Σελίδες

Τρίτη 30 Οκτωβρίου 2018

Ο πόλεμος για τη φωτιά



Στα μέσα του εικοστού αιώνα, στο πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ, ο φιλόσοφος Βίτγκενσταϊν παρακολουθούσε μια διάλεξη με θέμα την εξέλιξη του πολιτισμού. Στο τέλος της, υποστήριξε ότι έννοια της προόδου δε μπορεί να οριστεί αντικειμενικά: «Υπάρχουν αλλαγές στις συνθήκες ζωής των ανθρώπων οι οποίες ίσως δημιουργούν νέες ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα εξαφανίζουν άλλες».Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο ομιλητής και καθηγητής κλασσικών σπουδών του πανεπιστημίου παρατήρησε ότι «παρόλα τα άσχημα του πολιτισμού μας, είμαι βέβαιος ότι θα προτιμούσα να ζω όπως ζούμε σήμερα παρά όπως ζούσε ο άνθρωπος των σπηλαίων», για να λάβει την εξής απάντηση από το νεαρό φιλόσοφο: «Εσείς, και βέβαια θα το προτιμούσατε. Τι θα έλεγε όμως ο άνθρωπος των σπηλαίων»;
Ο Γάλλος σκηνοθέτης Ζαν Ζακ Ανό, δημιούργησε με τον «πόλεμο για την φωτιά» μια φιλόδοξη παραγωγή πάνω στα θέματα της φύσης και της προϊστορίας, προσφέροντας τη δυνατότητα μιας ματιάς στον κόσμο του «ανθρώπου των σπηλαίων».
Προς τα τέλη της Λίθινης Εποχής, όταν μια φυλή πρωτόγονων ανθρώπων χάνει τη φυσική πηγή φωτιάς που αξιοποιούσε για την επιβίωσή της, στέλνει τρία μέλη της να αναζητήσουν μια νέα πηγή. Η αποστολή, μετά από πολλές περιπέτειες και συγκρούσεις με αντίπαλες φυλές, θα οδηγήσει στην ανακάλυψη του τρόπου με τον οποίον μπορεί ο άνθρωπος να ανάβει φωτιά. Χωρίς την βοήθεια διαλόγων, ο Ανό μας μεταφέρει στις απαρχές της ανθρωπότητας με τη μυθοπλασία του να συμπυκνώνει μεταφορικά την αργή αλλά συνεχή πορεία του ανθρώπινου είδους προς τη δημιουργία πολιτισμού.
Τα γυρίσματα της ταινίας έλαβαν χώρα σε διαφορετικές τοποθεσίες (Σκωτία, Ισλανδία, Καναδά και Κένυα). Ο γνωστός συγγραφέας Άντονι Μπέργκεςδημιούργησε την τεχνητή, ακατάληπτη γλώσσα των πρωτόγονων, ενώ ο ανθρωπολόγος Ντέσμοντ Μόρις επιμελήθηκε τη γλώσσα του σώματος και των χειρονομιών. Η ταινία κέρδισε Όσκαρ μακιγιάζ, ενώ στη Γαλλία τιμήθηκε με τα βραβεία Σεζάρ καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας το 1981.

Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2018

15 πίνακες ζωγραφικής με θέμα τον μήνα Οκτώβριο

Διάσημοι πίνακες ζωγραφικής με θέμα τον μήνα Οκτώβρη

October Sunlight από τον ιμπρεσιονιστή Robert Julian Onderdonk -1911
October Sunlight από τον ιμπρεσιονιστή Robert Julian Onderdonk -1911

Παρασκευή 26 Οκτωβρίου 2018

Όταν το τυχαίο, γίνεται τέχνη

Ή αλλιώς, η ικανότητα να πατήσεις το “κλικ” την κατάλληλη στιγμή.
Ο φωτογράφος Denis cherim μας προκαλεί να αλλάξουμε την οπτική μας για τα πράγματα μέσα από μια σειρά φωτογραφιών που με πολύ ταλέντο και υπομονή , καταφέρνει να εναρμονίσει το φως, τον αέρα και την γη γύρω μας.

Ρίξτε μια ματιά σε μερικές υπέροχες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν την κατάλληλη στιγμή και μετατράπηκαν σε τέχνη!

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2018

Ιστορία Α΄ Λυκείου: ΙΙ. 2 Αρχαϊκή εποχή (750-480 π.Χ.)


Υποστηρικτικό υλικό:
-«Ελληνικές πόλεις- κράτη της αρχαιότητας: Χωροταξία- οργάνωση», Φωτόδενδρο, http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9152,
- «Εικονική περιήγηση 360ο στην αρχαία Μίλητο», ΙΜΕ, http://www.fhw.gr/choros/miletus/360vr/gr/index.html?hs=13
- Πηγές, «Η πόλις-κράτος κατά την αρχαιότητα», Φωτόδενδρο, http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9402
-Τοπογραφικοί χάρτες από αρχαία Αθήνα σχετικά με: α) τα όρια της πόλης- κράτους Αθήνα, β) τη χωροταξική οργάνωση της πόλης: Ακρόπολη, άστυ, ύπαιθρος χώρα:
http://www.eie.gr/archaeologia/gr/02_DELTIA/Fortification_Walls.aspx,
-Χάρτης Μεσογείου με μερικές από τις πιο σημαντικές ελληνικές αποικίες, ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/economy/windows/intro_05b.html
-η ναυτική δύναμη και ο πλούτος της Κορίνθου, Θουκυδίδης, Ιστορίαι, Α΄, 13,2-5:
http://www.mikrosapoplous.gr/thucy/vivlia/vivlio1.htm
-«Δουλεμπόριο», ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/economy/index.html
-«Νομίσματα», ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/economy/index.html
-Χάρτης με θέσεις αρχαίων νομισματοκοπείων, ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/economy/windows/trade_57b.html
-«Η οπλιτική φάλαγγα μέσα από πηγές», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9598
-[η καταχρέωση των χωρικών της αρχαίας Αθήνας στους ευγενείς], Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία 2. 1-3, ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/sources/index_econ.html
-(Νόμοι του Δράκοντα, Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 4.1-3,
-Ο νόμος του Δράκοντα (αποκατάσταση του αρχαίου κειμένου που προτείνεται στο Inscriptiones Graecae 12 115),
-[Νομοθεσία Σόλωνα. Τιμοκρατικό πολίτευμα], Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 7.2-4 και Πολυδεύκης, Ονομαστικόν 8. 130,
-[φυγή του Σόλωνα από την Αθήνα μετά τις νομοθετικές μεταρρυθμίσεις] Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 11.1, ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/sources/index_soc.html )
-([σεισάχθεια], Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία 6. 1
-[πληροφορίες για τον Σόλωνα], Πλούταρχος, Σόλων (αποσπάσματα), ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/sources/index_econ.html )
-[η παραβολή των σταχιών και η συμπεριφορά του Περίανδρου, τυράννου της Κορίνθου], Ηρόδοτος, Ιστορίαι, 5.92, ΙΜΕ :
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/sources/index_pol.html
-[τυραννία Πεισίστρατου], Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, κεφ.Ε΄:
http://www.gutenberg.org/files/39963/39963-h/39963-h.htm
-[μεταρρυθμίσεις Κλεισθένη/10 φυλές-δήμοι], Αριστοτέλης, Αθηναίων Πολιτεία, 21.1-6.
http://www.ime.gr/chronos/04/gr/sources/index_soc.html
-Χάρτης της αρχαίας Αθήνας μετά τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη: http://www.ime.gr/chronos/04/gr/society/windows/structures_12b.html
-«Ο οστρακισμός», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9549
-για το όνομα ΄Ελληνες, Στράβων, Γεωγραφικά, 8. 370, ΙΜΕ :
http://www.ime.gr/chronos/03/gr/piges/index4.html
-[Επίγραμμα για τη νίκη στο Μαραθώνα], Σιμωνίδης ο Κείος, Ανθολογία αρχαίας ελληνικής γραμματείας, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html?text_id=115
-για την ελληνικότητα των Μακεδόνων, Ηρόδοτος, Ιστορίαι, 5.22.1, Μνημοσύνη. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της αρχαίας ελληνικής γραμματεία στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=30&page=126

Προτεινόμενες δραστηριότητες:
  1. Ανάδειξη της ποικίλης γεωγραφικής θέσης των πόλεων- κρατών, των διαφορών τους σε μέγεθος και οργάνωση εξουσίας, αλλά και βασικών κοινών στοιχείων της χωροταξικής οργάνωσης και λειτουργίας τους [θρησκευτικό κέντρο //άστυ-πόλη με δημόσια κτήρια (δικαστήριο, βουλευτήριο), αγορά (χώρος εμπορικών δραστηριοτήτων, συγκέντρωσης των πολιτών και ανάπτυξης της δημόσιας ζωής), θέατρο και στάδιο// ύπαιθρος χώρα].
  2. Σχολιασμός των συνθηκών ίδρυσης των αποικιών, του ρόλου του μαντείου, του τρόπου οργάνωσης των αποικιών και των σχέσεων με τους ιθαγενείς.
  3.  Συσχετισμός του β΄ αποικισμού με την επέκταση εμπορευματικών σχέσεων, της επέκτασης της χρήσης του νομίσματος και με την ανάδειξη νέων κοινωνικών ομάδων. Επισήμανση της συμβολής των Ελλήνων στην επέκταση των νομισματικών σχέσεων στον χώρο της Μεσογείου.
  4. Ανάδειξη της συμβολής της οπλιτικής φάλαγγας στη διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων εκείνων των πολιτών που είχαν την οικονομική ευχέρεια να εξοπλιστούν με δικά τους έξοδα.
  5.  Σχολιασμός της συμβολής του Δράκοντα, του Σόλωνα και του Κλεισθένη στην εξέλιξη του πολιτεύματος της αρχαίας Αθήνας.
  6.  Ο οστρακισμός, δικλίδα ασφαλείας για την προστασία του δημοκρατικού χαρακτήρα του αθηναϊκού πολιτεύματος.
  7. Αναζήτηση στη σχεδιαστική αναπαράσταση της αρχαίας αγοράς της Αθήνας, 490 π.Χ. («αρχαία αγορά της Αθήνας», Βικιπαίδεια: https://goo.gl/0S9YZA), των στοιχείων που σχετίζονται με τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. 
  8.  Διερεύνηση της αρχικής χρήσης και σημασίας των όρων ΄Ελληνες, Πανέλληνες, Ελλάδα, καθώς και της σημασίας της γενίκευσής τους κατά τη χρονική συγκυρία των Περσικών πολέμων. Συσχετισμός με τους κοινούς δεσμούς των Ελλήνων.








Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2018

Σαν Σήμερα... Πριν από 75 χρόνια, στις 23 Οκτώβρη 1943 οι Γερμανοί ναζί πυρπολούν την Πολυθέα Ασπροποτάμου.

71 χρόνια πέρασαν από την πυρπόληση της Πολυθέας Ασπροποτάμου. Δυστυχώς υπάρχει έλλειμμα στην καταγραφή της μνήμης από τους "εν ζωή" συμπατριώτες μας για το τραυματικό γεγονός της καταστροφής του χωριού μας από τους Γερμανούς ναζί. Στη διάθεση μας βρίσκονται τρεις πηγές με αναφορές στο κάψιμο του χωριού, οι οποίες και παρατίθενται διαδοχικά. Όποιος Πολυθεάτης έχει αυθεντικό υλικό προφορικής ιστορίας, μαρτυρίες, αφήγηση και περιγραφή του γεγονότος, φωτογραφίες θα παρακαλούσαμε να τις διαθέσει προς δημοσίευση, αρχικά στο ιστολόγιό μας, και στη συνέχεια ίσως αυτό το υλικό να αποτελούσε τη μαγιά για μια συνθετική εργασία τοπικής ιστορίας.

Α. ΠΗΓΗ
Ευχαριστώ τον Δημήτρη Κωνσταντινίδη για την άδειά του να χρησιμοποιήσω υλικό από το ιστορικό του πόνημα: "ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «ΠΑΝΘΗΡΑΣ» Οι Γερμανοί εισβάλλουν και πυρπολούν την Πίνδο

Παραθέτουμε αποσπάσματα, αλλά ο αναγνώστης θα σχηματίσει διαυγή εικόνα, αν διαβάσει συνολικά το έργο. Γράφει λοιπόν ο Δ. Κωνσταντινίδης στο βιβλίο του:

Κεφάλαιο VII
Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ
Η επιχείρηση «Πάνθηρας» ξεκινά
          Το κίνημα της αντίστασης βρέθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1943 στη μεγαλύτερη ακμή του. Η «Ελεύθερη Ελλάδα» απλωνόταν στη μισή τουλάχιστον επικράτεια και περιλάμβανε σημαντικές πόλεις, όπως την Καρδίτσα και τα Γρεβενά. Ο ΕΛΑΣ μπορούσε να παρατάξει στην Πίνδο περισσότερους από 14.000 μαχητές ισχυρά οπλισμένους με τα ιταλικά λάφυρα ενώ ο ΕΔΕΣ είχε στην Ήπειρο άλλους 5.000 έως 6.000 ενόπλους.
          Το κύρος δε της Αντίστασης, όπως και η πολιτική επιρροή των κινημάτων που τη συγκρότησαν, ήταν πλέον δεδομένα στη συνείδηση του ελληνικού λαού. Καθώς δε η «μάχη της σοδειάς» είχε πάει πολύ καλά το προηγούμενο καλοκαίρι η εξεύρεση των τροφίμων που χρειαζόταν για την τροφοδοσία αυτής της δύναμης δεν ήταν αξεπέραστο εμπόδιο. Κάτω λοιπόν από σχεδόν ιδανικές συνθήκες για τα δεδομένα της εποχής η Ελληνική Αντίσταση σχεδίαζε στη Δυτική Θεσσαλία και την Ήπειρο επιθετικές  ενέργειες μεγάλης κλίμακας ικανές να αποδιοργανώσουν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.
          Οι Γερμανοί όμως γρήγορα απέδειξαν ότι η αποφασιστικότητα και το επιθετικό πνεύμα που τους διέκρινε σε όλες τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις δεν εξαντλούνταν μόνο στα σημεία που οι ίδιοι είχαν επιλέξει να εξουσιάσουν στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια δεν ήταν σε καμία περίπτωση πρόθυμοι να ανεχθούν τη συνδιοίκηση της κατεχόμενης Ελλάδας.
          Ήδη από τα μέσα του καλοκαιριού ειδικές μονάδες του γερμανικού στρατού άρχισαν ανιχνευτικές κινήσεις κατά μήκος των οδικών αξόνων της Δυτικής Θεσσαλίας και της Ηπείρου για τον εντοπισμό των χώρων ανάπτυξης των αντάρτικων μονάδων. Από τα τέλη δε του Σεπτέμβρη άρχισαν να αναγγέλλονται οι πρώτες κινήσεις Γερμανικών στρατευμάτων προς τη Δυτική Θεσσαλία, το Μέτσοβο, τα Γιάννινα και την Άρτα. Στα μέσα του Οκτώβρη άρχισαν κρούσεις των Γερμανών προς τις προσβάσεις της Πίνδου στην περιοχή Κλεινοβού (Καρούτια), ενώ διαδοχικά γίνονται γνωστές και επιθετικές ενέργειες προς την Καστανιά, το Χαλίκι και περιοχές της Άρτας και των Ιωαννίνων.
          Σύμφωνα με τη γνώμη στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων της εποχής όλες αυτές οι περιμετρικές κρούσεις των Γερμανών είχαν τον χαρακτήρα παραπλανητικών στρατιωτικών ενεργειών, για να ματαιώσουν και να παραλύσουν κάθε απόπειρα αντίστασης των ανταρτικών ομάδων του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, σε όλο σχεδόν το μήκος της ραχοκοκαλιάς της Πίνδου.
          Τις πολύπλευρες κινήσεις των γερμανικών τμημάτων συνόδευε ένα δικινητήριο γερμανικό αεροπλάνο τύπου «Στόρκ», το οποίο από πολύ μικρό ύψος παρακολουθούσε τις κινήσεις τους βομβαρδίζοντας με μικρής ισχύος βόμβες χωριά και τοποθεσίες, ώστε να προκαλέσει τον πανικό εξαρθρώνοντας κάθε συνοχή μεταξύ των ντόπιων πληθυσμών, πολυβολώντας ταυτόχρονα κάθε ύποπτη κίνηση.
          Στο χάρτη αποτυπώνονται οι κινήσεις των τριών στρατιωτικών σχηματισμών του γερμανικού στρατού που συμμετείχαν στην επιχείρηση κατά των χωριών της Πίνδου.
          Συνέταξα τον χάρτη έχοντας ως οδηγό το εξασέλιδο επιτελικό σχέδιο του «Πάνθηρα». Οι κινήσεις κάθε σχηματισμού σημειώνονται με διαφορετική στίξη.
          Υπογραμμίζονται δε οι πόλεις-αφετηρίες της γερμανικής επιχείρησης. Από την Καλαμπάκα ξεκίνησε η αποκαλούμενη στο σχέδιο «Ανατολική Ομάδα Μάχης», από την Κόνιτσα η «Ομάδα Μάχης του Βορρά» και από τα Γιάννινα η «Δυτική Ομάδα Μάχης¨.




                                                                                                                                                                                     
Δ. Κωνσταντινίδης, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «ΠΑΝΘΗΡΑΣ». Οι Γερμανοί εισβάλλουν και πυρπολούν την Πίνδο, σ.σ. 109,110.

Τετάρτη 17 Οκτωβρίου 2018

Πώς μοιράζονται τα 80 τρις της παγκόσμιας οικονομίας, σε ένα γράφημα


Οι τελευταίες εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι το 2017 η ονομαστική αξία του παγκόσμιου ΑΕΠ σχεδόν άγγιξε τα 80 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Το γράφημα του HowMuch.net οπτικοποιεί τα δεδομένα των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου, με βάση τα στοιχεία που κυκλοφόρησαν το Σεπτέμβριο για το 2017. Κάθε κομμάτι του γραφήματος αντιστοιχεί σε μία χώρα και πάνω του αναγράφεται το ΑΕΠ της. Μαζί σημειώνεται και το ποσοστό του ΑΕΠ της χώρας ως προς το παγκόσμιο ΑΕΠ. Οι χώρες είναι χωρισμένες χρωματικά σε ηπείρους. Έτσι είναι πολύ εμφανές ποιες χώρες και ποιες ήπειροι κυριαρχούν στην παγκόσμια οικονομία.
Και όπως προκύπτει, οι δέκα ισχυρότερες οικονομίες αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ:
ΚατάταξηΧώραΑΕΠ% του παγκόσμιου ΑΕΠ
#1Η.Π.Α.$19.4 τρις24.4%
#2Κίνα$12.2 τρις15.4%
#3Ιαπωνία$4.87 τρις6.1%
#4Γερμανία$3.68 τρις4.6%
#5Ηνωμένο Βασίλειο$2.62 τρις3.3%
#6Ινδία$2.60 τρις3.3%
#7Γαλλία$2.58 τρις3.3%
#8Βραζιλία$2.06 τρις2.6%
#9Ιταλία$1.93 τρις2.4%
#10Καναδάς$1.65 τρις2.1%
Οι Η.Π.Α., στην πρώτη θέση, έχουν το μεγαλύτερο ΑΕΠ, με 19,4 τρις δολάρια, που αντιστοιχεί στο 24,4% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η αμέσως επόμενη οικονομία, αυτή της Κίνας, αν και έχει μεγάλη απόσταση από τις Η.Π.Α., είναι η μεγαλύτερη σε αγοραστική δύναμη από το 2016. Συνολικά οι τέσσερις πρώτες χώρες, δηλαδή οι Η.Π.Α., η Κίνα, η Ιαπωνία και η Γερμανία, αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 50% της παγκόσμιας οικονομίας.
Η λίστα με τις ισχυρότερες οικονομίες δεν έχει αλλάξει σημαντικά μέσα στα τελευταία χρόνια. Μάλιστα οι τέσσερις πρώτες βρίσκονται πάντα στην ίδια θέση και με την ίδια σειρά κατάταξης. Ωστόσο οι δυνάμεις που φαίνεται ότι θα καθορίσουν το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας αλλάζουν – και κυρίως οι αναδυόμενες αγορές.
Η Ινδία, για παράδειγμα, βρίσκεται πλέον σε θέση υψηλότερη από τη Γαλλία, ενώ μέσα στο τελευταίο τετράμηνο το ΑΕΠ της χώρας σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση της τελευταίας διετίας. Επίσης η Βραζιλία, που βρίσκεται πλέον στην 8η θέση, ξεπέρασε την οικονομία της Ιταλίας στη διεθνή κατάταξη του ΑΕΠ. Η Τουρκία βρίσκεται πλέον πάνω από την Ολλανδία, στην 17η θέση, και η Σαουδική Αραβία πάνω από την Ελβετία στην 19η θέση.

Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2018

Φιλόσοφοι στον καμβά σπουδαίων ζωγράφων

Αφού είδαμε πως φαντάστηκαν μερικοί από τους μεγαλύτερους ζωγράφους τους αρχαίους έλληνες φιλόσοφους,  ας δούμε και πως απεικόνισαν γενικότερα τα μεγάλα μυαλά της ιστορίας
Θεόφιλος Καΐρης - George Frederic Watts - 1840
Θεόφιλος Καΐρης – George Frederic Watts – 1840
Ο Θεόφιλος Καΐρης (19 Οκτωβρίου 1784 – 13 Ιανουαρίου 1853) ήταν κορυφαίος νεοέλληνας διαφωτιστής, φιλόσοφος, διδάσκαλος του Γένους και πολιτικός.
Ο Καΐρης ανέπτυξε μία προσωπική θρησκεία τη «Θεοσέβεια» επηρεασμένος από τους Γάλλους δεϊστές. Μία μονοθεϊστική διδασκαλία με δικές της τελετές λατρείας και αναφορές στην ισότητα και την ουσιαστική ελευθερία του ατόμου. Για αυτή του τη θρησκευτική θεωρία θεωρήθηκε σύντομα αιρετικός και επικίνδυνος τόσο από τη βαυαροκρατία, που έβλεπε στο πρόσωπο του έναν αφυπνιστή του λαού, όσο και από την επίσημη Εκκλησία.

Πέμπτη 11 Οκτωβρίου 2018

Οι πίνακες των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων

Πως άραγε φαντάστηκαν οι μεγάλοι διάσημοι ζωγράφοι τα αντίστοιχα μεγάλα μυαλά της ιστορίας; 23 από τους ωραιότερους πίνακες αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων. 
η σχολή των ΑΘηνών -Raphael, 1510-1511
η σχολή των Αθηνών -Raphael, 1510-1511

Τρίτη 9 Οκτωβρίου 2018

Ιστορία Α΄ Λυκείου: ΙΙ.2.1. Ομηρική εποχή (1100-750 π.Χ)

Υποστηρικτικό υλικό:
-Χάρτης, «Μεταναστεύσεις ελληνικών φύλων μεταξύ 1125-1100», Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας:
http://www.tegeamuseum.gr/images/History_of_Tegea/Proistoria/Backround_B_Eksaplwsi_Ell_Fylwn_2_1125_1100.jpg



- Χάρτης: Η μετανάστευση των ελληνικών φύλων
Προτεινόμενη δραστηριότητα:
Ανάδειξη με τη βοήθεια χαρτών και γραπτών πηγών της έκτασης και σημασίας των μετακινήσεων της εποχής, καθώς και του φυλετικού χαρακτήρα της οργάνωσης των κοινωνιών της εποχής

Υποστηρικτικό υλικό:
Α) Οικονομία Β) κοινωνία:
-Δημιουργοί, Ησίοδος, Θεογονία, 862-866), στο ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/03/gr/piges/index3.html

-δημιουργοί, ΄Ομηρος, Οδύσσεια, ρ 382-386, ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/03/gr/piges/index2.html

- Οίκος και Πόλις
http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/epos/page_063.html

- Δημογραφία:
http://www.ime.gr/chronos/03/gr/society/dimografia/index.html

Προτεινόμενες δραστηριότητες:
1. Ανάδειξη της οικονομίας και κοινωνίας  ομηρικής εποχής μέσα από την οργάνωση του «οίκου» .
2. Σχολιασμός των ομηρικών επών και των έργων του Ησίοδου ως πηγών για την ομηρική εποχή.

Γ). Η πολιτική οργάνωση της εποχής και η κρίση της ομηρικής βασιλείας 
Υποστηρικτικό υλικό:
-[βουλή γερόντων και βασιλιάς], ΄Ομηρος, Ιλιάδα, Ι 68-76, στο ΙΜΕ:

- Φυλετικές κοινωνίες

Ανασκαφικά δεδομένα:
«Τα αρχαιολογικά δεδομένα από την Εύβοια: Ενδείξεις για ηρωικές λατρείες», Αρχαιογνωσία και αρχαιογλωσσία στη Μέση Εκπαίδευση στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:
-«Δυο νησιωτικοί οικισμοί, Εμπορειός και Ζαγορά», Αρχαιογνωσία και αρχαιογλωσσία στη Μέση εκπαίδευση στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας:

Προτεινόμενες δραστηριότητες:
1. Διερεύνηση, μέσα από ανασκαφικά δεδομένα και αναπαραστάσεις οικισμών της ομηρικής εποχής, των βασικών χαρακτηριστικών τους (θέση, μέγεθος οικισμού και κτηρίων, χρήση τους) και ανάδειξη της πολιτικής τους οργάνωσης.
2. Σύγκριση της πολιτικής οργάνωσης της ομηρικής εποχής με την αντίστοιχη της μυκηναϊκής.

Δείτε επίσης
- Οι μεταβατικοί χρόνοι
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/istoria/a-03-01.htm

- Η πολιτισμική Αναγέννηση
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/istoria/a-03-02.htm




Δευτέρα 8 Οκτωβρίου 2018

Πίνακες και ποιήματα με θέμα την βροχή

Για έναν ποιητή, το θέμα δεν είναι να πει ότι βρέχει. Το θέμα είναι να δημιουργήσει τη βροχή. Paul Valery
study
.

Κυριακή 7 Οκτωβρίου 2018

Πριν και μετά. 12 υπέροχες φωτογραφίες του περάσματος στα χρώματα του Φθινοπώρου




Καμιά φορά περνάει απαρατήρητη και ξεχνάμε πόσο εντυπωσιακή είναι η μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο. Παρακάτω είναι μια λίστα με φωτογραφίες που συγκρίνουν το ίδιο σημείο πριν και μετά την αλλαγή στα χρώματα του φθινοπώρου.
Το πράσινο , η χλωροφύλλη, εκείνη η πράσινη χρωστική ουσία στα φύλλα που παράγει ενέργεια για τα δέντρα, αποσυντίθεται προοδευτικά το φθινόπωρο, αποκαλύπτοντας τα πολλά άλλα χρώματα που υπάρχουν στα φύλλα. Έτσι εμφανίζονται τα πλούσια καφέ, τα πορτοκαλί, τα κίτρινα και κόκκινα χρώματα που μας συνδέουν με την εποχή.

Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2018

Tρόποι για να ζήσεις, όχι απλά να υπάρχεις

«H ορθή λειτουργία του ανθρώπου είναι να ζει, όχι απλά να υπάρχει» – Jack London
Πολύ συχνά βάζεις τη ζωή στον αυτόματο πιλότο, κάνοντας συνέχεια τα ίδια πράγματα και κάθε μέρα είναι σαν την προηγούμενη.
Αυτό είναι εντάξει και εύκολο, μέχρι να περάσει άλλη μια χρονιά χωρίς να κάνεις τίποτα, χωρίς να έχεις ζήσει πραγματικά τίποτα.
Αυτό είναι εντάξει, μέχρι να φτάσεις στα γηρατειά και θα κοιτάξεις πίσω τη ζωή σου και θα μετανιώνεις.
Αυτό είναι εντάξει, μέχρι να δεις τα παιδιά σου να πηγαίνουν πανεπιστήμιο και να συνειδητοποιείς ότι έχασες την παιδική τους ηλικία.
Όχι, δεν είναι εντάξει! Αν θέλεις πραγματικά να ζήσεις τη ζωή σου, να βιώσεις εμπειρίες, να την απολαύσεις στο μέγιστο, αντί να είσαι περαστικός και να ζεις μια ζωή μονό για να υπάρχεις, τότε πρέπει να βρεις τρόπους να ξεφύγει η ζωή σου από την μούχλα και την ρουτίνα.
Αυτό που ακολουθεί είναι μία λίστα από ιδέες, ως επί το πλείστον προφανείς, που μπορεί να τις έχεις σκεφτεί και μόνος σου, αλλά ελπίζω να είναι χρήσιμες υπενθυμίσεις. Όλοι  τις χρειαζόμαστε μερικές φορές. Εάν το βρεις χρήσιμο, να το εκτυπώσεις και ξεκίνα να το χρησιμοποιείς. Σήμερα!
01. Αγάπη. Ίσως το πιο σημαντικό. Να ερωτευτείς, εάν δεν είσαι ήδη. Εάν είσαι, ερωτεύσου το σύντροφο σου από την αρχή. Σταμάτα να είσαι επιφυλακτικός και άφησε την καρδιά σου ελεύθερη. Ή αγάπησε τα μέλη της οικογένειας σου, τους φίλους σου, οποιονδήποτε, δεν χρειάζεται να είναι ρομαντική αγάπη. Αγάπησε όλη την ανθρωπότητα, κάθε άτομο ξεχωριστά.
02. Βγες έξω. Μην κλειστείς μέσα στο σπίτι. Βγες έξω όταν βρέχει. Κάνε μια βόλτα στην παραλία. Κάνε μια βόλτα μέσα στο δάσος. Κολύμπησε σε μια παγωμένη λίμνη. Απόλαυσε τον ήλιο. Κάνε διάφορα αθλήματα ή περπάτα ξυπόλυτος στο γρασίδι. Δώσε ιδιαίτερη προσοχή στη φύση.

Παρασκευή 5 Οκτωβρίου 2018

Τετάρτη 3 Οκτωβρίου 2018

Είμαι ο Λέων των Κυθήρων

Τρίτη 18 Σεπτεμβρίου 2018

ACTIVE MEMBER LIVE OUTRO @ OAKA 7/11

Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018

Κυριακή 9 Σεπτεμβρίου 2018

Ταίναρο

Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου 2018

Έρημοι (Deserts)

Πέμπτη 6 Σεπτεμβρίου 2018

Αθέατος λαθρεπιβάτης

Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου 2018

Τα παιδιά που χάθηκαν - Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας

Δευτέρα 25 Ιουνίου 2018

Νίκος Εγγονόπουλος

Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με δασκάλους τους Κωνσταντίνο Παρθένη, Δημήτριο Μπισκίνη, Θωμά Θωμόπουλο και Γιάννη Κεφαλληνό. Μετά την αποφοίτησή του το 1938, δούλεψε κοντά στο ζωγράφο Ευάγγελο Ιωαννίδη και χάρη στη μαθητεία του κοντά στο Φώτη Κόντογλου και τον καθηγητή Αλέξανδρο Ξυγγόπουλο ήλθε σε επαφή με την παράδοση και την ουσία της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης.
Μαζί με το Γιάννη Τσαρούχη δούλεψε ως βοηθός στη μνημειακή τοιχογραφία που ο Κόντογλου ιστόρησε στο σπίτι του και σήμερα βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη. Ταξίδεψε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και πραγματοποίησε ελεύθερες καλλιτεχνικές σπουδές στο Μόναχο και σε πόλεις της Ιταλίας. Κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα υπηρέτησε επί πολλά χρόνια στην εκπαίδευση, ενώ το 1967 διορίστηκε καθηγητής στην έδρα της ζωγραφικής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Μετσόβειου Πολυτεχνείου, όπου από τα τέλη της δεκαετίας του 1930 εργαζόταν ως επιμελητής.
Ήδη προπολεμικά παρουσίασε ζωγραφικά του έργα σε ατομική έκθεση που οργανώθηκε στην οικία του Ν. Καλαμάρη (1939), προκαλώντας τις έντονες αντιδράσεις της κριτικής, και ακολούθησε σειρά ατομικών παρουσιάσεων και συμμετοχών σε ομαδικές και διεθνείς εκθέσεις. Ένα χρόνο νωρίτερα, το 1938, είχε κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Κύκλος η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν”, ενώ το 1939 εκδόθηκαν τα “Κλειδοκύμβαλα της σιωπής”. Το 1954 εκπροσώπησε κατ’ αποκλειστικότητα την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας με εκατό έργα, και ένα χρόνο αργότερα πήρε μέρος στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο. Μετείχε επίσης σε όλες τις εκθέσεις της ομάδας”Αρμός”, της οποίας ήταν ιδρυτικό μέλος (1964). Το 1958 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης του Υπουργείου Παιδείας και το 1966 του απονεμήθηκε ο Χρυσός Σταυρός του Γεώργιου Α΄ για το ζωγραφικό του έργο. Αναδρομικές εκθέσεις του έργου του οργανώθηκαν το 1977 στην Εταιρεία Σπουδών Μωραΐτη και το 1983 στην Εθνική Πινακοθήκη. Ασχολήθηκε επίσης με τη σκηνογραφία και την εικονογράφηση βιβλίων.
Εισηγητής και κυρίαρχη μορφή μιας ιδιότυπης, προσαρμοσμένης στα ελληνικά δεδομένα, εκδοχής  του υπερρεαλισμού, εκπρόσωπος της ονομαζόμενης γενιάς του ΄30, συνδυάζει στοιχεία και εικόνες από ένα ευρύ φάσμα της ελληνικής παράδοσης, από τη μυθολογία και την αρχαιότητα έως το Βυζάντιο, τα νεότερα χρόνια και τη σύγχρονη εποχή, με τρόπο αντισυμβατικό, άλλοτε πικρά ειρωνικό κι άλλοτε χιουμοριστικό. Έκδηλη στους πίνακές του είναι η ερωτική διάθεση, που προσωποποιείται στις γυμνές αντρικές και γυναικείες μορφές που πρωταγωνιστούν. Ο ίδιος τόνιζε την καταλυτική επιρροή που άσκησε στο έργο του η τέχνη των δασκάλων του Παρθένη και Κόντογλου καθώς και η γνωριμία του με τον ποιητή Ανδρέα Εμπειρίκο και τον κατεξοχήν εκπρόσωπο της μεταφυσικής ζωγραφικής Giorgio de Chirico. Χάρη τόσο στο ζωγραφικό όσο και στο ποιητικό του έργο, ο Εγγονόπουλος, άνθρωπος με πλατιά κουλτούρα, συγκαταλέγεται στις μεγάλες πνευματικές μορφές της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018

Μεγαλώνοντας, ξεχνάμε

Από την ψυχολόγο Εύη Νικολοπούλου
Μεγαλώνοντας απομακρυνόμαστε. Απομακρυνόμαστε από τον επαναστατημένο εφηβικό εαυτό μας, από τα όνειρα μας. Απομακρυνόμαστε από τους γνωστούς και τους φίλους μας, απομακρυνόμαστε από τα έξω, από τις πολλές συνάφειες και συγκεντρώσεις. Οι φίλοι γίνονται γνωστοί και οι γνωστοί ξένοι.
Μεγαλώνοντας χάνουμε. Χάνουμε τις συνήθεις μας, χάνουμε τα στέκια μας. Χάνουμε τον προσανατολισμό μας, χάνουμε την οικειότητα, χάνουμε την αγάπη. Χάνουμε το μέτρημα των συναισθημάτων που εξαφανίστηκαν κάπου στο βάθος του χρόνου.
Μεγαλώνοντας συνηθίζουμε. Συνηθίζουμε την πείνα, την φρίκη τους πολέμους. Συνηθίζουμε την αδιαφορία. Συνηθίζουμε και μεις να ζούμε με τα λίγα, και οι άλλοι να ζουν με το τίποτα. Συνηθίζουμε τις απώλειες και το πένθος. Συνηθίζουμε το γκρίζο.
Μεγαλώνοντας κουραζόμαστε εύκολα. Κουραζόμαστε από τη δουλειά, τη ζωή και τα προβλήματα. Κουραζόμαστε να εξηγούμε και να απολογούμαστε. Κουραζόμαστε από τα προβλήματα τα δικά μας, και τα προβλήματα των άλλων. Κουραζόμαστε τόσο, που ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι όταν ο ναρκισσισμός μας κάνει επίσημη πρόσκληση στην μοναξιά.
Μεγαλώνοντας, μικραίνουμε. Μικραίνει το μέσα μας και κρύβεται, γιατί φοβάται. Φοβάται το μέλλον. Φοβάται τους άλλους, φοβάται την αρρώστια, την αδικία, τον ξενιτεμό. Φοβάται την ανασφάλεια, την αναξιοπρέπεια, τα γηρατειά. Φοβάται την απώλεια, την απομόνωση, την αποξένωση. Φοβάται το θάνατο. Το θάνατο των άλλων και το θάνατο το δικό του.
Μεγαλώνοντας ξεχνάμε. Ξεχνάμε τι σημαίνει αυθορμητισμός, τι σημαίνει χαρά, τι σημαίνει ανθρωπιά και αυτοθυσία. Ξεχνάμε ότι καμιά φορά μπορεί να κάνω καλό απλά δίχως να κάνω ή να λέω τίποτα κακό. Ξεχνάμε ότι μπορεί να είμαστε απλά «εκεί», δίχως επίκριση και συμβουλές.
Μεγαλώνοντας αμβλύνονται οι αισθήσεις μας. Αμβλύνεται και θολώνει η όραση, θολώνει η κρίση. Μεγαλώνοντας αμβλύνεται τόσο η ακοή μας, που δεν ακούμε τα βήματα των αγαπημένων μας όταν φεύγουν.
Μεγαλώνοντας μικραίνουμε καμιά φορά τόσο, που πρέπει να προσέχουμε να μην εξαφανιστούμε. Να προσέχουμε μήπως και ενώ υπάρχουμε, δεν μας βλέπει κανείς.

Τρίτη 5 Ιουνίου 2018

Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας και πάλι άνοιξη

Ένας γέρος μοναχός ζει μαζί με τον μικρό μαθητευόμενο του σε έναν μικρό, απομονωμένο, πλωτό ναό. Το άγρυπνο βλέμμα του δασκάλου – μοναχού καθοδηγεί, προβληματίζει και τιμωρεί τον μικρό μαθητή. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις που ο τελευταίος λόγω της παιδικής αφέλειας και της ανωριμότητάς του επιδίδεται σε πράξεις ασέβειας και βαρβαρότητας προς το φυσικό περιβάλλον που τον θρέφει και τον συντηρεί. Η ταινία είναι ένας ύμνος στη φύση. Ένα ποίημα στη δύναμη της ζωής που κυλά όπως το νερό, άλλοτε ορμητικά ξεσπώντας πάνω σε βράχους και πέφτοντας σε καταρράκτες και άλλοτε γαλήνια και ήρεμα σχηματίζοντας λίμνες και μικρά ρυάκια. Το σίγουρο είναι ότι η ζωή είναι κίνηση, είναι ρυθμός. Οι εποχές εναλλάσσονται και ο νεαρός μαθητής καθώς ανδρώνεται έρχεται σε επαφή με τον διαλογισμό και τις αρχές του βουδισμού. Ωστόσο, ο νέος δε μπορεί να αποφύγει τις εκπλήξεις που του επιφυλάσσει η ίδια η ζωή. Έτσι, ο νεαρός μοναχός παρουσιάζεται εξαιρετικά ευάλωτος και ανήμπορος ενόψει των βασάνων και των παθών που του επιφυλάσσει η ζωή. Η «πέτρα του σκανδάλου» είναι μια κοπέλα η οποία καταφεύγει στον μικρό ναό για να θεραπευτεί από μια απροσδιορίστου φύσεως αρρώστια. Οι δύο νέοι ερωτεύονται και η κοπέλα θεραπεύεται. Ο νέος, όμως, γίνεται έρμαιο του πάθους του προς την νεαρή ύπαρξη. Το ζεν δεν ορίζει πλέον ούτε την ψυχή του ούτε το μυαλό του. Το ανεξέλεγκτο πάθος του θα τον ωθήσει στην απάρνηση της ασκητικής ζωής και στο δρόμο προς τα εγκόσμια (με ότι αυτό συνεπάγεται). Ο νέος ξεχνάει ή μάλλον αγνοεί τις διδαχές του δασκάλου του περί ταύτισης του πάθους και του έρωτα με την εμμονή και τελικά με το έγκλημα. Παρόλα αυτά ο κύκλος της ζωής συνεχίζεται και η κατάληξη του νεαρού είναι αυτή που προέβλεψε ο γέρος μοναχός. Ο προδομένος νέος γεμάτος οργή επιστρέφει στο ναό μετά το φόνο της κοπέλας. Ο δάσκαλός του όμως τον βοηθά (όπως τότε που ήταν παιδί) να ξεπεράσει την οργή και την έντασή του μέσω της περισυλλογής, της επανόρθωσης και τελικά της εξιλέωσης.
Η σημειολογική διάσταση των τεσσάρων εποχών είναι η εξής: (Άνοιξη-Παιδί) Η γλυκύτητα της φύσης κλεισμένη στο χαμόγελο ενός παιδιού. Μόνο που η άνοιξη μπορεί να είναι σκληρή, γιατί η αθωότητα είναι φαινομενική, δεν βασίζεται στη γνώση αλλά στην άγνοια των νόμων της φύσης. Για να μάθει κανείς χρειάζεται να δει τις συνέπειες των πράξεών του και αυτό δημιουργεί πόνο. (Καλοκαίρι-Έφηβος) Ο Έρωτας αναστατώνει τα πάντα. Φουσκώνει και ξεχειλίζει. «Η φύση φταίει. Το πάθος ξυπνά την επιθυμία της εξουσίας. Η εξουσία την πρόθεση εγκλήματος». (Φθινόπωρο-Άνδρας) Ο Έφηβος πήγε να βρει τη μοίρα του. Οι δυνάμεις του Γιν νίκησαν και επιστρέφει στο ναό. Η επιστροφή όμως δεν είναι επιστροφή μεταμέλειας, αλλά πονηριάς και αποφυγής ευθυνών. Η οργή κυριαρχεί. Το πάθος κυβερνά ακόμη και η ισορροπία έχει χαθεί. Ο νους σκλαβωμένος μέσα σε σκέψεις τρέλας. Η φωνή του δασκάλου και πάλι βρίσκει ένα τρόπο για να τιθασευτεί ο νους. Εργασία και περισυλλογή, χωρίς να επηρεάζεσαι από τις εξωτερικές καταστάσεις. (Χειμώνας-Ώριμος πλέον). Η επιστροφή είναι πραγματική επιστροφή στο ναό, στις ρίζες. Η γνώση έχει γίνει πια βίωμα. Η μεταμέλεια αρετή. Η υπακοή στο νόμο οδηγεί στην απελευθέρωση. Ο άνθρωπος αποκτά μια θέση στον κύκλο της εξέλιξης. Ο Μαθητής είναι  τώρα Δάσκαλος. Έχει γίνει ένας κρίκος στην αλυσίδα προσφοράς. Όμως ο κύκλος αυτός είναι κομμάτι μιας σπείρας, που είναι η εξέλιξη.
Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας και άνοιξη ξανά. Η επανάληψη, τα στάδια ωρίμανσης του ανθρώπου, ο αδιατάρακτος κύκλος της ζωής σε αντιστοίχιση με τον αδιατάρακτο κύκλο της φύσης. Πρόκειται ουσιαστικά για μια φιλοσοφική παραβολή που νοηματοδοτείται μέσα από εικόνες μοναδικής ομορφιάς και μια αφήγηση που ακολουθεί ευλαβικά τους αργούς, εκστατικούς ρυθμούς ενός βουδιστικού ψαλμού. Μέσα σε αυτόν τον ψαλμό κάθε μορφή χάνεται και ξανάρχεται. Κάθε φορά ο Χειμώνας θα παγώνει τα πάντα, κάθε φορά ο ήλιος θα χάνεται και θα αφήνει τις σκιές να κυριαρχούν, αλλά και κάθε φορά η άνοιξη θα ξεπετάγεται με τα μπουμπούκια της ακόμη και μέσα από το χιόνι. Κι όσο πιο μεγάλο το σκοτάδι, τόσο πιο αδύναμο μπροστά στην πρώτη ακτίνα του πρωινού ήλιου. 
Ο σκηνοθέτης Ki-duk Kim μέσω της ταινίας του προβάλλει την βουδιστική άποψη ότι η σωματική και συναισθηματική βιαιότητα της ζωής μπορούν να αμβλυνθούν μέσω της αφύπνισης και του διαλογισμού που οδηγούν στον φωτισμό. Η ταινία αποτελείται από εκπληκτικές εικόνες φυσικών τοπίων που μεταμορφώνονται με την πάροδο των εποχών και των χρόνων. Ο Ki-duk Kim κινείται μεταξύ της λυρικότητας της φύσης, βουδιστικών αληθειών και βίαιων στιγμών της πραγματικής ζωής, μεταφέροντας στον θεατή μια αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας.

Τρίτη 29 Μαΐου 2018

Η ευτυχία είναι στα μαθηματικά

Γιάννης Μπρούζος
Ομολογώ ότι πρόκειται για τολμηρό τίτλο γνωρίζοντας πάρα πολύ καλά την απέχθεια πάρα πολλών ανθρώπων για τα μαθηματικά και ιδιαίτερα πολλών μαθητριών και μαθητών που δοκιμάζουν τις αντοχές τους για ένα ακόμα καλοκαίρι στο σχολικό μάθημα που αποτελεί τον φόβο και τον τρόμο. Τολμηρός τίτλος όπως τολμηρό είναι το εγχείρημα του Αλαίν Μπαντιού στο βιβλίο-συζήτηση “Εγκώμιο στα Μαθηματικά” να ανυψώσει το κύρος της θαυμαστής αυτής δραστηριότητας του ανθρώπου στα πεδία της φιλοσοφίας και της εκπαίδευσης.
Image result for badiou μαθηματικά βιβλίο
Ο Αλάν Μπαντιού είναι σημαντικός σύγχρονος φιλόσοφος με τεράστιο ενδιαφέρον και γνώσεις για τα μαθηματικά όπως αναδεικνύεται πολλές φορές από τα παραδείγματα που αναφέρονται στο βιβλίο από μαθηματικά προβλήματα και αποδείξεις. Πιστεύει ιδιαίτερα στην διάσημη επιγραφή της Πλατωνικής σχολής “Μηδείς αγεωμέτρητος εισήτω”  και προσπαθεί να δείξει πως η απομάκρυνση της φιλοσοφίας και των φιλοσόφων από τα μαθηματικά παράγει τεράστια φτώχεια και προβλήματα στην εξέλιξή της. Καταφέρεται εναντίον της άποψης ότι τα μαθηματικά είναι ένα απλό γλωσσικό παιχνίδι κάποιων ειδικών (Βιτγκενστάιν) και πιστεύει ότι κάθε μαθηματική παραγωγή θα αποχτήσει αργά η γρήγορα την πραγμάτωσή της στον φυσικό κόσμο ή γενικά σε κάποια εμπειρική-πειραματική επιστήμη. Θεωρώ πως η συγκεκριμένη μάχη απόψεων για τον ορισμό των μαθηματικών δεν θα μπορέσει να επιλυθεί εύκολα αλλά αξίζει κανείς να διαβάσει τα επιχειρήματα που αναπτύσσονται στο “Εγκώμιο” καθώς και την κριτική ιστορική περιήγηση στην σχέση μαθηματικών και φιλοσοφίας.
Το μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον στο βιβλίο εντοπίζεται στο κομμάτι της σύνδεσης των μαθηματικών με την ευτυχία.  Έρωτας, πολιτική, τέχνη  και μαθηματικά αποτελούν τους πυλώνες αυτού που ο Μπαντιού ονομάζει “Αλήθειες” που είναι δρόμοι για την ευτυχία. Βάζει σκοπό της φιλοσοφίας του όχι να είναι η ίδια ευτυχία αλλά να δείχνει το δρόμο προς αυτήν μέσα από τις πραγματικές αλήθειες με τις οποίες ένα υποκείμενο μπορεί να συνδέσει την ζωή του.
Οι εκστάσεις του Έρωτα, της συνάντησης του άλλου (όπως αναλύεται στο προηγούμενο βιβλίο του “Εγκώμιο στον Έρωτα), της υπέρβασης δηλαδή του “Ενός” κλειστού  πεπερασμένου με περιορισμένες συγκινήσεις υποκειμένου και η ανακάλυψη του “Δύο”, ο ενθουσιασμός των στιγμών συλλογικής πολιτικής στράτευσης  και τέλος η ευχαρίστηση από την αλήθεια ενός  έργου τέχνης συγκρίνονται και εξισώνονται με την ενασχόληση τα μαθηματικά.
Έρωτας, τέχνη, ευτυχία… μαθηματικά; Πώς είναι δυνατόν;
Πράγματι η ενασχόληση με τα μαθηματικά είτε ως μαθητεία είτε ως δημιουργία (για τους μαθηματικούς -επιστήμονες) είναι μία δύσκολη, χρονοβόρα, απογοητευτική πολλές φορές, υπερβολικά τεχνική διαδικασία. Υπάρχει όμως στο τέλος του δρόμου, στο τέλος μιας σύνθετης και πολύπλοκης απόδειξης το φως της ευτυχίας της κατανόησης. Της κατανόησης που υπερβαίνει τον δύσβατο δρόμο της απόδειξης και συνθέτει μια ευτυχή μνήμη την τελική αλήθεια. Της κατανόησης του να βλέπεις αυτό που ποτέ πριν δεν είχες δει, το θαύμα μιας αλήθειας. Μια αλήθεια που στα μαθηματικά περισσότερο από οπουδήποτε αλλού είναι καθολική. Καθολική με την έννοια ότι ξέρεις πως όποιος άλλος διανύσει αυτόν τον δρόμο (ίσως με τον δικό του ρυθμό και τρόπο) θα νιώσει στο τέλος του την ίδια απόλαυση της Αλήθειας.
Και ενώ οι αλήθειες του Έρωτα και της Τέχνης συναντούν τα μαθηματικά στο βαθμό που μοιράζεται κάνεις τον εκάστοτε δρόμο της ανακάλυψης της Αλήθειας, ο Αλαίν Μπαντιού κάνει μια εξαιρετική παρατήρηση για την σύνδεση μαθηματικών πολιτικής και εκπαίδευσης.
Συγκεκριμένα αποστρέφεται την σημερινή κατάντια της πολιτικής που βασίζεται στην ευήκοη παρουσίαση του ψεύδους, και εννοεί την δημοκρατική συλλογική διαμόρφωση αποφάσεων ως μία διαδικασία που μπορεί αν τα υποκείμενα έχουν “παιδευτεί” με τα μαθηματικά να καταλήξει σε μια ορθολογική καθολική και κοινή αλήθεια σε μια στιγμή ανείπωτης συλλογικής ευτυχίας από την επίλυση ενός συλλογικού προβλήματος.
Για να επιτευχθεί όμως αυτό χρειάζεται ατομικά και συλλογικά τα υποκείμενα να έχουν καλή σχέση με τα μαθηματικά κατά την εκπαίδευσή τους και αυτό γίνεται μόνο αν “μπουν στο παιχνίδι” της αναζήτησης της Αλήθειας με λογικές προτάσεις και συμβολισμούς. Και για να “μπουν στο παιχνίδι” πρέπει να παίξουν όλοι και ιδιαίτερα τα παιδιά κυριολεκτικά με τα μαθηματικά, να τα αγαπήσουν μέσω της χαράς από την παιγνιώδη επίλυση ενός γρίφου, ενός προβλήματος ενός αινίγματος, να δουν αυτό που δεν είχαν δει ποτέ πριν.
Την ευτυχία της αλήθειας των μαθηματικών.