Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018

Μεγαλώνοντας, ξεχνάμε

Από την ψυχολόγο Εύη Νικολοπούλου
Μεγαλώνοντας απομακρυνόμαστε. Απομακρυνόμαστε από τον επαναστατημένο εφηβικό εαυτό μας, από τα όνειρα μας. Απομακρυνόμαστε από τους γνωστούς και τους φίλους μας, απομακρυνόμαστε από τα έξω, από τις πολλές συνάφειες και συγκεντρώσεις. Οι φίλοι γίνονται γνωστοί και οι γνωστοί ξένοι.
Μεγαλώνοντας χάνουμε. Χάνουμε τις συνήθεις μας, χάνουμε τα στέκια μας. Χάνουμε τον προσανατολισμό μας, χάνουμε την οικειότητα, χάνουμε την αγάπη. Χάνουμε το μέτρημα των συναισθημάτων που εξαφανίστηκαν κάπου στο βάθος του χρόνου.
Μεγαλώνοντας συνηθίζουμε. Συνηθίζουμε την πείνα, την φρίκη τους πολέμους. Συνηθίζουμε την αδιαφορία. Συνηθίζουμε και μεις να ζούμε με τα λίγα, και οι άλλοι να ζουν με το τίποτα. Συνηθίζουμε τις απώλειες και το πένθος. Συνηθίζουμε το γκρίζο.
Μεγαλώνοντας κουραζόμαστε εύκολα. Κουραζόμαστε από τη δουλειά, τη ζωή και τα προβλήματα. Κουραζόμαστε να εξηγούμε και να απολογούμαστε. Κουραζόμαστε από τα προβλήματα τα δικά μας, και τα προβλήματα των άλλων. Κουραζόμαστε τόσο, που ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι όταν ο ναρκισσισμός μας κάνει επίσημη πρόσκληση στην μοναξιά.
Μεγαλώνοντας, μικραίνουμε. Μικραίνει το μέσα μας και κρύβεται, γιατί φοβάται. Φοβάται το μέλλον. Φοβάται τους άλλους, φοβάται την αρρώστια, την αδικία, τον ξενιτεμό. Φοβάται την ανασφάλεια, την αναξιοπρέπεια, τα γηρατειά. Φοβάται την απώλεια, την απομόνωση, την αποξένωση. Φοβάται το θάνατο. Το θάνατο των άλλων και το θάνατο το δικό του.
Μεγαλώνοντας ξεχνάμε. Ξεχνάμε τι σημαίνει αυθορμητισμός, τι σημαίνει χαρά, τι σημαίνει ανθρωπιά και αυτοθυσία. Ξεχνάμε ότι καμιά φορά μπορεί να κάνω καλό απλά δίχως να κάνω ή να λέω τίποτα κακό. Ξεχνάμε ότι μπορεί να είμαστε απλά «εκεί», δίχως επίκριση και συμβουλές.
Μεγαλώνοντας αμβλύνονται οι αισθήσεις μας. Αμβλύνεται και θολώνει η όραση, θολώνει η κρίση. Μεγαλώνοντας αμβλύνεται τόσο η ακοή μας, που δεν ακούμε τα βήματα των αγαπημένων μας όταν φεύγουν.
Μεγαλώνοντας μικραίνουμε καμιά φορά τόσο, που πρέπει να προσέχουμε να μην εξαφανιστούμε. Να προσέχουμε μήπως και ενώ υπάρχουμε, δεν μας βλέπει κανείς.

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018

Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας και πάλι άνοιξη

Ένας γέρος μοναχός ζει μαζί με τον μικρό μαθητευόμενο του σε έναν μικρό, απομονωμένο, πλωτό ναό. Το άγρυπνο βλέμμα του δασκάλου – μοναχού καθοδηγεί, προβληματίζει και τιμωρεί τον μικρό μαθητή. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις που ο τελευταίος λόγω της παιδικής αφέλειας και της ανωριμότητάς του επιδίδεται σε πράξεις ασέβειας και βαρβαρότητας προς το φυσικό περιβάλλον που τον θρέφει και τον συντηρεί. Η ταινία είναι ένας ύμνος στη φύση. Ένα ποίημα στη δύναμη της ζωής που κυλά όπως το νερό, άλλοτε ορμητικά ξεσπώντας πάνω σε βράχους και πέφτοντας σε καταρράκτες και άλλοτε γαλήνια και ήρεμα σχηματίζοντας λίμνες και μικρά ρυάκια. Το σίγουρο είναι ότι η ζωή είναι κίνηση, είναι ρυθμός. Οι εποχές εναλλάσσονται και ο νεαρός μαθητής καθώς ανδρώνεται έρχεται σε επαφή με τον διαλογισμό και τις αρχές του βουδισμού. Ωστόσο, ο νέος δε μπορεί να αποφύγει τις εκπλήξεις που του επιφυλάσσει η ίδια η ζωή. Έτσι, ο νεαρός μοναχός παρουσιάζεται εξαιρετικά ευάλωτος και ανήμπορος ενόψει των βασάνων και των παθών που του επιφυλάσσει η ζωή. Η «πέτρα του σκανδάλου» είναι μια κοπέλα η οποία καταφεύγει στον μικρό ναό για να θεραπευτεί από μια απροσδιορίστου φύσεως αρρώστια. Οι δύο νέοι ερωτεύονται και η κοπέλα θεραπεύεται. Ο νέος, όμως, γίνεται έρμαιο του πάθους του προς την νεαρή ύπαρξη. Το ζεν δεν ορίζει πλέον ούτε την ψυχή του ούτε το μυαλό του. Το ανεξέλεγκτο πάθος του θα τον ωθήσει στην απάρνηση της ασκητικής ζωής και στο δρόμο προς τα εγκόσμια (με ότι αυτό συνεπάγεται). Ο νέος ξεχνάει ή μάλλον αγνοεί τις διδαχές του δασκάλου του περί ταύτισης του πάθους και του έρωτα με την εμμονή και τελικά με το έγκλημα. Παρόλα αυτά ο κύκλος της ζωής συνεχίζεται και η κατάληξη του νεαρού είναι αυτή που προέβλεψε ο γέρος μοναχός. Ο προδομένος νέος γεμάτος οργή επιστρέφει στο ναό μετά το φόνο της κοπέλας. Ο δάσκαλός του όμως τον βοηθά (όπως τότε που ήταν παιδί) να ξεπεράσει την οργή και την έντασή του μέσω της περισυλλογής, της επανόρθωσης και τελικά της εξιλέωσης.
Η σημειολογική διάσταση των τεσσάρων εποχών είναι η εξής: (Άνοιξη-Παιδί) Η γλυκύτητα της φύσης κλεισμένη στο χαμόγελο ενός παιδιού. Μόνο που η άνοιξη μπορεί να είναι σκληρή, γιατί η αθωότητα είναι φαινομενική, δεν βασίζεται στη γνώση αλλά στην άγνοια των νόμων της φύσης. Για να μάθει κανείς χρειάζεται να δει τις συνέπειες των πράξεών του και αυτό δημιουργεί πόνο. (Καλοκαίρι-Έφηβος) Ο Έρωτας αναστατώνει τα πάντα. Φουσκώνει και ξεχειλίζει. «Η φύση φταίει. Το πάθος ξυπνά την επιθυμία της εξουσίας. Η εξουσία την πρόθεση εγκλήματος». (Φθινόπωρο-Άνδρας) Ο Έφηβος πήγε να βρει τη μοίρα του. Οι δυνάμεις του Γιν νίκησαν και επιστρέφει στο ναό. Η επιστροφή όμως δεν είναι επιστροφή μεταμέλειας, αλλά πονηριάς και αποφυγής ευθυνών. Η οργή κυριαρχεί. Το πάθος κυβερνά ακόμη και η ισορροπία έχει χαθεί. Ο νους σκλαβωμένος μέσα σε σκέψεις τρέλας. Η φωνή του δασκάλου και πάλι βρίσκει ένα τρόπο για να τιθασευτεί ο νους. Εργασία και περισυλλογή, χωρίς να επηρεάζεσαι από τις εξωτερικές καταστάσεις. (Χειμώνας-Ώριμος πλέον). Η επιστροφή είναι πραγματική επιστροφή στο ναό, στις ρίζες. Η γνώση έχει γίνει πια βίωμα. Η μεταμέλεια αρετή. Η υπακοή στο νόμο οδηγεί στην απελευθέρωση. Ο άνθρωπος αποκτά μια θέση στον κύκλο της εξέλιξης. Ο Μαθητής είναι  τώρα Δάσκαλος. Έχει γίνει ένας κρίκος στην αλυσίδα προσφοράς. Όμως ο κύκλος αυτός είναι κομμάτι μιας σπείρας, που είναι η εξέλιξη.
Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας και άνοιξη ξανά. Η επανάληψη, τα στάδια ωρίμανσης του ανθρώπου, ο αδιατάρακτος κύκλος της ζωής σε αντιστοίχιση με τον αδιατάρακτο κύκλο της φύσης. Πρόκειται ουσιαστικά για μια φιλοσοφική παραβολή που νοηματοδοτείται μέσα από εικόνες μοναδικής ομορφιάς και μια αφήγηση που ακολουθεί ευλαβικά τους αργούς, εκστατικούς ρυθμούς ενός βουδιστικού ψαλμού. Μέσα σε αυτόν τον ψαλμό κάθε μορφή χάνεται και ξανάρχεται. Κάθε φορά ο Χειμώνας θα παγώνει τα πάντα, κάθε φορά ο ήλιος θα χάνεται και θα αφήνει τις σκιές να κυριαρχούν, αλλά και κάθε φορά η άνοιξη θα ξεπετάγεται με τα μπουμπούκια της ακόμη και μέσα από το χιόνι. Κι όσο πιο μεγάλο το σκοτάδι, τόσο πιο αδύναμο μπροστά στην πρώτη ακτίνα του πρωινού ήλιου. 
Ο σκηνοθέτης Ki-duk Kim μέσω της ταινίας του προβάλλει την βουδιστική άποψη ότι η σωματική και συναισθηματική βιαιότητα της ζωής μπορούν να αμβλυνθούν μέσω της αφύπνισης και του διαλογισμού που οδηγούν στον φωτισμό. Η ταινία αποτελείται από εκπληκτικές εικόνες φυσικών τοπίων που μεταμορφώνονται με την πάροδο των εποχών και των χρόνων. Ο Ki-duk Kim κινείται μεταξύ της λυρικότητας της φύσης, βουδιστικών αληθειών και βίαιων στιγμών της πραγματικής ζωής, μεταφέροντας στον θεατή μια αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας.

Τρίτη, 29 Μαΐου 2018

Η ευτυχία είναι στα μαθηματικά

Γιάννης Μπρούζος
Ομολογώ ότι πρόκειται για τολμηρό τίτλο γνωρίζοντας πάρα πολύ καλά την απέχθεια πάρα πολλών ανθρώπων για τα μαθηματικά και ιδιαίτερα πολλών μαθητριών και μαθητών που δοκιμάζουν τις αντοχές τους για ένα ακόμα καλοκαίρι στο σχολικό μάθημα που αποτελεί τον φόβο και τον τρόμο. Τολμηρός τίτλος όπως τολμηρό είναι το εγχείρημα του Αλαίν Μπαντιού στο βιβλίο-συζήτηση “Εγκώμιο στα Μαθηματικά” να ανυψώσει το κύρος της θαυμαστής αυτής δραστηριότητας του ανθρώπου στα πεδία της φιλοσοφίας και της εκπαίδευσης.
Image result for badiou μαθηματικά βιβλίο
Ο Αλάν Μπαντιού είναι σημαντικός σύγχρονος φιλόσοφος με τεράστιο ενδιαφέρον και γνώσεις για τα μαθηματικά όπως αναδεικνύεται πολλές φορές από τα παραδείγματα που αναφέρονται στο βιβλίο από μαθηματικά προβλήματα και αποδείξεις. Πιστεύει ιδιαίτερα στην διάσημη επιγραφή της Πλατωνικής σχολής “Μηδείς αγεωμέτρητος εισήτω”  και προσπαθεί να δείξει πως η απομάκρυνση της φιλοσοφίας και των φιλοσόφων από τα μαθηματικά παράγει τεράστια φτώχεια και προβλήματα στην εξέλιξή της. Καταφέρεται εναντίον της άποψης ότι τα μαθηματικά είναι ένα απλό γλωσσικό παιχνίδι κάποιων ειδικών (Βιτγκενστάιν) και πιστεύει ότι κάθε μαθηματική παραγωγή θα αποχτήσει αργά η γρήγορα την πραγμάτωσή της στον φυσικό κόσμο ή γενικά σε κάποια εμπειρική-πειραματική επιστήμη. Θεωρώ πως η συγκεκριμένη μάχη απόψεων για τον ορισμό των μαθηματικών δεν θα μπορέσει να επιλυθεί εύκολα αλλά αξίζει κανείς να διαβάσει τα επιχειρήματα που αναπτύσσονται στο “Εγκώμιο” καθώς και την κριτική ιστορική περιήγηση στην σχέση μαθηματικών και φιλοσοφίας.
Το μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον στο βιβλίο εντοπίζεται στο κομμάτι της σύνδεσης των μαθηματικών με την ευτυχία.  Έρωτας, πολιτική, τέχνη  και μαθηματικά αποτελούν τους πυλώνες αυτού που ο Μπαντιού ονομάζει “Αλήθειες” που είναι δρόμοι για την ευτυχία. Βάζει σκοπό της φιλοσοφίας του όχι να είναι η ίδια ευτυχία αλλά να δείχνει το δρόμο προς αυτήν μέσα από τις πραγματικές αλήθειες με τις οποίες ένα υποκείμενο μπορεί να συνδέσει την ζωή του.
Οι εκστάσεις του Έρωτα, της συνάντησης του άλλου (όπως αναλύεται στο προηγούμενο βιβλίο του “Εγκώμιο στον Έρωτα), της υπέρβασης δηλαδή του “Ενός” κλειστού  πεπερασμένου με περιορισμένες συγκινήσεις υποκειμένου και η ανακάλυψη του “Δύο”, ο ενθουσιασμός των στιγμών συλλογικής πολιτικής στράτευσης  και τέλος η ευχαρίστηση από την αλήθεια ενός  έργου τέχνης συγκρίνονται και εξισώνονται με την ενασχόληση τα μαθηματικά.
Έρωτας, τέχνη, ευτυχία… μαθηματικά; Πώς είναι δυνατόν;
Πράγματι η ενασχόληση με τα μαθηματικά είτε ως μαθητεία είτε ως δημιουργία (για τους μαθηματικούς -επιστήμονες) είναι μία δύσκολη, χρονοβόρα, απογοητευτική πολλές φορές, υπερβολικά τεχνική διαδικασία. Υπάρχει όμως στο τέλος του δρόμου, στο τέλος μιας σύνθετης και πολύπλοκης απόδειξης το φως της ευτυχίας της κατανόησης. Της κατανόησης που υπερβαίνει τον δύσβατο δρόμο της απόδειξης και συνθέτει μια ευτυχή μνήμη την τελική αλήθεια. Της κατανόησης του να βλέπεις αυτό που ποτέ πριν δεν είχες δει, το θαύμα μιας αλήθειας. Μια αλήθεια που στα μαθηματικά περισσότερο από οπουδήποτε αλλού είναι καθολική. Καθολική με την έννοια ότι ξέρεις πως όποιος άλλος διανύσει αυτόν τον δρόμο (ίσως με τον δικό του ρυθμό και τρόπο) θα νιώσει στο τέλος του την ίδια απόλαυση της Αλήθειας.
Και ενώ οι αλήθειες του Έρωτα και της Τέχνης συναντούν τα μαθηματικά στο βαθμό που μοιράζεται κάνεις τον εκάστοτε δρόμο της ανακάλυψης της Αλήθειας, ο Αλαίν Μπαντιού κάνει μια εξαιρετική παρατήρηση για την σύνδεση μαθηματικών πολιτικής και εκπαίδευσης.
Συγκεκριμένα αποστρέφεται την σημερινή κατάντια της πολιτικής που βασίζεται στην ευήκοη παρουσίαση του ψεύδους, και εννοεί την δημοκρατική συλλογική διαμόρφωση αποφάσεων ως μία διαδικασία που μπορεί αν τα υποκείμενα έχουν “παιδευτεί” με τα μαθηματικά να καταλήξει σε μια ορθολογική καθολική και κοινή αλήθεια σε μια στιγμή ανείπωτης συλλογικής ευτυχίας από την επίλυση ενός συλλογικού προβλήματος.
Για να επιτευχθεί όμως αυτό χρειάζεται ατομικά και συλλογικά τα υποκείμενα να έχουν καλή σχέση με τα μαθηματικά κατά την εκπαίδευσή τους και αυτό γίνεται μόνο αν “μπουν στο παιχνίδι” της αναζήτησης της Αλήθειας με λογικές προτάσεις και συμβολισμούς. Και για να “μπουν στο παιχνίδι” πρέπει να παίξουν όλοι και ιδιαίτερα τα παιδιά κυριολεκτικά με τα μαθηματικά, να τα αγαπήσουν μέσω της χαράς από την παιγνιώδη επίλυση ενός γρίφου, ενός προβλήματος ενός αινίγματος, να δουν αυτό που δεν είχαν δει ποτέ πριν.
Την ευτυχία της αλήθειας των μαθηματικών.

Κυριακή, 27 Μαΐου 2018

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

Ένα διαφορετικό, υπέροχο, πορτρέτο του κέντρου της Αθήνας

Μπορεί να σκέφτεσαι ότι την ζεις, την διασκεδάζεις, την περπατάς κάθε μέρα και την ξέρεις σαν την παλάμη του χεριού σου, άρα δεν υπάρχει νόημα να δεις ένα βίντεο με θέμα την Αθήνα. Όμως το σίγουρο είναι ότι δεν έχεις δει το πορτρέτο αυτής της πόλης όπως το παρουσιάζει ο Αλέξανδρος Μαραγκός στο «City of Athens - A Portrait of a Changing Metropolis». Ο κινηματογραφιστής και φωτογράφος χρειάστηκε 90 ημέρες προκειμένου να δημιουργήσει αυτό το υπέροχο 5λεπτο βίντεο, ενώ η πλειοψηφία των γυρισμάτων έχει γίνει από τις ταράτσες διάφορων κτιρίων της πόλης. Αξίζει να δεις την Αθήνα από αυτή την οπτική γωνία.

Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

Δευτέρα, 14 Μαΐου 2018

Βάσσες 1964 (Bassae 1964)

Παρασκευή, 11 Μαΐου 2018

Σκίτσα που απεικονίζουν τη θλιβερή πραγματικότητα του σύγχρονου κόσμου

Σκίτσα «γροθιά» στο στομάχι που δείχνουν το πιο θλιβερό και ανήθικο κομμάτι της σύγχρονης ζωής.
Ο Davide Bonazzi είναι ένας σκιτσογράφος από τη Μπολόνια της Ιταλίας, ο οποίος δημιουργεί εικόνες που προκαλούν σκέψη και προβληματισμό για σύγχρονα ζητήματα. «Σχεδιάζω από τότε που ήμουν παιδί. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου κρατάω ένα μολύβι και δημιουργώ εικόνες», ανέφερε στο Bored Panda.
Τα παρακάτω σκίτσα δείχνουν τη σύγχρονη  πραγματικότητα με την οποία ερχόμαστε αντιμέτωποι κάθε μέρα, με μια δόση χιούμορ και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Ειδικότερα, παρουσιάζουν την εξάρτηση του ανθρώπου από την τεχνολογία, τη μανία για καταναλωτισμό, το παιχνίδι του χρήματος, την εξιδανίκευση των μαζών, τη θρησκεία και το εργασιακό άγχος.
«Νομίζω ότι η έμπνευση είναι κάπως υπερτιμημένη. Το πιο σημαντικό πράγμα για να αποκτήσετε καλές ιδέες είναι η συγκέντρωση. Οι σκιτσογράφοι δεν έχουν χρόνο να περιμένουν έμπνευση, πρέπει να τη βρουν. Το μυαλό μου πρέπει να μείνει επικεντρωμένο στο θέμα και να βρει τις καλύτερες ιδέες. Υπάρχουν πολλά πράγματα που με εμπνέουν στην καθημερινή ζωή, ειδικά που όσα σχετίζονται με εικαστικές τέχνες, ταινίες,, ντοκιμαντέρ κλπ.», συμπλήρωσε ο καλλιτέχνης.

Πέμπτη, 10 Μαΐου 2018

Ν. Γκάτσος - Αμοργός (Απόσπασμα)

Τετάρτη, 9 Μαΐου 2018

Η τέχνη τιμά τις εργαζόμενες γυναίκες


Της Ιφιγένειας Κοντού

Αγρότισσες, εργάτριες, νοικοκυρές… είναι οι γυναίκες που έζησαν και εργάστηκαν [σκληρά] σε περασμένους αιώνες, όπως αποτυπώθηκαν σε μια σειρά από έργα σημαντικών ζωγράφων.

Πολύ πριν η γυναίκα διεκδικήσει το δικαίωμά της στην εργασία…

Το έργο του τίτλου είναι του ζωγράφου: Louis Emile Adan κι έχει τίτλο: «Gilding Shop».

Οικιακά – «Μαγείρισσες – Υπηρέτριες – Πλύστρες»

Όλα αυτά που κάνει μια γυναίκα όταν «δεν κάνει τίποτα». Όταν δεν εργάζεται. Αποτυπωμένα στον καμβά μεγάλων ζωγράφων, από τoν Camille Pissarro και τον Degas έως και τον Γερμενή. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Jean Francois Millet.

Τον ζωγράφο που αγάπησε με σεβασμό τις γυναίκες και τις ζωγράφιζε σε ώρα εργασίας: την κοπέλα που κουβαλάει γάλα, τη γυναίκα που φουρνίζει, το κορίτσι που φτιάχνει βούτυρο…

Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

Η κρίση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τον 3ο αι. μ.Χ.

Αναλυτική παρουσίαση: 
Η κρίση του αυτοκρατορικού θεσμού, σ.228-229,
Η οικονομική κρίση, σ. 229-230,
Η κοινωνική κρίση, σ. 230-231.
Συνοπτική παρουσίαση: Οι βαρβαρικές επιδρομές, σ. 231-2.

Υποστηρικτικό υλικό:
-Χάρτης 30, Η παρακμή της Ρώμης/Τhe decline of Rome (235-285: άνοδος στο θρόνο 20 αυτοκρατόρων):
http://cdn1.vox-cdn.com/assets/4875548/DeadEmperors.jpg
-Χάρτης, οι εξωτερικές απειλές, «η ρωμαϊκή αυτοκρατορία τον 3ο αι. μ.Χ.», Αρχαία Ιστορία. Από τους πρώτους ανθρώπους ως την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης (330 μ.Χ.), Α΄ Γυμνασίου, Αθήνα 2007, σ.146:
-Eπιλεγμένα αποσπάσματα από βίντεο, «Ρώμη: ισχύς και δόξα», επ. 6, «Η πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας» στο




 -[Η κρίση της αυτοκρατορίας], Ηρωδιανός, Ιστορία, στο Λίγη ακόμη Ιστορία..., Α΄ Γυμνασίου, κεφ. 7. «Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος.146 π.Χ.-330 μ.Χ.», σ. 34:
http://repository.edulll.gr/edulll/handle/10795/261

Προτεινόμενες δραστηριότητες:
1. Παρουσίαση της κρίσης μέσα από την οπτική ενός συγχρόνου της ιστορικού, του Ηρωδιανού. Διαφορές σε σχέση με τα εγκωμιαστικά κείμενα του Βιργιλίου και του Αίλιου Αριστείδη.
2. Αποτελέσματα για την κοινωνία και την οικονομία από την επικράτηση του φαινομένου της δουλοπαροικίας.
3. Συζήτηση για τους λόγους για τους οποίους εντείνονται οι διώξεις των χριστιανών τον 3ο αι. μ.Χ.
4. Συζήτηση για τους κύριους λόγους παρακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
5. Μια σημαντική απειλή για το Ρωμαϊκό κράτος κατά τον 3ο αι. μ.Χ. προήλθε από το βασίλειο της Παλμύρας. Διερεύνηση των λόγων για τους οποίους η παγκόσμια κοινότητα σοκαρίστηκε από τη μεταχείριση που επεφύλαξε στα πολιτιστικά μνημεία αυτού του κράτους το Ισλαμικό κράτος.
https://en.wikipedia.org/wiki/Palmyrene_Empire
http://whc.unesco.org/en/list/23/gallery/

Κυριακή, 6 Μαΐου 2018

Έκθεση- Έκφραση Α΄ Λυκείου:Το Κωμικό και η σημασία του γέλιου

Α. Παρουσιάσεις -Διαδραστικά βιβλία
Γέλιο - Βικιφθέγματα
ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C130/601/3949,17596/

Η αίσθηση του χιούμορ


Σάββατο, 5 Μαΐου 2018

1.1 Η εποχή του Αυγούστου (27 π.Χ.-14 μ.Χ.)


H εποχή του Αυγούστου from Μaria Demirakou



Άγαλμα του Οκταβιανού Αυγούστου

Μεγαλόπρεπο άγαλμα του Οκταβιανού Αυγούστου, χαρακτηριστικό δείγμα των προπαγανδιστικών αυτοκρατορικών ανδριάντων της ρωμαϊκής εποχής. Ο Οκταβιανός εικονίζεται στην ηλικία που έχει ανακηρυχθεί πλέον σε αύγουστο. Είναι ημίγυμνος με το ιμάτιο να καλύπτει το κάτω μέρος του σώματος, ενώ η μια άκρη του περνάει πάνω από το αριστερό χέρι και πέφτει προς τα κάτω δημιουργώντας ένα πλέγμα πτυχώσεων. Στο δεξί ανασηκωμένο χέρι κρατούσε το δόρυ και στο αριστερό το ξίφος. Η ρεαλιστική απόδοση και η ακρίβεια στις ανατομικές λεπτομέρειες συμβαδίζουν με την πολιτική προπαγάνδα, που θεωρούσε τον αυτοκράτορα ανώτερη δύναμη με θεϊκή υπόσταση. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι εξιδανικευμένα, η χειρονομία αποπνέει κύρος, και τα επιμέρους στοιχεία (τήβεννος, ιμάτιο, θώρακας, δόρυ και ξίφος) αποτελούν σύμβολα, που τονίζουν την ενάρετη φύση του ηγεμόνα ή τη στρατιωτική του ικανότητα. Το έργο κατασκευάσθηκε πιθανόν στη Θεσσαλονίκη την εποχή του Τιβέριου (14-37 μ.Χ.) και είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα κλασικισμού της εποχής του Αυγούστου. Ακολουθεί κάποιο χάλκινο πρότυπο και ανήκει στον προσωπογραφικό τύπο του αγάλματος της Prima Porta (στην έπαυλη της συζύγου του Αυγούστου, Λιβίας), κοντά στη Ρώμη.

Υποστηρικτικό υλικό:
-«Ο Αύγουστος και το νέο πολίτευμα», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/8827
-Χάρτης ρωμαϊκού κράτους την εποχή του Αυγούστου, (αυτοκρατορικές και συγκλητικές επαρχίες), ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/07/gr/politics/index52.html
-«Χάρτης επαρχιών κυρίως Ελλάδας», ΙΜΕ:
http://www.ime.gr/chronos/07/gr/economy/index11.html
-«Τρία ρωμαϊκά κείμενα μιλούν για τον Αύγουστο», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9603
-[Εγκώμιο του Αυγούστου], Οράτιος, Ωδές, βιβλίο 4,15 στο σχολικό βιβλίο Κ. Καλοκαιρινού, Ιστορία ρωμαϊκή και βυζαντινή (146 π.Χ.-1453), ΟΕΔΒ, σ. 79:
http://e-library.iep.edu.gr/iep/collection/browse/item.html?code=01-17082&tab=01
-«Η καμέα του Οκταβιανού Αυγούστου», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/lor/handle/8521/9346
Προτεινόμενες δραστηριότητες:
1. Άσκηση/δραστηριότητα 1, σ.227 του βιβλίου.
2. Σύγκριση της Res publica με την ηγεμονία Αυγούστου.
3. Στις Ωδές του Οράτιου εγκωμιάζονται επιτεύγματα του Αυγούστου. Συζήτηση για το αν και κατά πόσο εκφράζουν αντίστοιχες ανάγκες του ρωμαϊκού λαού.
4α. Σύνθεση κειμένου σχετικού με την πολιτική ιδεολογία για το κράτος που προβάλλεται μέσα από τις παραστάσεις στην καμέα του Αυγούστου ή
4β. Αναζήτηση διαφορετικών απεικονίσεων του Αυγούστου στο διαδίκτυο ή σε βιβλία. Ανάδειξη της πολιτικής ιδεολογίας που προβάλλουν.
Ενδεικτικά:
-[Χάλκινο άγαλμα Αυγούστου], Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο:
http://www.namuseum.gr/collections/sculpture/roman/roman02-gr.html
-[΄Αγαλμα του Αυγούστου], Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης:
 http://odysseus.culture.gr/h/4/gh430.jsp?obj_id=8164
-[Αύγουστος prima porta], Moυσεία Βατικανού:
http://mv.vatican.va/4_ES/pages/z-Patrons/MV_Patrons_04_03.html

Συνοπτική παρουσίαση: Οι διάδοχοι του Αυγούστου (14-193 μ.Χ.), σ. 214-219, εκτός από τα ακόλουθα που θα διδαχθούν με αναλυτική παρουσίαση: Από το διάταγμα Καρακάλλα και τη σημασία του, σ. 215, μέχρι και τους νομοδιδάσκαλους, σ.216.
Υποστηρικτικό υλικό:
-χάρτης «4. Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία το 117 μ.Χ (The provinces of Rome in 117 AD)»:
http://www.vox.com/2014/8/19/5942585/40-maps-that-explain-the-roman-empire
-«Οι εμπορικοί δρόμοι στο ρωμαϊκό κράτος τον 2ο αι. μ.Χ.», Λίγη ακόμη Ιστορία..., Α΄ Γυμνασίου, κεφ. 7«Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος.146 π.Χ.-330 μ.Χ.», σ. 30:
http://repository.edulll.gr/edulll/handle/10795/261
-«Οι διεθνείς εμπορικοί δρόμοι τον 1ο και 2ο αι. μ.Χ», Αρχαία Ιστορία. Από τους πρώτους ανθρώπους ως την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης (330 μ.Χ.), Α΄ Γυμνασίου, Αθήνα 2007, σ.141:
http://repository.edulll.gr/edulll/handle/10795/211
-«Υποχρεώσεις ρωμαίου διοικητή», Πανδέκτης 1, Λίγη ακόμη Ιστορία..., Α΄ Γυμνασίου, κεφ. 7«Η Ρώμη και ο ελληνικός κόσμος.146 π.Χ.-330 μ.Χ.», σ. 27:
http://repository.edulll.gr/edulll/handle/10795/261

-Xάρτης, «η διάδοση του χριστιανισμού.1ος-6ος αι. μ.Χ.», Αρχαία Ιστορία. Από τους πρώτους ανθρώπους ως την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης (330 μ.Χ.), Α΄ Γυμνασίου, Αθήνα 2007, σ.150:
http://repository.edulll.gr/edulll/handle/10795/211
-«Ο θρίαμβος επί των Ιουδαίων»[αναπαράσταση της υποδούλωσης των Εβραίων μετά την καταστολή επαναστατικής κίνησης: ρωμαίοι στρατιώτες μεταφέρουν λάφυρα από τον ναό του Σολομώντα στη Ρώμη], Θριαμβευτική αψίδα του αυτοκράτορα Τίτου (78-81 μ.Χ.) στο Βικιπαίδεια, «Κατάλογος αρχαίων μνημείων στην Ρώμη»: https://goo.gl/dGK7xX
-Πηγή, «΄Ενας ύμνος στη ρωμαϊκή ειρήνη», Αίλιος Αριστείδης, Ρώμης εγκώμιον, βιβλίο Αρχαίας Ιστορίας Α΄Γυμνασίου, σ. 139:
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A105/29/163,945/
-πηγή 3, σ. 213 του βιβλίου.

Προτεινόμενες δραστηριότητες:
1. Με τη βοήθεια χαρτών ανάδειξη της έκτασης των εμπορικών σχέσεων κατά τον 1ο και 2ο αι. μ. Χ. Σύγκριση με την ελληνιστική περίοδο.
2. Ανταλλαγή επιχειρημάτων σχετικά με το αν και κατά πόσο η ρωμαϊκή ειρήνη διευκόλυνε τη διάδοση του Χριστιανισμού.
3. Η αντίληψη των καθηκόντων διοικητή ρωμαϊκής επαρχίας, σύμφωνα με τον Πανδέκτη1. Σχολιασμός της αντίληψης εκτέλεσης των καθηκόντων σε σχέση με την τακτική παραχώρησης του δικαιώματος του ρωμαίου πολίτη και με τη λογική της καταστολής επαναστατικών κινήσεων.
4. Εντοπισμός των στοιχείων που συνιστούν το μεγαλείο της Ρώμης στο κείμενο του Αίλιου Αριστείδη και στην Αινειάδα του Βιργίλιου.

Η ρωμαϊκή τέχνη, σ. 222-226.
Λέξεις-κλειδιά:
Κύρια χαρακτηριστικά ρωμαϊκής τέχνης//κύρια χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικής// έργα κοινής ωφέλειας (γέφυρες, υδραγωγεία, θέρμες κλπ.) και χαρακτηριστικά οικοδομήματα(π.χ. Κολοσσαίο, Πάνθεο, ναός Ολυμπίου Διός, Πύλη Αδριανού, Ροτόντα Θεσσαλονίκης, Ωδείο Ηρώδη Αττικού) // κύρια χαρακτηριστικά ρωμαϊκής γλυπτικής// πορτρέτα, ιστορικό ανάγλυφο (κίονας Τραιανού, αψίδα Γαλέριου στη Θεσσαλονίκη)// ψηφιδωτά, φαγιούμ//καμέοι, υαλουργία.

Υποστηρικτικό υλικό:
-«Mνημεία της αρχαίας Ρώμης», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9384
-«Εικονική περιήγηση, Κολοσσαίο»:
http://www.3dhistoryvirtualtour.com/
-«Ρωμαϊκά μνημεία στην Ελλάδα», Φωτόδενδρο:
http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9385
-«Ελληνορωμαϊκή τέχνη», ΙΜΕ: http://www.ime.gr/chronos/07/gr/culture/index20.html
Προτεινόμενη δραστηριότητα:
1. Αναζήτηση έργων της ρωμαϊκής περιόδου από την περιοχή των μαθητών και μελέτη χαρακτηριστικών περιπτώσεων με ανάδειξη των ελληνικών και ρωμαϊκών στοιχείων.

Παρασκευή, 4 Μαΐου 2018