Picasso - Guernica (3D)

Στο πάνω μέρος του πίνακα μια γυναίκα σκύβει από το παράθυρό της, κρατώντας μια λάμπα, για να δει τι συμβαίνει. Περίγραψε την εικόνα που βλέπεις.
? Ο Πικάσο έλεγε: "Η ζωγραφική είναι ένα όπλο για την επίθεση και την άμυνα ενάντια στον εχθρό". Ποιος ήταν ο εχθρός που θέλησε να πολεμήσει ο ζωγράφος ζωγραφίζοντας αυτόν τον πίνακα;
? Κοίταξε τα πρόσωπα. Παρατήρησε τα χαρακτηριστικά τους, τα μάτια και τα στόματα. Τι νιώθουν; Τι προξενεί ο πόλεμος στους ανθρώπους;

¨ χαρά           ¨ τρόμο  ¨ λύπη   ¨ οδύνη

¨ σπαραγμό ¨ ευτυχία ¨ δυστυχία  ¨ ηρεμία

? Γιατί ο Πικάσο τα ζωγραφίζει όλα κομματιασμένα, παραμορφωμένα και άσχημα;
? Τα χρώματα είναι πολλά και χαρούμενα ή μουντά; Γιατί άραγε ο Πικάσο, που λάτρευε την πολυχρωμία, εδώ χρησιμοποιεί μόνο μαύρο, άσπρο και γκρίζο;
? Τα σχήματα και οι γραμμές είναι ήρεμες και αρμονικές ή κοφτερές και γεμάτες ένταση; Μας ξεκουράζουν ή μας αναστατώνουν; Δείξε παραδείγματα πάνω στον πίνακα.
? Ακούς τους φοβερούς ήχους που αναβλύζουν από το έργο; Μπορείς να τους περιγράψεις;
? Ο Πικάσο αφαιρεί τις λεπτομέρειες και χρησιμοποιεί συμβολικές εικόνες. Με ποιους τρόπους ο ζωγράφος δείχνει την οδύνη και τις καταστροφές του πολέμου;
? Το έργο αυτό έγινε γνωστό σ' όλο τον κόσμο. Μπορείς να δώσεις μια εξήγηση, γιατί συνέβη αυτό;
? Λέγεται πως το έργο θα είναι επίκαιρο πάντα! Μπορείς να θυμηθείς γεγονότα που συμβαίνουν σ' όλο τον κόσμο σήμερα και περιγράφονται σ' αυτή την εικόνα;

http://virtualschool.web.auth.gr/1.1/youngs/forkids/art/PICASSO_gouernica.html

Εντυπωσιακές εικόνες από την αποκόλληση γιγάντιου παγόβουνου.

Ένα εντυπωσιακό φαινόμενο - την αποκόλληση ενός παγόβουνου στο μέγεθος του Μανχάταν από τον παγετώνα Jakobshavn Glacier – παρακολούθησαν ζωντανά οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ «Chasing Ice» στο πλαίσιο γυρισμάτων στη Δυτική Γροιλανδία.

Η διαδικασία αποκόλλησης διήρκεσε πάνω από μια ώρα. Όπως δήλωσε μέλος του συνεργείου παραγωγής «κομμάτια πάγου πετάγονταν από τον ωκεανό σε ύψος 180 μέτρων».

Πηγή: http://tvxs.gr/news/klimatiki-allagi/entyposiakes-eikones-apo-tin-apokollisi-gigantioy-pagoboynoy

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ - Από το αρχείο της ΕΡΤ

http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=8633&autostart=0 

Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ» παρουσιάζει την ποιήτρια ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ. Από πολύ νωρίς η ποιήτρια, μόλις δεκατριών χρόνων, εμπνευσμένη από αληθινό περιστατικό, γράφει το πρώτο της ποίημα «Ο ΠΟΝΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ» το 1915. Στα γυμνασιακά της χρόνια γράφει ποιήματα στα σχολικά της τετράδια και τα ονομάζει «ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ», τα οποία δε διασώθηκαν. Η συνάντησή της με τον ποιητή ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ θα αλλάξει τη ζωή της. Ο ανεκπλήρωτος έρωτάς τους θα γίνει έμπνευσή της για τη δημιουργία έξοχων ποιημάτων, όπως το «ΓΙΑΤΙ ΠΟΛΥ Σ’ΑΓΑΠΗΣΑ…». Η απογοήτευση της από το χωρισμό τους και η ασθένεια της θα την οδηγήσει σε ένα μοναχικό δωμάτιο στο νοσοκομείο «ΣΩΤΗΡΙΑ», όπου απομονωμένη θα συνεχίσει να γράφει. Εκεί θα έρθει σε επαφή με σημαντικούς ανθρώπους του πνεύματος όπως οι ποιητές ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ, ΜΥΡΤΙΩΤΙΣΣΑ και ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ. Εκεί θα την επισκεφτεί για τελευταία φορά το 1928 ο αγαπημένος της ποιητής, ο οποίος μετά από ένα μήνα αυτοκτονεί. Η ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ, χειραφετημένη γυναίκα, ερωτική και ρομαντική ποιήτρια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η σημαντικότερη Ελληνίδα ποιήτρια του 20ου αιώνα. Πλούσιο κινηματογραφικό και φωτογραφικό υλικό φωτίζει την προσωπικότητα της ποιήτριας και την εποχή στην οποία έζησε και έγραψε τα ποιήματά της.

Προτεινόμενη μικρού μήκους ταινία: Αθέμιτος Ανταγωνισμός (Unfair Competition) του Δήμου Αβδελιώτη

 

 Η παρούσα ταινία μικρού μήκους αποτέλεσε το σκηνοθετικό ντεπούτο του σκηνοθέτη Δήμου Αβδελιώδη το 1982.Κερδισε το 1ο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Φεστιβάλ Δράμας του 1994.

Ο ιδιος δηλωσε για αυτή την ταινία του :

"Με την πρώτη μου ταινία «Αθέμιτος Συναγωνισμός», θέλησα να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου. Ήταν περισσότερο μια δική μου μελέτη πάνω στον κινηματογράφο του Τσάπλιν, αλλά και κάτι πολύ γοητευτικό για μένα, γιατί το φάσμα του Τσάπλιν με κυβερνούσε και με γοήτευε σαν καλλιτέχνη. Προσωπικά το αποτέλεσμα δεν με ευχαρίστησε γιατί είδα ότι απείχα αιώνες από αυτή την τεχνική του κινηματογράφου και τη δραματουργία του Τσάπλιν, αλλά ήταν και μια ικανοποίηση γιατί αυτή η ταινία αποτέλεσε την είσοδό μου σ' αυτό που ήθελα να κάνω, στον κινηματογράφο.Είχα μία εμμονή και μία ζηλοτυπία για τον Τσάρλι Τσάπλιν. Με είχε γοητεύσει το πώς μπορούσε να κάνει τους ανθρώπους να γελάνε τόσο αυθόρμητα, μετατρέποντας τραγικά περιστατικά σε κωμικά χωρίς να χάνεται η ουσία"
Πηγή www.cinephilia.gr

Τρύπες ~ Ακίνδυνο Τραγουδάκι

Όσοι αγαπούν κι όσοι σπαράζουν
Όσοι ονειρεύονται έναν κόσμο πιο ζεστό
Όσοι δε σκύβουν ούτε διατάζουν
Όσοι τη βρίσκουν με τραγούδια σαν αυτό
Είναι επικίνδυνοι και με τρομάζουν

Οι μεθυσμένοι απ’ το θεό, οι εθισμένοι στη ζωή
Είναι επικίνδυνοι όλοι αυτοί

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%97_%CE%9A%CF%81%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AE

"Αγέλαστος Πέτρα". Μουσική: Κωνσταντίνος Βήτα. Μια περιπλάνηση δέκα σχεδόν χρονών στην Ελευσίνα, μια γνωριμία με τους κατοίκους της, ένας φόρος τιμής στην ιερότητα της. Η καταστροφή ήρθε με την εκβιομηχάνιση της.

  

 Η Αγέλαστος Πέτρα (2000) είναι μία ταινία από τον σκηνοθέτη Φίλιππο Κουτσαφτή. Το κυρίως θέμα της ταινίας είναι η Ελευσίνα. Τα γυρίσματα της ταινίας διήρκεσαν 10 χρόνια. Η ταινία ακολουθεί τις ζωές ορισμένων κατοίκων της Ελευσίνας. Καθημερινοί, απλοί άνθρωποι παρελαύνουν μπροστά από τον φακό απαθανατίζοντας έτσι το κομμάτι της Ελευσίνας που κρατάνε μέσα τους.

Στην αγέλαστο πέτρα κάθισε η θεά Δήμητρα όταν έψαχνε την Περσεφόνη. Στην Ελευσίνα, την πόλη των αρχαίων Μυστών. Η κάμερα τριγυρνάει στην πόλη και τη γύρω περιοχή. Τη γη των Ελευσίνιων Μυστηρίων, την πόλη της Δήμητρας και της Περσεφόνης που μετατράπηκε τις τελευταίες δεκαετίες από το τσιμέντο και την μόλυνση σε μια από τις υποβαθμισμένες –περιβαλλοντικά και κοινωνικά– περιοχές της Αθήνας. Εδώ όπου, σύμφωνα με το μύθο, πρωτοκαλλιεργήθηκαν τα θεία δώρα, τα δημητριακά, αναπτύχθηκαν και οι μεγαλύτερες βιομηχανίες της Ελλάδας, με καταστροφικές συνέπειες για την περιοχή και το ιερό.

Οι συντελεστές κινηματογράφησαν αυτή την πόλη επί δέκα χρόνια. Παρακολουθούμε τα καθημερινά, ταπεινά και μεγαλειώδη και ανακαλύπτουμε κτερίσματα από το αρχαίο πρόσωπο, εντοιχισμένα στη σύγχρονη ζωή. H Eλευσίνα είναι δυτικά, χώρος ιερός, σημείο και όριο για να δει κανείς τόσο τον κόσμο γύρω του όσο και τον εαυτό του. Η ταινία τιμήθηκε με το Πρώτο Bραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης στα Kρατικά Bραβεία Ποιότητας 2000, το Bραβείο καλύτερης ταινίας της Π.E.K.K. (Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου), και Βραβείο Kοινού Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία: Επεξεργασία Υλικών

Τιβέριος. Μ., ''Ελληνική Τέχνη Αρχαία Αγγεία'', 147., Εκδοτική Αθηνών, 1996

Στη μια όψη εικονίζεται ο Πρίαμος, συνοδευόμενος από υπηρέτες, που προσέρχεται στον ανακεκλιμένο σε πολυτελή κλίνη Αχιλλέα, φέρνοντάς του δώρα ως λύτρα για να παραλάβει τον νεκρό Έκτορα.

Δείτε: 

Επεξεργασία υλικών

Τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής προσδιορίζουν τις διαθέσιμες πρώτες ύλες και δίνουν τα πρώτα ερεθίσματα στον άνθρωπο-δημιουργό. Μέσα από μία διαδικασία δοκιμών και απορρίψεων, ‘ανακαλύπτει’ σταδιακά τις ιδιότητες των υλικών αυτών και ‘εφευρίσκει’ ατέλειωτες παραλλαγές αξιοποίησής τους.

http://www.noesis.edu.gr/aet/3d_reconstructions/p577.html

Δείτε αυτή τη σκηνή από το "Βλέμμα του Οδυσσεα" του Θόδωρου Αγγελόπουλου - Ένας θίασος στο εμφυλιοπολεμικό Σεράγεβο της τελευταίας δεκαετίας του 20ου αιώνα βγαίνει στις ώρες της κατάπαυσης του πυρός λόγω της ομίχλης να «παίξει» Σαίξπηρ...

"Ταξίδι στα Κύθηρα" ή πορεία στην "Άλλη θάλασσα" για το Θόδωρο Αγγελόπουλο...

Για να δείτε το έργο του: http://www.theoangelopoulos.gr/

Ύστερα ήρθε ο άνθρωπος... Το δανειζόμαστε από "http://istoria-gym.blogspot.gr/".

"Την πόρτα ανοίγω το βράδυ". Ποίηση: Τάσος Λειβαδίτης. Ερμηνεία: Άλκηστις Πρωτοψάλτη. Μουσική : Μίκης Θεοδωράκης.

Στίχοι: Τάσος Λειβαδίτης

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Ερμηνεία

	1.	Μίκης Θεοδωράκης
	2.	Άλκηστις Πρωτοψάλτη
	3.	Διονύσης Τσακνής
	4.	Έλενα Μπάση

Την πόρτα ανοίγω το βράδυ, 
τη λάμπα κρατώ ψηλά, 
να δούνε της γης οι θλιμμένοι, 
να ’ρθούνε, να βρουν συντροφιά.

Να βρούνε στρωμένο τραπέζι, 
σταμνί για να πιει ο καημός
κι ανάμεσά μας θα στέκει
ο πόνος, του κόσμου αδερφός.

Να βρούνε γωνιά ν’ ακουμπήσουν, 
σκαμνί για να κάτσει ο τυφλός
κι εκεί καθώς θα μιλάμε
θα ’ρθει συντροφιά κι ο Χριστός.

Πηγή: http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=1066

Απεγνωσμένη κραυγή μαθήτριας: Τι ζητάω; Λίγο ψωμί να φάω!

http://tvxs.gr/news/ellada/apegnosmeni-kraygi-mathitrias-ti-zitao-ligo-psomi-na-fao

Γ1/Γ2 αύριο ραντεβού στο εργαστήριο πληροφορικής. Φύλλο εργασίας με θέμα τη "Δολοφονία του βασιλιά Γεωργίου Α΄ (1913)".

Φύλλο Εργασίας.

Τίτλος έρευνας: «Δολοφονία Γεωργίου Α΄»

Τι, πού, πότε, πώς; Κυρίως Γιατί;

- Δημιουργείστε ένα φάκελο στην επιφάνεια εργασίας του Υπολογιστή με τίτλο: «Δολοφονία Γεωργίου Α΄ στη Θεσσαλονίκη».

- Σε ένα έγγραφο word να δώσετε απαντήσεις στα ερωτήματα που ακολουθούν.

-  Σε μια παρουσίαση (powerpoint) να παρουσιάσετε τις φωτογραφίες που αποτυπώνουν τα γεγονότα.

-Στη διεύθυνση

http://www.wow.gr/projects/thessaloniki/index.htm  επιλέξτε είσοδος και στην ενότητα  ¨επιλογή χρονικής περιόδου¨  1912-1916. Περιηγηθείτε στον ιστότοπο κι επιλέξτε τη δολοφονία του Γεωργίου Α΄.

- Κυρίως όμως χρησιμοποιώντας τη μηχανή αναζήτησης http://www.google.gr/ αναζητήστε κι εξιχνιάστε τη δολοφονία του βασιλιά της Ελλάδας στη Θεσσαλονίκη του 1913. 

Ερωτήματα – Υποθέσεις προς διερεύνηση:

1. Γιατί ο 68χρονος βασιλιάς Γεώργιος Α΄ μετακόμισε μαζί με την αυλή του από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη την άνοιξη του 1913;

2. Πού, πότε, πώς δολοφονήθηκε ο Γεώργιος Α΄. Πλήρης περιγραφή του ιστορικού γεγονότος.

3. Γιατί δεν είχε φρουρά ο βασιλιάς;  Τι συνηθιζόταν εκείνη την εποχή και τι συνηθίζεται σήμερα για την προστασία αρχηγών κρατών;

4.  Αναζητήστε φωτογραφίες εισόδου του Γεωργίου Α΄ στη Θεσσαλονίκη, του ιδίου και του περιβάλλοντος του κατά τη διαμονή του και πριν τη δολοφονία του, φωτογραφία του αυτουργού. Πώς αποτύπωσε η λαϊκή φαντασία το γεγονός της δολοφονίας;

5. Ποια κατάσταση επικράτησε στη Θεσσαλονίκη, όταν μαθεύτηκε το γεγονός της δολοφονίας; Σε ποιες εθνικές ομάδες στράφηκαν οι υποψίες για την ταυτότητα του δολοφόνου;  Ποια γεγονότα προσπάθησαν ν’ αποφύγουν οι ελληνικές αρχές; Γιατί;

6.  Όταν αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του δολοφόνου πώς ένιωσαν οι συγκεκριμένες ομάδες που αρχικά ενοχοποιήθηκαν;

7. Ποια ήταν η τύχη του αυτουργού της δολοφονίας; Τι υπόνοιες γεννά η εξέλιξη της ιστορίας αυτής;

8. Ερευνήστε όλες τις πιθανές εκδοχές για τα κίνητρα του δολοφόνου. Ποια πολιτική ιδεολογία ενοχοποιείται;  Ισχύει το δόγμα ¨αναζητήστε πίσω από κάθε δολοφονία εκείνον που ωφελείται¨;

9. Ερευνήστε ανάλογες περιπτώσεις δολοφονίας αρχηγού κράτους, τόσο στο μακρινό παρελθόν, όσο και στο πρόσφατο.

Καλή και δημιουργική χρονιά σε όλους... Παιχνίδι και γιορτή να κάνουμε τη ζωή μας... Επιστρέφοντας από τα χιόνια και τα βουνά, αφιερώνω στους μαθητές μου και τους επισκέπτες του μπλογκ το παρακάτω βιντεάκι.

Αφιέρωμα στον ποιητή των εικόνων, στο σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο ένα χρόνο μετά το θάνατο του....

Η σκόνη του χρόνου (2008)

Το λιβάδι που δακρύζει (2004)

Μια αιωνιότητα και μια μέρα (1998)

Το βλέμμα του Οδυσσέα (1995)

Το μετέωρο βήμα του πελαργού (1991)

Τοπίο στην ομίχλη (1988)

Ο Μελισσοκόμος (1986)

Ταξίδι στα Κύθηρα (1984)

Αθήνα, επιστροφή στην Ακρόπολη (1983)

Ο Μεγαλέξαντρος (1980)

Οι κυνηγοί (1977)

Ο Θίασος (1974-’75) 

Μέρες του ’36 (1972)

Αναπαράσταση (1970)

Η Εκπομπή (1968)

Forminx Story (1965)

Τοπία της σιωπής
http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=80284

Το έργο του:  http://www.theoangelopoulos.gr/movies.php?lng=Z3JlZWs=

Διαδραστική περιήγηση στην Αρχαία Μίλητο

ΣΤΑΥΡΟΣ ΞΑΡΧΑΚΟΣ & ΔΕΣΠΩ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ - η χοντρομπαλού. Στίχοι Νίκου Γκάτσου.

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος.
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος.
Πρώτη εκτέλεση: Σταύρος Ξαρχάκος & Δέσπω Διαμαντίδου.Από τον δίσκο "ΤΑ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ", 1991.
Άλλες ερμηνείες: Δήμητρα Γαλάνη.

L'attente (Waiting) - Ε. Καραΐνδρου (E. Karaindrou)

Καστοριά: Όμορφη πόλη... Οι στίχοι του Νίκου Εγγονόπουλου για την Καστοριά...

ΜΠΟΛΙΒΑΡ

Σαν μιλάς, φοβεροί σεισμοί ρημάζουνε το παν,

Από τις επιβλητικές ερημιές της Παταγονίας
     μέχρι τα πολύχρωμα νησιά,
Ηφαίστεια ξεπετιούνται στο Περού και ξερνάνε
     στα ουράνια την οργή τους,
Σειούνται τα χώματα παντού και τρίζουν
     τα εικονίσματα στην Καστοριά,
Τη σιωπηλή πόλη κοντά στη λίμνη.
Μπολιβάρ, είσαι ωραίος σαν Έλληνας

Πάμε όμορφή μου εκεί που χαράζει ... Πάνος Κατσιμιχας , μελοποιημένο ποίημα της Κατερίνας Γώγου

Προτεινόμενη ιστοσελίδα για τους μαθητές της Α΄ γυμνασίου κι όχι μόνο για το μάθημα της Αρχαίας Ιστορίας η "Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία".

http://www.noesis.edu.gr/aet/index.html

Logia tis Siopis Words of Silence Λόγια της Σιωπής

Ανοικτή Βιβλιοθήκη Για όσους-ακόμη- εξακολουθούν να διαβάζουν, υπάρχει και η Ανοικτή Βιβλιοθήκη OPENBOOK. Όλα τα βιβλία που περιέχονται στον κατάλογο της Ανοικτής Βιβλιοθήκης διανέμονται ελεύθερα και νόμιμα στο Διαδίκτυο από τους δημιουργούς ή τους εκδοτικούς οίκους. Τα έργα της ενότητας "Κλασική Λογοτεχνία" είναι ελεύθερα πνευματικών δικαιωμάτων.

http://www.openbook.gr/2011/10/anoikth-bibliothhkh.html

Πηγή: http://filologos-tpe.blogspot.gr/

Earth amazing sights (HD) - Music:Loreena Mckennitt

Γραμμή χρόνου (timeline) με έργα τέχνης για την αρχαία ελληνική ιστορία από τις μαθήτριες του Α1 Παρασκευή Β. και Παρασκευή Μ..

Προτεινόμενη ταινία: Persepolis

Μαφάλντα (Mafalda)

Νανούρισμα: "Βλέφαρο μου" - Χρόνης Αηδονίδης, Νίκος Κυπουργός

 

 Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου
Μουσική: Νίκος Κυπουργός
Πρώτη εκτέλεση: Χρόνης Αηδονίδης

Έλα ύπνε, πάρ΄ το 

σε μετάξι επάνω βάλ'το 

σιγά 

Κι από μέλι γάλα 

νά ΄ν' του ονείρου του η σκάλα 

πλατιά 

Βλέφαρό μου σφαλιστό 

αχ! τυχερό μου 

μη χαράζεις 

άστρο της αυγής 

μη μου τρομάζεις

Το Α1 και Α2 του Γυμνασίου Μανιάκων παρουσιάζει: Ζωγραφίζω και... μαθαίνω ιστορία

Ζωγραφίζω και... μαθαίνω ιστορία. Α1-Α2 Γυμνασίου Μανιάκων 

October - U2

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ: 
"ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" 
http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/2001/10/07102001.pdf

Pragma Seminars - 3rd Annual Photography Exhibition - Trailer

Όλα τα πήρε το καλοκαίρι... Οδυσσέας Ελύτης

Θόδωρος Αγγελόπουλος: Ένας ποιητής της ιστορίας... Του Αντώνη Λιάκου

http://enthemata.wordpress.com/2012/01/29/liakos/

   Σκέπτομαι τώρα, με τον ξαφνικό θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου,  πως αν θα του ταίριαζε ένας ορισμός, αυτός θα ήταν  «ποιητής της ιστορίας». Έγραψε ποίηση της ιστορίας με εικόνες, και τις εικόνες αυτές μέσω του κινηματογράφου τις κάρφωσε στα μυαλά μας. Η επιρροή του στον τρόπο που διαμορφώθηκε η ιστορική κουλτούρα των Νεοελλήνων της μεταπολίτευσης, ανάμεσα στο έθνος και στην Αριστερά, είναι αποφασιστική. Αλλά τι είδους ιστορία εποίησε ο Αγγελόπουλος; Όχι την ιστορία όπως την έγραφαν οι συγκαιρινοί του ιστορικοί, αλλά μια προφητική ιστορία. Έναν τύπο ιστορίας που επέζησε της προφητείας, συνοδεύοντας τις μεταμορφώσεις της σε επαναστατικό λόγο.

   Αλλά ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στα  δυο μοντέλα χρόνου που συνεπάγεται η ιστορική και η προφητική αντίληψη της ιστορίας;  Η πρώτη οργανώνει τα γεγονότα του παρελθόντος σε μια σχέση αιτίας-αποτελέσματος.  Τα γεγονότα του παρελθόντος εμφανίζονται σε μια αλυσίδα στην οποία κάθε κρίκος καθορίζεται από τον προηγούμενο, επομένως τα υστερότερα γεγονότα καθορίζονται διαδοχικά από τα πρότερά τους.  Αντίθετα, στα προφητικά κείμενα   τα γεγονότα δεν σχετίζονται κάθε φορά με τα προηγούμενά τους, αλλά   κατευθείαν με μια πρωταρχική κατάσταση. Αυτή η πρωταρχική κατάσταση αποτελεί και το βαθύ αρχικό κείμενο εγγραφής κάθε καινούργιου γεγονότος. Πρόκειται για μια σχέση προβολής. Με την έννοια αυτή, τόσο τα γεγονότα που έχουν συμβεί όσο και αυτά που θα συμβούν έχουν ένα βαθύ «κείμενο» ως κοινό σημείο αναφοράς. Αυτό το βαθύ κείμενο αναπαράγεται κάθε φορά, σε κάθε νέα κατάσταση. Αυτό το βαθύ κείμενο μπορεί να έχει τη μορφή της  ιστορίας της Πτώσης και της Σωτηρίας, αλλά και τη μορφή της αρχαιοελληνικής τραγωδίας, ή έναν συνδυασμό τους. Στον Αγγελόπουλο, το βαθύ κείμενο είναι η τραγωδία. Καθετί καινούργιο επομένως αποτελεί αποτύπωμα του αρχικού κειμένου. Κατά συνέπεια, η  διάγνωση του μέλλοντος δεν είναι διαφορετική από τη διάγνωση του παρελθόντος, γιατί και στις δυο περιπτώσεις, εκείνο που χρειάζεται είναι αποκρυπτογράφηση ως προς το αρχικό κείμενο. Και οι δυο τύποι ιστορικής συνείδησης, αυτή που έχει τη μορφή συνακολουθίας (αλυσίδα) και αυτή  που έχει τη μορφή προ-εγγραφής, κατά κάποιον τρόπο συνυπήρχαν. Στο παρόν μπορούσε να μεταφερθεί τόσο το μοντέλο της ιστορικής αιτιολογίας όσο και το προφητικό. Κάθε μοντέλο απαιτούσε διαφορετική αξιολόγηση των γεγονότων. Το ένα με βάση το μέλλον, ιδωμένο ως αιτία μελλοντικών αποτελεσμάτων, το άλλο σε σχέση με το παρελθόν, ως αποτύπωση της πρωταρχικής κατάστασης πραγμάτων.

   Για να καταλάβουμε πώς ο  προφητικός λόγος διαμορφώνει την ιστορική συνείδηση, πρέπει να καταλάβουμε τη λειτουργία  της προτύπωσης. Ο όρος προέρχεται από τη λέξη τύπος που ήδη χρησιμοποιεί ο Παύλος: «Ταύτα δε τύποι ημών εγεννήθησαν», «ταύτα δε πάντα τύποι συνέβαινον εκείνοις».[1] Και στα δυο χωρία το νόημα είναι ότι αυτά τα γεγονότα δημιουργήθηκαν ως προτύπωση, για να προεικονίσουν, να προσημάνουν κάποια άλλα που θα συμβούν στο μέλλον. Τύπος σημαίνει αποτύπωμα, σημείον. Λ.χ., τα σημεία των καιρών για τα οποία γράφουν οι προφητείες και η Αποκάλυψη αποτελούν  προτυπώσεις όσων θα συμβούν την ημέρα της Κρίσεως. Αποτελούν τύπους.Τύπος σημαίνει εκτύπωμα αλλά και μορφή.  Στη λατινική θεολογία αποδόθηκε με τη λέξη  figura. Η έννοια τύπος/figura εμπεριέχει ένα δυϊσμό ανάμεσα στο υπαρκτό και στο νοητό, αλλά το νοητό μπορεί να εκτείνεται από το συμβολικό έως το υπαρκτό-που-προμηνύει. Μπορεί δηλαδή να είναι ένα μαθηματικό σύμβολο (figure) όσο και ένα πραγματικό γεγονός, το οποίο στη θεία οικονομία προμηνύει ένα άλλο εξίσου πραγματικό γεγονός.

   Σύμφωνα με τον Erich Auerbach,  «η συμβολική μορφή και εκπλήρωση “σημαίνουν” μεν η μία την άλλη, αλλά η σημασία τους δεν αποκλείει την πραγματική ύπαρξή τους».[2] Αυτή η νοηματική ευελιξία του όρου τύπος/figura, του έδωσε, ιδιαίτερα στη λατινική του εκδοχή και στη διαδρομή που έκανε στις δυτικές γλώσσες, μια εξαιρετικά σημαντική λειτουργία στη λογοτεχνική θεωρία. Τόσο ο Auerbach όσο και ο Hayden White έχουν χρησιμοποιήσει τον όρο figural realism[3]  για να περιγράψουν τη διπλή υπόσταση των κειμένων, η οποία βρίσκει την παραδειγματική της έκφραση στον  Δάντη, αλλά σφραγίζει τη λογοτεχνική γραφή με τη διάσταση μορφής και περιεχομένου. Αυτή η διάσταση διαπερνά επίσης και την ιστορική γραφή.

   Παρόμοια φορμαλιστική και ιερατική είναι και η κινηματογραφική γραφή του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Στις ταινίες του αποτύπωσε  και ταυτόχρονα, μέσω της εμβέλειας που έχει η κινηματογραφική γλώσσα, διαμόρφωσε τις εικόνες, τα ηθικά διλήμματα και τα αισθήματα που περιέβαλαν μια αριστερή εκδοχή της πορείας της ελληνικής κοινωνίας στον 20ό αιώνα. Στον Θίασο (1975) και σε όλες τις ταινίες που ακολούθησαν παρουσιάζει τη Μικρασία και τους πρόσφυγες,  τους κοινωνικούς αγώνες του Μεσοπολέμου, τη δικτατορία του Μεταξά, την Αντίσταση και τους συνεργάτες των Γερμανών,  τον Εμφύλιο, την εξορία,  την επιστροφή,  τους νέους πρόσφυγες του τέλους του 20ού αιώνα. Οι σκηνές και τα πρόσωπα αποτελούν   εικονογράφηση ιστορικών στιγμών  ως «τύπων». Δοσμένες με τη μεγίστη λιτότητα,   παραπέμπουν στα ιστορικά γεγονότα, ιδωμένα και αυτά συνοπτικά,  σε μια σχέση επαγγελίας και εκπλήρωσης. Η εκπλήρωση εμπεριέχει και τη διάψευση, ως το αρνητικό της. Ονόματα όπως Ορέστης, Ηλέκτρα, Αντιγόνη, Ελένη, Αλέξανδρος παίζουν ανάμεσα στην πραγματική και στη νοηματική τους ύπαρξη. Κάθε σκηνή και κάθε πρόσωπο παραπέμπει σε ένα άλλο, ως νοηματική μεταφορά. Στο φινάλε της ταινίας ο Μεγαλέξανδρος (1980), ο μικρός Αλέξανδρος παραπέμπει στην ελπίδα που διαψεύστηκε, αλλά και στην αναγέννηση της ελπίδας. Στην τελευταία σκηνή της Σκόνης του χρόνου (2009), η μικρή Ελένη περπατώντας χορευτικά μέσα από τις Πύλες του Βρανδεμβούργου (παραπομπή στην πτώση του Τείχους το 1989, που συμβολίζει την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού) δημιουργεί μια επαγγελία μιας νέας ουτοπίας, η οποία παραπέμπει στη γιαγιά Ελένη που κατέληξε πρόσφυγας στην Τασκένδη (άλλος συμβολικός τόπος της υπερορίας μετά τον Ελληνικό Εμφύλιο), κυνηγώντας την ουτοπία του σοσιαλισμού. Οι σκηνές είναι «τύποι» ιστορικού δράματος το οποίο αναπτύσσεται σε επάλληλους κύκλους, όπου ο ένας ανακαλεί τον προηγούμενο και προεικονίζει τον επόμενο. Δεν υπάρχει παιχνίδι, δεν είναι τίποτε τυχαίο, στα φιλμ δεν παρεισφρέει κανένα στοιχείο που να μην είναι φορέας του νοήματος των γεγονότων. Η υπόθεση, συνήθως υποτυπώδης, χρησιμεύει για να υποβαστάζει μια ιστορία που αποτελείται από «συμβολικά σχήματα κατά παράταξη», όπως γράφει ο Auerbach. Οι ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου αποτελούν μια πολύ καλή εικονογράφηση  της «προτύπωσης», η οποία δίνει μια δομή στη σχέση γεγονότων και νοήματος, καθώς επίσης και για το ιστορικό ύφος που ενέπνευσε. Είναι ένα παράδειγμα  προφητικής ιστορίας, η οποία παίρνει τη μορφή της ποιητικής ιστορίας.  Και, ταυτόχρονα, σ’ αυτή την έννοια της «προτύπωσης», δηλαδή στον τύπο της  προφητικής ιστορίας, θα πρέπει να αποδοθεί η τεράστια δύναμη που το κινηματογραφικό του έργο απελευθέρωνε. Για τον λόγο αυτό, είναι κατά τη γνώμη μου δύσκολο να μιλήσει κανείς για την κουλτούρα της μεταπολίτευσης, αλλά και της πορείας από τη δικτατορία έως την Πτώση του Τείχους  και το μεταναστευτικό ρεύμα της δεκαετίας του ’90, χωρίς τον Αγγελόπουλο. Είναι ένας από τους δημιουργούς της, και ταυτόχρονα ένας από τους κώδικές της. Κρίμα που δεν είδαμε τη ματιά του στην κρίση. Γιατί ήταν μια ματιά ταυτόχρονα εθνική και παγκόσμια. Όπως είχε πει σε μια συνέντευξη,  αυτό που βλέπουμε τώρα στην Ελλάδα, θα το δούμε στο Παρίσι, θα το δούμε σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Ο Αντώνης Λιάκος διδάσκει σύγχρονη ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Φωτογραφία του Γιόζεφ Κούντελκα, από το άλμπουμ «Περιπλανήσεις. Ακολουθώντας το βλέμμα του Οδυσσέα» (από τα γυρίσματα της ταινίας του Θ. Αγγελόπουλου «Το βλέμμα του Οδυσσέα»)

---

[1] Α΄ Κορινθίους, Ι΄, 6, 11

[2] Erich Auerbach, Mimesis. The Representation of Reality in Western Literature, PUP, Πρίνστον 1953, σ. 257 [στα ελληνικά κυκλοφορεί σε μετάφραση Λ. Αναγνώστου, από το ΜΙΕΤ].

[3] Στο ίδιο, σ.  194-195· Hayden White, Figural Realism. Studies in the Mimesis Effect, John Hopkins UP, Βαλτιμόρη1999, σ. 88-91.

Oligarchy (2012) Ολιγαρχία! Ένας πόλεμος, που παραμένει μυστικός! Κυβερνούν περιφρονώντας τη δημοκρατία!

"Oligarchy"
Έτος Παραγωγής : 2012
Σκηνοθεσία: Στέλιος Κούλογλου
Σενάριο: Στέλιος Κούλογλου
Διάρκεια : 91'

Ένας ακήρυχτος πόλεμος, που πρέπει να παραμείνει μυστικός, έχει ξεσπάσει σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Διεξάγεται από μια χούφτα τραπεζιτών και πολιτικών που κυβερνούν τον κόσμο περιφρονώντας τη δημοκρατία. Τα τελευταία χρόνια, το επίκεντρο των συγκρούσεων έχει μεταφερθεί στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να παίζει το ρόλο του πεδίου δοκιμών.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια οχταμελής ομάδα- που θυμίζει τα δεσποτικά πολίτμπιρο της Σοβιετικής Ένωσης- ρίχνει εκλεγμένους πρωθυπουργούς και διορίζει νέους της αρεσκείας της. Την ονομάζουν ομάδα της Φρανκφούρτης γιατί δημιουργήθηκε στην Όπερα της πόλης, σε μια εκδήλωση αφιερωμένη σε ένα από τα μέλη της ομάδας...


Τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ έγιναν στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Μεγάλη Βρετανία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τον Ισημερινό και την Ελλάδα.

Μιλούν μεταξύ άλλων οι οικονομολόγοι Μάικλ Χάντσον, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Μάικλ Άλμπερτ, Ρικάρντο Μπελοφιόρε, Ίαν Κρέγκελ και Χουάν Τόρες Λόπεζ, ο πολιτικός αναλυτής Κάρλος Μαρτίνεθ Γκαρθία, ο κοινωνιολόγος Μικαέλ Λεβί, ο Ντικ Μόρις αλλά και ο ιστορικός και συγγραφέας Χάουαρντ Ζιν σε μια από τις τελευταίες του συνεντεύξεις.

Στον φακό του μας μιλούν επίσης οι πρωταγωνιστές της ευρωπαϊκής αλλά και διεθνούς πολιτικής σκηνής, όπως ο o τέως Συμπρόεδρος της Γερμανικής Αριστεράς Όσκαρ Λαφοντέν, ο αρχηγός της Γερμανικής Αριστεράς Γκρέγκορ Γκύζι, ο Τόνι Μπεν του Εργατικού Κόμματος, οι τέως και νυν ευρωβουλευτές Τζο Χίγκινς, Νάιτζελ Φάρατζ, Περβάνς Μπερές, Τζιάνι Βάτιμο, καθώς και ο Πέδρο Πάεζ - πρώην υπουργός Οικονομίας του Ισημερινού αλλά και άλλοι.

Την τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων προσπαθούν να σκιαγραφήσουν δημοσιογράφοι όπως ο Ζαν Κατρεμέρ της Libération, ο Πίτερ Σπίγκελ των Financial Times, o Φρέντερικ Κάουφμαν του Harper's Magazine καθώς και ο δημοσιογράφος της Le Monde και συγγραφέας του "Η Τράπεζα -- Πώς η Goldman Sachs κυβερνά τον κόσμο", Μαρκ Ρος.

Τον ρόλο της Goldman Sachs στη διεθνή οικονομική κρίση αποκαλύπτει ο πρώην υπάλληλος της, Σιλβέν Ρέινες, ενώ στις ερωτήσεις του Στέλιου Κούλογλου απαντά ο επικεφαλής της αποστολής του ΔΝΤ στην Ελλάδα, Πολ Τόμσεν.
Ακόμη τον λόγο παίρνουν τα θύματα που βιώνουν τις συνέπειες του πολέμου που διεξάγει η σύγχρονη παγκόσμια ολιγαρχία, καθώς και οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών αντιστάσεων σε αυτή.

Φωτογραφία: Χρήστος Αναγνωστόπουλος / Νίκος Θωμόπουλος
Μοντάζ: Θοδωρής Αρμάος
Βοηθός Μοντάζ: Αλέξης Στηλ
Καλλιτεχνική Επιμέλεια -- Γραφικά: Νίκος Πολίτης

Χαΐνηδες - Το καπηλειό

Στίχοι: Δημήτρης Αποστολάκης
Μουσική: Δημήτρης Αποστολάκης
Πρώτη εκτέλεση: Χαΐνηδες


Ήτανε όμορφο θαρρώ
εκείνο τον παλιό καιρό
το καπηλειό μου
γιαλός, καημός και τσικουδιά
βαρμένα μέσα στην καρδιά
με τ' όνειρό μου.

Και κάθε μέρα από βραδύς
ντουγιουρντισμένος ο Βαρδής
με το λαούτο
με το κρασί του στον οντά
στον αμανέ του να κεντά
τον κόσμο τούτο.

Κι ο Σταύρος πέρα στη γωνιά
που για δυό χείλια βυσσινιά
τα σιγοπίνει
παίρνει νερό σαν τραγουδεί
'που το λαούτο του Βαρδή
τον πόνο σβήνει.

Κι ο Μύρος πιάνει το χορό
το χώμα μόνο έχει οχτρό
χρυσά παλάτια
σε κάποια θάλασσα πλατιά
θυμάται, κόκκινα φωτιά
τα δυο του μάτια.

Θυμούμαι κάθε χαραυγή
πού 'λεγα ο ήλιος να μη βγει
στην αγκαλιά σου
όνειρο βάρκα με πανιά
να σεργιανίζω το ντουνιά
με τα φιλιά σου.

Αργό το ζάλο μου, βαρύ
ήτανε ψεύτικος μπορεί
ο έρωτάς σου
ρωτώ διαβάτες στα στενά
αν είδαν μάτια καστανά
σαν τα δικά σου.

Πως να δικάσω μια ζωή
κι ένα αστέρι το πρωί
που τρεμοσβήνει
στο ερειπωμένο καπηλειό
ένα μου όνειρο παλιό
έχει 'πομείνει.

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=3940 

Αλκίνοος Ιωαννίδης - 4 δρόμοι για τον Ερωτόκριτο

Αφεντόπουλος της Μυτιλήνης

Μέσα σε τούτον τον καιρόν ήρθεν εκείνη η ώρα,

να μαζωχτούν οι Στρατηγοί, ν' αναγαλλιάσει η Χώρα,

να κονταροκτυπήσουσι, τα Δώρα να κερδέσουν,

να τιμηθούσιν οι καλοί, να ντροπιαστού' όσοι πέσουν.

Ο πρώτος οπού μ' Αφεντιές ήρθε την ώρα εκείνη,

ήτονε τ' Αφεντόπουλον από τη Μυτιλήνη.

Εις ένα-ν άλογο ψαρό πιτήδειος Καβαλάρης,

όμορφος, αξαζόμενος, κ' ερωτοδιωματάρης.

Τα ρούχα οπού σκεπάζασι 'ποπάνω τ' άρματά του,

μπλάβα με τ' άστρα τα χρουσά [ήσα' για] φορεσά του.

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=34621%22

Αφέντης της Μεθώνης

Πάλι ξοπίσω του αυτουνού επρόβαλε κοντάρι,

κι άλογο κόκκινο, ψηλό, μ' όμορφο Καβαλάρη.

Τ' όνομά του ελέγασι Φιλάρετον οι άλλοι,

είχεν αντρειά και δύναμι, και πλουμισμένα κάλλη.

Τούτ' ήταν τ' Αρχοντόπουλο που όριζε τη Μοθώνη,

πάντά'χει λογισμούς τιμής, πάντα ψηλά ξαμώνει.

Ήτονε χρυσοκόκκινη η φορεσά οπού εφόρει,

χάρισμα του την ήκαμε μια πλουμισμένη κόρη.

Στην κεφαλή του η σγουραφιά, που ηθέλησε να βάλει,

ήδειχνε πως μαραίνεται για μιας νεράιδας κάλλη

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=34619%22

Αφέντης της Μακεδονιάς

Με σπούδα και με βιά πολλή επρόβαλε ως λιοντάρι

ο Αφέντης της Μακεδονιάς, τ' όμορφο παλικάρι.

Και τ' όνομά του το γλυκύ το λέγαν Νικοστράτη,

η φορεσιά του ήταν χρυσή, όλο καρδιές γεμάτη.

Με σπούδα και με βιά πολλή επρόβαλε ως λιοντάρι

ο Αφέντης της Μακεδονιάς, τ' όμορφο παλικάρι.

Ήτονε εικοσιενούς χρονού, όμορφος κοπελιάρης

πολλά μεγάλης δύναμης, πολλά μεγάλης χάρης.

Τραγουδιστής, ξεφαντωτής, και νυχτογυρισμένος,

στου Πόθου τα στρατέματα πολλά βασανισμένος

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=34618%22

Αφέντης της Κορώνης

Ωσά φεγγάρι λαμπυρός εφαίνετο στη μέση

εις Καβαλάρης, κ' ήρχετο την Τζόγια να κερδέσει,

σ' ένα φαρί μαυρόψαρο, όμορφο και μεγάλο,

πηδώντας και χλιμίζοντας ήκανε κάθε ζάλο.

Ήτονε δίχως φορεσά, κ' εβγήκε από'να σπήλιο,

ντυμένος άρματα χρουσά που λάμπα' σαν τον Ήλιο.

Τούοτ το σπήλιον ήκαμε με τάβλες και με τράβες,

με σγουραφιές τριώ' λογιών, πράσινες, μαύρες, μπλάβες.

Το μαύρο δείχνει σκοτεινό, το πράσινο σα δάση,

το μπλάβο, πέτρες [χάλαβρο], που μπόρειε να γελάσει

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=34617%22 

Αφέντης της Σκλαβουνιάς - Ρηγόπουλο της Κύπρου

 Ο Αφέντης της Σκλαβουνιάς

Πάντ' έδειχνε τον άπονο, πάντα τον μανισμένο,

μιά πιθαμή επερίσευγε τον πλιά μακρύ αντρειωμένο.

Είχε κι αυτός στην κεφαλή Νησί σγουραφισμένο,

κ' ήτο στη μέση του γιαλού βαθιά θεμελιωμένο‧

Της Κύπρου το Ρηγόπουλο

Κ[υπρίδη]μος εκράζετο, πολλοί τον εγνωρίζαν,

όλα του τα καμώματα από μακρά εμυρίζαν.

Με μιά βροντή και μιά αστραπή με τέχνη καμωμένη,

από ένα νέφαλο θολόν εις Καβαλάρης βγαίνει.

Ετούτος είναι π' όριζε τση Σκλαβουνιάς τους τόπους,

ποτέ η αντρειά του δεν ψηφά ουδέ θεριά, ουδ' ανθρώπους.

Αυτός δεν είχε φορεσά, και τ' άρματά του λάμπου',

κ' ήσα' γεμάτα ανθούς δεντρών και λούλουδα του κάμπου.

Την ώρα κείνη από μακρά πολλή λαλιά γρικούσι

πολλών αρμάτων ταραχή, φαριά χιλιμιντρούσι.

Κ' ήτονε το Ρηγόπουλο της Κύπρος, ο πετρίτης,

κ' ήλαμπε ως λάμπει ο Αυγερινός κι ως φέγγει ο Αποσπερίτης

Στην περικεφαλαίαν του ήτο σγουραφισμένο

Αμάξι, κ' εκωλόσυρνε τον Έρωτα δεμένο.

http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=34620%22