συμβούλων του, ασφαλώς όξυνε το κλίμα δυσπιστίας και καχυποψίας των σχέσεών του με τον Βενιζέλο.
Λιλή Μακράκη, Ελευθέριος Βενιζέλος 1864-1910: Η διάπλαση ενός εθνικού ηγέτη, 2η έκδοση. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2001, σ. 398.

3. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ

 Σχολικό βιβλίο:
https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/5307/Istoria_G-Lykeiou_html-apli/index4_3.html

Σχεδιάγραμμα: Κατερίνα Πόθου

https://drive.google.com/file/d/1zzoH9NDrDTg0-t-qZSbsng8RYyxB847f/view



Δείτε επίσης:

https://history-logotexnia.blogspot.com/2012/02/9-1919-1939-40-1929.html

https://history-logotexnia.blogspot.com/search?q=%CE%9F%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%B7+%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B7

Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

2. Η περίοδος της δημιουργίας


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
https://docs.google.com/presentation/d/16RWmn9Ss-P3Xlzr8HQmOyohoB6tx3WUE/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Ποιο σημαντικό έργο απέδωσε η πρώτη κυβέρνηση της Κρητικής Πολιτείας; Μονάδες 12  Ημερ. Επαν. 2008
  • Ο Οργανικός Νόμος του 1900 έδωσε λύση σε ακανθώδη εκκλησιαστικά  ζητήματα. (σωστό ή λάθος) (μον.  2)  Εσπερ. Επαν. 2008
  • Η πρώτη κυβέρνηση της Κρητικής Πολιτείας απέδωσε σημαντικό έργο (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Εσπερ. 2009
  • Ποιο είναι το έργο της πρώτης κυβέρνησης της Κρητικής Πολιτείας; (μον 12) Εσπερ. Επαν. 2009
  • Η πρώτη κυβέρνηση της Κρητικής πολιτείας εργάστηκε με ζήλο αλλά δεν απέδωσε σε σύντομο χρονικό διάστημα σημαντικό έργο. (σωστό ή λάθος) (μον. 2) Εσπερ. 2011
  • Οργανικός Νόμος (1900) ορισμός (μον. 5) Ημερ. Εσπερ. Επαν.  2012
  • Να αναφερθείτε στο έργο της κυβέρνησης της Κρητικής Πολιτείας, κατά τα δύο πρώτα χρόνια της λειτουργίας της. Μονάδες 12  Ημερ. Εσπερ. Επαν.  2013
  • Με τον Οργανικό Νόμο του 1900 δόθηκε οριστική λύση στο Κρητικό ζήτημα. (σωστό ή λάθος) (μον.  2)  ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ 2015


Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2026

Κλασική εποχή: Ο πολιτισμός

 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ:

https://docs.google.com/presentation/d/1yW_Uzk0gE-FjXzW-rPJz48TQfs_h6eIt/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

https://heyzine.com/flip-book/e4d0b94943.html#page/7

Φωτόδεντρο: Οι επιστήμες στην ελληνική αρχαιότητα

https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/8955

Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

1. Η οργάνωση της Κρητικής Πολιτείας


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Ποιες ενέργειες έγιναν μετά την αναχώρηση των ξένων Ναυάρχων για την οργάνωση της Κρητικής Πολιτείας μέχρι και τη συγκρότηση της πρώτης κυβέρνησής της; (μον. 16) Ημερ. 2007
  • Ποιες ενέργειες έγιναν για την οργάνωση της Κρητικής Πολιτείας μετά την αναχώρηση των ξένων Ναυάρχων (10 Δεκεμβρίου 1898) και μέχρι την ορκωμοσία της πρώτης κυβέρνησης της Κρήτης; Μον. 13 Ημερ. Εσπερ. Επαν. 2011
  • Κρητική Πολιτεία: ορισμός (μον. 5) Εσπερ. 2014
  • Σύνταγμα της Κρητικής Πολιτείας (1899): ορισμός (μον. 5) Ημερ. Εσπερ. Επαν. 2014

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026

Lexicon Antiquum: Λεξικό με τεχνητή νοημοσύνη

 Διαδραστική εφαρμογή του συναδέλφου Σπύρου Ζήνδρου, επιμορφωτή ΨΤ.

Αναδημοσίευση από : palaiapoli 

https://lexicon-antiquum.vercel.app/?fbclid=IwY2xjawPA9NpleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeC_G2AuVhJYGOSy3Ja4uAs45xE23z66ppuMUh1cbojyfBytFWcJr7NbhD0Rg_aem_rkmiVwIm1a9va30Q1iByJw


Το Λεξικό Αρχαίων Ελληνικών & Λατινικών με Τεχνητή Νοημοσύνη



Το Lexicon Antiquum δεν είναι ένα απλό στατικό λεξικό. Χρησιμοποιεί προηγμένη Τεχνητή Νοημοσύνη (Google Gemini) για να λειτουργεί ως ένας "Ψηφιακός Φιλόλογος", παρέχοντας πλήρη γραμματική, ετυμολογική και εννοιολογική ανάλυση σε πραγματικό χρόνο.

1. Επιλογή Γλώσσας

Στην αρχική οθόνη, επιλέξτε τη γλώσσα που σας ενδιαφέρει:

Αρχαία: Για Αρχαία Ελληνικά (από Ομηρικά έως Βυζαντινά).

Λατινικά: Για Λατινική γραμματεία.

Νέα: Για αναζήτηση στη Νέα Ελληνική.

2. Τρόποι Αναζήτησης

Η εφαρμογή προσφέρει 4 καινοτόμους τρόπους για να βρείτε αυτό που ψάχνετε:

Α. Κλασική Αναζήτηση (Λήμμα)
Πληκτρολογήστε τη λέξη όπως τη βλέπετε.

Οδηγία: Γράψτε τη λέξη (ακόμα και χωρίς τόνους ή σε μονοτονικό). Το σύστημα θα αναγνωρίσει αυτόματα τον τύπο (π.χ. αν γράψετε "ανθρωποις", θα σας οδηγήσει στο λήμμα "ἄνθρωπος").

Β. Εννοιολογική Αναζήτηση
Δεν θυμάστε τη λέξη, αλλά ξέρετε τι σημαίνει;
Οδηγία: Πατήστε το κουμπί Φίλτρα (δίπλα στο μικρόφωνο), επιλέξτε "Εννοιολογική (Περιγραφή)" και γράψτε π.χ. "αγάπη για την πατρίδα" ή "Θεός του πολέμου". Η ΤΝ θα βρει την κατάλληλη αρχαία/λατινική λέξη.

Γ. Φωνητική Αναζήτηση
Οδηγία: Πατήστε το εικονίδιο του Μικροφώνου και πείτε τη λέξη καθαρά.

Δ. Αναζήτηση με Εικόνα (Οπτική Αναγνώριση Χαρακτήρων OCR)
Βλέπετε μια επιγραφή σε μουσείο ή ένα κείμενο σε βιβλίο;

Οδηγία: Πατήστε το εικονίδιο της Κάμερας, ανεβάστε τη φωτογραφία. Η ΤΝ θα σαρώσει την εικόνα, θα εντοπίσει τις λέξεις και θα σας επιτρέψει να πατήσετε πάνω σε όποια θέλετε για να δείτε την ανάλυσή της.

3. Ανάλυση Λήμματος
Κάθε λήμμα περιλαμβάνει έναν πλούτο πληροφοριών:
Πλήρης Γραμματική:
Αυτόματοι πίνακες κλίσης (Πτώσεις, Αριθμοί για ουσιαστικά/επίθετα - Πρόσωπα, Χρόνοι για ρήματα).
Συμβουλή: Μπορείτε να φιλτράρετε τις στήλες του πίνακα πατώντας το κουμπί "Προσαρμογή".
Ετυμολογία & Παράγωγα:
Δείτε την ιστορία της λέξης και πώς εξελίχθηκε μέσα στους αιώνες.
Διεθνή Παράγωγα: Δείτε ποιες λέξεις στα Αγγλικά, Γαλλικά κ.λπ. προέρχονται από αυτή τη ρίζα.
Συνώνυμα & Αντώνυμα:
Διαδραστικός "Οπτικός Θησαυρός" για να εμπλουτίσετε το λεξιλόγιό σας.
Παραδείγματα Χρήσης:
Αυθεντικές φράσεις με τη μετάφρασή τους στα Νέα Ελληνικά.

4. Οπτικοποίηση (Δημιουργία Εικόνας με ΤΝ)

Μια μοναδική λειτουργία για οπτικούς τύπους μάθησης.
Λειτουργία: Πατήστε το κουμπί "Δημιουργία Εικόνας".
Τι κάνει: Η ΤΝ διαβάζει τον ορισμό και δημιουργεί μια καλλιτεχνική εικόνα (χωρίς γράμματα) που αναπαριστά την έννοια της λέξης, βοηθώντας στην απομνημόνευση.

5. Εργαλεία Μελέτης & Εξάσκησης

Η Συλλογή μου (Αποθηκευμένα)
Οδηγία: Πατήστε τον σελιδοδείκτη πάνω δεξιά σε ένα λήμμα για να το αποθηκεύσετε.
Πρόσβαση: Πατήστε το κουμπί "Συλλογή" (πάνω δεξιά στην αρχική) για να δείτε τις λέξεις σας.
Λειτουργία Εξάσκησης
Οδηγία: Μέσα από το μενού "Συλλογή", πατήστε "Λειτουργία Εξάσκησης".
Η εφαρμογή δημιουργεί αυτόματα κάρτες από τις αποθηκευμένες σας λέξεις για να κάνετε επανάληψη.

6. Μετατροπέας Πολυτονικού

Ένα ενσωματωμένο εργαλείο για γρήγορη μετατροπή κειμένου.
Οδηγία: Πατήστε το στρογγυλό κουμπί κάτω δεξιά.
Γράψτε μια λέξη ή φράση στο μονοτονικό (π.χ. "Εστι δ' αρχη της λεξεως...").
Πατήστε "Μετατροπή" και η ΤΝ θα προσθέσει σωστά πνεύματα, τόνους και υπογεγραμμένες.

7. Εγκυρότητα & Πηγές

Το σύστημα είναι ρυθμισμένο να αντλεί πληροφορίες διασταυρώνοντας έγκυρες ακαδημαϊκές πηγές

Επειδή οι απαντήσεις βασίζονται στην ΤΝ, μπορεί να βρείτε κάποιες ανακρίβειες, πάντα προσέχουμε και ελέγχουμε πριν χρησιμοποιήσουμε οτιδήποτε.

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026

2. Τα κόμματα από το τέλος του Μικρασιατικού πολέμου μέχρι τη δικτατορία του I. Μεταξά



Σύντομος οδηγός για πηγές:

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ
  • α. Στις 4 Αυγούστου 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς, με την ανοχή του παλατιού, προχώρησε στην κατάλυση του κοινοβουλευτικού καθεστώτος και στην επιβολή δικτατορίας.(Σωστό ή Λάθος) Ημερήσια Λύκεια 2020
  • γ. Το δημοψήφισμα της 3ης Νοεμβρίου 1935 έδωσε τέλος στη βασιλευόμενη δημοκρατία με ποσοστό 97,6%. (Σωστό ή Λάθος) Ημερήσια Λύκεια 2020
  • ΘΕΜΑ Β2 Ποια προβλήματα αντιμετώπιζαν οι Φιλελεύθεροι στην πολιτική πρακτική την περίοδο 1923-1928; Μονάδες 12 Ημερήσια Λύκεια 2020
  • Με το Σύνταγμα του 1927 εγκαθιδρύθηκε το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας στην Ελλάδα. (Σωστό ή Λάθος) Ημερήσια Λύκεια 2021
  • Το 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς, παρά την άρνηση του βασιλιά, ανέστειλε την ισχύ βασικών άρθρων του Συντάγματος και διέλυσε τη Βουλή. Σωστό ή Λάθος) Επαναληπτικές 2021 
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΩΝ
Ιστορία Προσανατολισμού: Διαγώνισμα (Η κρίση του 1932 – Δικτατορία Ι. Μεταξά)
https://latistor.blogspot.com/2020/01/1932.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+blogspot/Fdkv+(%CE%A3%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%B9%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82)

Ιστορία Γ΄ Λυκείου: Πραξικόπημα Πλαστήρα 1933 (επεξεργασία πηγής)
https://latistor.blogspot.com/2020/05/1933.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed:+blogspot/Fdkv+(%CE%A3%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%B9%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82)

Δείτε:
Ιστορικοί Περίπατοι-«Στρατός και πολιτική εξουσία-Τα πραξικοπήματα στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα»

Ιστορικοί Περίπατοι - «Από το Λαϊκό κόμμα στην Κεντροδεξιά της Μεταπολίτευσης»

Ιστορικοί Περίπατοι «Εθνικός Διχασμός 1915 – 1936»


Ιστορικοί Περίπατοι - «Από τη δικτατορία του Μεταξά, στον πόλεμο του ’40»

 

Κύκλος:Β Επεισόδιο:006 ΙΙ Η ΑΒΑΣΙΛΕΥΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1924-1935













Λαμβάνοντας υπόψη τους στίχους του Μάρκου Βαμβακάρη και τις ιστορικές σας γνώσεις για την περίοδο 1935-1936, πώς ερμηνεύετε την έντονη ειρωνεία του δημιουργού απέναντι στην πολιτική ηγεσία της εποχής;

Στίχοι:
Μάρκος Βαμβακάρης

Πέθανε ο Κονδύλης μας
πάει κι ο Βενιζέλος
την πούλεψε κι ο Δεμερτζής
που θα `φερνε το τέλος

Όσοι γινούν πρωθυπουργοί
όλοι τους θα πεθάνουν
τους κυνηγάει ο λαός
απ’ τα καλά που κάνουν

Βάζω υποψηφιότητα
πρωθυπουργός να γίνω
να κάθομαι τεμπέλικα
να τρώω και να πίνω


Podcast: Οι θάνατοι που άλλαξαν την Ελλάδα
Όταν πέθαναν 6 Έλληνες πρωθυπουργοί την ίδια χρονιά

Η δεύτερη ζωή του Ελευθέριου Βενιζέλου: Οικοδομώντας έναν εθνάρχη

Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026

Το πέρασμα του Μπάρου


Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025

1. Οι συνέπειες της Μικρασιατικής καταστροφής


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Αμέσως μετά την ήττα του ελληνικού στρατού στη μικρασιατική εκστρατεία, επενέβησαν στην πολιτική ζωή της Ελλάδας αξιωματικοί που ηγούνταν στρατιωτικών σωμάτων, τα οποία επέστρεφαν από το μέτωπο. (Σωστό ή Λάθος) Επαναληπτικές 2021

Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025

Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2025

4. Ο εθνικός διχασμός (1915 - 1922)


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
 
Ερωτήσεις Πανελλαδικών
  • Ορισμός: Συνθήκη των Σεβρών (28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1920). ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2021 + σ. 144
  • Το 1915 ο βασιλιάς Κωνσταντίνος προκάλεσε δύο φορές την παραίτηση της κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου. (Σωστό ή Λάθος). Επαναληπτικές 2021
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΩΝ
https://latistor.blogspot.com/2017/12/blog-post_21.html

Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025

Η πανελλήνια ιδέα - Ο Φίλιππος Β΄ και η ένωση των Ελλήνων

 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ:

https://docs.google.com/presentation/d/1ai_ymyOHHs3kRJqIoHESqIVtnX-H5WeO/edit?usp=sharing&ouid=109158386999587488183&rtpof=true&sd=true

Σχεδιάγραμμα

https://drive.google.com/file/d/1OaRLGxe3AAmG6-7KH7xQfQaeJq8_tC1O/view

Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή του Φιλίππου Β΄

http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9159

Το οικοδομικό έργο του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας

https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9559

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

https://heyzine.com/flip-book/e4d0b94943.html#page/7

Σχεδιάγραμμα

https://drive.google.com/file/d/1OaRLGxe3AAmG6-7KH7xQfQaeJq8_tC1O/view

ΑΣΚΗΣΕΙΣ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ποιος ήταν ο κύριος εκφραστής της πανελλήνιας ιδέας και ποιες ήταν οι απόψεις του για την εφαρμογή της;

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/3AskArx/kla15.htm

Πώς οργάνωσε τον στρατό και την οικονομία του μακεδονικού κράτους ο Φίλιππος Β΄;

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/3AskArx/kla16.htm

Πώς ισχυροποίησε τη Μακεδονία ο Φίλιππος;

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/3AskArx/kla17.htm

Τι συμφωνήθηκε στο συνέδριο της Κορίνθου (337 π.Χ.) ανάμεσα στον Φίλιππο Β’ και στις ελληνικές πόλεις;

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/3AskArx/kla18.htm

Ο αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος μιλάει για τις ανασκαφές και τα ευρήματά του στη Βεργίνα

https://archive.ert.gr/4923/

Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025

5. Το Σοσιαλιστικό κόμμα

  •  Ημερήσια - Επαναληπτικές 2013
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα παρακάτω κείμενα, να παρουσιάσετε:
α) τους παράγοντες, οι οποίοι έδωσαν ώθηση στο ελληνικό εργατικό κίνημα, από την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα έως και την ίδρυση του ΣΕΚΕ (μονάδες 15) και β) τις αρχές και το πρόγραμμα του ΣΕΚΕ (μονάδες 10). Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ Α:  Οἱ βαλκανικοὶ πόλεμοι μὲ τὴν ἐπιστράτευσιν εἶχον νεκρώσει πᾶσαν σοσιαλιστικὴν ζύμωσιν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἡ ἐπιστράτευσις, ὁ στρατιωτικὸς νόμος καὶ αἱ ἐθνικαὶ νίκαι μετέβαλον τὴν κατάστασιν. Ἀλλὰ συγχρόνως οἱ πόλεμοι ἤνοιξαν νέους καὶ ἀνελπίστους ὁρίζοντας καπιταλιστικῆς ἀναπτύξεως διὰ τὴν μικρὰν ἄλλοτε Ἑλλάδα. Καὶ μαζὶ μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας, τῆς ναυτιλίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, τῆς μεταφορᾶς καὶ τῆς συγκοινωνίας, ἀναπτύσσεται καὶ ἡ ἐργατικὴ τάξις. Ἡ
σοσιαλιστικὴ ἰδέα ἐπανευρίσκει τὴν ἐκδήλωσίν της. Ἡ ἀπήχησις τῆς Φεντερασιὸν ἔχει καὶ αὐτὴ εὐνοϊκὴν ἐπίδρασιν. […] Τὸ 1918 εἰς 700 καὶ πλέον μεγάλας ἐπιχειρήσεις ἠσχολοῦντο περὶ τοὺς 70.000 ἐργάτας βιομηχανίας. Ἄλλοι 60-70.000 τοὐλάχιστον ἐργάται βιοτεχνίας καὶ ἐμπορίου δέον νὰ προστεθοῦν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν βιομηχανικῶν ἐργατῶν. Ἡ συντεχνιακή μορφὴ τῆς οἰκονομίας παρεχώρησε τὴν θέσιν της εἰς τὴν καθαρῶς κεφαλαιοκρατικήν.
(Α. Μπεναρόγιας, Ἡ πρώτη σταδιοδρομία τοῦ ἑλληνικοῦ προλεταριάτου,

ἐπιμ. Α. Ἐλεφάντη, Αθήνα: «Κομμούνα», 1986, σσ. 86, 110).

ΚΕΙΜΕΝΟ Β: [ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΣΕΚΕ]: «Τὸ συνέδριο τοῦ Κόμματος δέχεται: τὴν κατάργησιν τοῦ βασιλικοῦ θεσμοῦ καὶ τὴν ἐκδημοκράτησιν τῆς νομοθετικῆς, ἐκτελεστικῆς καὶ δικαστικῆς ἐξουσίας, δηλαδὴ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας ὡς μεταβατικῆς περιόδου διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς σοσιαλιστικῆς πολιτείας».
(Γ. Κορδάτος, Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐργατικοῦ Κινήματος,

Ἀθήνα: Ἐκδόσεις Μπουκουμάνης,7 1972, σ. 315).

Τὸ σχέδιο πάνω στὴν ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ποὺ υἱοθετήθηκε ἀπὸ τὸ Σοσιαλιστικὸ Ἐργατικὸ Κόμμα Ἑλλάδος (ΣΕΚΕ), ἦταν τὸ ἀκόλουθο: […]
  • Καταγγελία ὅλων τῶν μυστικῶν συνθηκῶν καὶ κατάργησις τῆς μυστικῆς διπλωματίας.
  • Ἄμεσος ἀποστράτευσις καὶ γενικὸς ἀφοπλισμὸς καὶ κατεδάφισις ὅλων τῶν φρουρίων καὶ ὀχυρώσεων.
  • Ἀποκατάστασις ὅλων τῶν Ἐθνῶν μικρῶν καὶ μεγάλων μὲ πλῆρες δικαίωμα ν’ ἀποφασίζουν περὶ τοῦ συστήματος τῆς διοικήσεώς των.
  • Κατάρτισις τῶν τωρινῶν συμμαχιῶν καὶ ἄμεσος σχηματισμὸς τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἀνεξαρτησίας ἁπάντων.
Πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἀνωτέρω ὅρων τὸ Σοσιαλιστικὸν Ἐργατικὸν Κόμμα τῆς Ἑλλάδος κρίνει ἀναγκαίαν καὶ ἐπείγουσαν τὴν σύγκλησιν διεθνοῦς σοσιαλιστικοῦ συνεδρίου οὗ αἱ ἀποφάσεις νὰ εἶναι ὑποχρεωτικαὶ δι’ ὅλα τὰ ἐργατικὰ κόμματα.
(Γ. Β. Λεονταρίτης, Τὸ Ἑλληνικὸ Σοσιαλιστικὸ Κίνημα κατὰ τὸν Πρῶτο

Παγκόσμιο Πόλεμο, μετ. Σ. Ἀντίοχος, Ἀθήνα: Ἑξάντας, 1978, σ. 270).
Ερωτήσεις Πανελληνίων
  • Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (Σ.Ε.Κ.Ε.). ορισμός (μον. 4) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ 2002
  • Ποιες ήταν οι βασικές θέσεις και ποια ήταν η εξέλιξη του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος (Σ.Ε.Κ.Ε.) από την ίδρυσή του το 1918 ως και το 1924; (μον. 12) Εσπερ. 2005
  • Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος (Σ.Ε.Κ.Ε.) μετονομάστηκε σε Λαϊκό Κόμμα. Σωστό ή λάθος (μον. 2) Ημερ. 2007
  • Ποιες ήταν οι βασικές θέσεις και ποια ήταν η εξέλιξη του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος (Σ.Ε.Κ.Ε.) από την ίδρυσή του το 1918 ως και το 1924; (μον. 12) Εσπερ. Επαν. 2008
  • Σ.Ε.Κ.Ε. ορισμός (μον. 5) Εσπερ. 2011

Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025

3. Τα αριστερά κόμματα


ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Πηγές Πανελληνίων
  • ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2003
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και με βάση τα στοιχεία του παρακάτω κειμένου: α) Να εκθέσετε τις προγραμματικές αρχές της Κοινωνιολογικής Εταιρείας και του Λαϊκού Κόμματος Μον. 12 β) Να αποτιμήσετε κατά πόσο το αναθεωρητικό και νομοθετικό έργο του Ε. Βενιζέλου το 191112 υλοποίησε τις προγραμματικές εξαγγελίες της Κοινωνιολογικής Εταιρείας. Μον. 13
Αλ. Παπαναστασίου, «Τι πρέπει να γίνη», κείμενο που επιδόθηκε από την Κοινωνιολογική Εταιρεία στο Στρατιωτικό Σύνδεσμο, 1909. Η διόρθωσις των κακών (…) είναι βεβαίως δυνατή δια καταλλήλου διδασκαλίας του λαού, δια συνεταιριστικής οργανώσεώς του, δι’ εισαγωγής αρμόζοντος εις τα ήθη και την ιστορίαν μας συστήματος τοπικής αυτοδιοικήσεως και τέλος δια του σχηματισμού λαϊκού κόμματος μη στηριζομένου εις τους προσωπικούς δεσμούς και εις την ικανοποίησιν ατομικών συμφερόντων, το οποίον θα ήτο εις θέσιν ως εκ της καταρτίσεώς του, να ενασκή αυστηρόν έλεγχον επί της διοικήσεως και να μεριμνά διαρκώς περί της καλλιτερεύσεως της οικονομικής θέσεως του λαού, -αλλά τούτο θ’ απαιτήση μακρόν χρόνον, τοσούτω μάλλον καθόσον τα υπάρχοντα προσωπικά κόμματα και συμφέρον έχουν και είναι εις θέσιν δια της επιρροής, ην (…) ασκούν, να δυσχεράνουν την τοιαύτην εργασίαν.
  • ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ 2015

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα παρακάτω κείμενα Α, Β και Γ, να απαντήσετε στα ερωτήματα: α. Ποιες ήταν οι προγραμματικές θέσεις του Ελ. Βενιζέλου, όπως διατυπώθηκαν στο λόγο του της 5ης Σεπτεμβρίου 1910, και ποιες οι βασικές θέσεις της Κοινωνιολογικής Εταιρείας; (μον. 15) β. Πώς αποτυπώθηκαν οι θέσεις του Ελ. Βενιζέλου και της Κοινωνιολογικής Εταιρείας στην Αναθεώρηση του Συντάγματος του 1911 και στο νομοθετικό έργο της κυβέρνησης Βενιζέλου κατά την περίοδο 1910-1912; (μον.10) Μονάδες 25

ΚΕΙΜΕΝΟ Α

[…] Από το μπαλκόνι του «Grand Hôtel» στην Πλατεία Συντάγματος [ο Ελ. Βενιζέλος] εκφώνησε στις 5 Σεπτεμβρίου την πασίγνωστη εκείνη προγραμματική ομιλία με την οποία παρουσιάστηκε ως «σημαιοφόρος νέων πολιτικών ιδεών» και όχι ως αρχηγός ενός νέου κόμματος […]. [Στην ομιλία του] εντυπωσιάζει αμέσως η κυριαρχία των πλευρών του τεχνικού εκσυγχρονισμού του πολιτικού συστήματος και η προσπάθεια να σταθεροποιηθεί αυτό το πολιτικό σύστημα μέσω της περιορισμένης εξισορρόπησης των συμφερόντων των μεσαίων και των κατώτερων κοινωνικών ομάδων. […] Το δεύτερο μέρος της προγραμματικής του ομιλίας, με το οποίο ο Κρης πολιτικός παρουσίασε τους πολιτικούς του στόχους, επιβεβαιώνει τη διαπίστωσή μας: με την αναθεώρηση του συντάγματος, είπε, […] χωρίς όμως να αλλάξει τις θεμελιώδεις διατάξεις για το πολίτευμα, τη βασιλεία και τη διαδοχή, τη λαϊκή κυριαρχία και τη διάκριση των εξουσιών, το σύστημα θα εκσυγχρονιζόταν τεχνικά. […] Oι περισσότερες αλλαγές του συντάγματος αφορούσαν ακριβείς διατυπώσεις με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή του πνεύματος του συντάγματος. Παρά τη δριμεία κριτική κατά του στέμματος, ο Βενιζέλος τόνισε ότι η δημοκρατία με βασιλιά ως αρχηγό του κράτους «είναι ο τύπος του πολιτεύματος, όστις προσαρμόζεται άριστα προς την πολιτικήν μόρφωσιν του Ελληνικού Λαού και εξυπηρετεί προσφορώτερον τα εδαφικά συμφέροντα». […]
Hering, Τα Πολιτικά Κόμματα στην Ελλάδα 1821 -1936, μτφ. Θ. Παρασκευόπουλος, Αθήνα 2006, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., σσ. 780-781.

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

[…] Οι απόψεις [των Κοινωνιολόγων] για τη μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος ήταν σχετικά συγκρατημένες […]. Ζητώντας καλύτερη διασφάλιση της τοπικής αυτοδιοίκησης και την προσήκουσα εκπροσώπηση των πολιτικών μειοψηφιών στη βουλή επιδίωκαν να διευρύνουν τις δυνατότητες συμμετοχής των πολιτών […]. Από την άλλη επιδίωκαν, όπως και οι Φιλελεύθεροι, να εκσυγχρονίσουν τη διοίκηση, δηλαδή να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά της αποκεντρώνοντάς την και αποκλείοντας την άμεση επιρροή των πολιτικών, δημιουργώντας στην πράξη μια δημοσιοϋπαλληλία με μεγαλύτερα προσόντα και αξιοποιώντας τις τεχνικές εμπειρίες των καλύτερα οργανωμένων κρατών. Οι Κοινωνιολόγοι παρουσίασαν ένα εκτενές πρόγραμμα κοινωνικής πολιτικής, που περιλάμβανε κατάλογο μέτρων φορολογικής πολιτι κής, νόμους προστασίας της εργασίας, βελτίωση του νομικού καθεστώτος για τους ενοικιαστές γης στη Θεσσαλία και ευνόηση των συνεταιρισμών. […] Για πρώτη φορά προτάθηκε ένα μικρό βήμα προς την πολιτική ισότητα των γυναικών: το Λαϊκό Κόμμα τούς υποσχόταν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές. […] Σε πολλά πρακτικά ζητήματα το Λαϊκό Κόμμα ήταν πρόθυμο να κάνει συμβιβασμούς. […] Ήταν ικανοποιημένο με τη δεκάωρη ημερήσια εργασία, για να μην επηρεαστεί αρνητικά η ανταγωνιστικότητα τη ς ελληνικής βιοτεχνίας.[…]
Hering, Τα Πολιτικά Κόμματα στην Ελλάδα 1821 -1936, μτφ. Θ. Παρασκευόπουλος, Αθήνα 2006,
εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., σσ. 847-852.

ΚΕΙΜΕΝΟ Γ

[…] Ο κύριος σκοπός του Βενιζέλου είναι να εκσυγχρονίσει το κράτος και να συνειδητοποιήσει στον λαό την έννοια του δικαίου και του νόμου. Αναθεωρεί ορισμένα άρθρα του συντάγματος, […] εξασφαλίζει τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, την ισοβιότητα των δικαστικών, του συμβουλίου επικρατείας κλπ. Ακόμη φιλοδοξεί και κατορθώνει να εξυγιάνει τους πολιτικούς και κοινωνικούς θεσμούς, […]. Απαλλοτριώνει τα μεγάλα τσιφλίκια στη Θεσσαλία και διανέμει 300.000 στρέμματα σε 4.000 οικογένειες καλλιεργητών της. Στο ενεργητικό του ακόμη ανήκει η εργατική νομοθεσία, μολονότι τα εργατικά ζητήματα δεν είχαν ακόμη προβληθεί με ένταση. Με τη διορατικότητα του πραγματικού κυβερνήτη πρόβλεψε την έγκαιρη λύση των κοινωνικών προβλημάτων και απέτρεψε την απειλή θυελλών […].
Α. Βακαλόπουλος, Νέα Ελληνική Ιστορία, Θεσσαλονίκ η 1991, εκδ. Βάνιας, σ. 344.
Όλα τα κείμενα αποδόθηκαν σε μονοτονικό· διατηρήθηκε, όμως, η ορθογραφία τους.
Ερωτήσεις Πανελληνίων

  • Λαϊκό Κόμμα (1910) ορισμός μον. (4) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ 2002
  • Κοινωνιολογική Εταιρεία ορισμός (μον. 5) Εσπερ 2003
  • Κοινωνιολογική Εταιρεία ορισμός (μον. 4) Ημερ Επαν 2004
  • Στα μέσα του 1910 οι Κοινωνιολόγοι ίδρυσαν το Λαϊκό Κόμμα με αρχηγό τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου. Σωστό ή Λάθος (μον. 2) Εσπερ 2005
  • Κοινωνιολογική Εταιρεία ορισμός (μον. 4) Εσπερ Επαν 2005
  • Λαϊκό Κόμμα (1910). ορισμός (μον. 4) Ημερ 2006
  • Λαϊκό Κόμμα. ορισμός (μον. 5) Εσπερ Επαν 2006
  • Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος (Σ.Ε.Κ.Ε.) μετονομάστηκε σε Λαϊκό Κόμμα. Σωστό ή Λάθος(μον. 2) Ημερ 2007
  • Κοινωνιολογική Εταιρεία. ορισμός (μον .5) Ημερ Επαν 2007
  • Λαϊκό Κόμμα. ορισμός (μον. 3) Εσπερ 2008
  • Λαϊκό Κόμμα. ορισμός (μον. 5) Εσπερ 2009
  • Λαϊκό Κόμμα (1910) ορισμός (μον. 5) Ημερ Επαν 2010
  • Στα μέσα του 1910 οι κοινωνιολόγοι ίδρυσαν το Λαϊκό κόμμα με αρχηγό τον Αλ. Παπαναστασίου. Σωστό ή Λάθος (μον. 2) Εσπερ Επαν 2011
  • Κοινωνιολογική Εταιρεία. ορισμός (μον .5) Ημερ- Εσπερ 2013
  • Λαϊκό Κόμμα (1910) (μονάδες 5) Ημερήσια Λύκεια 2020

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΠΗΓΩΝ