ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 5η ενότητα, Η ισονομία των πολιτών εγγύηση της δημοκρατίας

Β. ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΑ - ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ
http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=&sin=all
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/629/4057,18390/

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c05xm.htm


Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Γ′ τάξη συνηρημένων ρημάτων (-όω, -ῶ)

ἀξιούτω, ἀξιοῖμεν: Στη ν.ε. συναντάμε τα ρήματα αξιώνω, απαξιώνω, καταξιώνω κ.ά. Ποιο συμπέρασμα μπορείτε να βγάλετε για τη μετεξέλιξη των συνηρημένων ρημάτων σε -όω, -ῶ της α.ε. στη ν.ε.; Να αναφέρετε και άλλα παραδείγματα.

Οι συναιρέσεις

Παράδειγμα συνηρημένου ρ. σε -όω (δηλό-ω = δηλῶ· θ. δηλο-)

	Α΄. Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(δηλόω) δηλῶ (δηλόεις) δηλοῖς (δηλόει) δηλοῖ (δηλόομεν) δηλοῦμεν (δηλόετε) δηλοῦτε (δηλόουσι) δηλοῦσι(ν)
Παρατατικός	(ἐδήλοον) ἐδήλουν (ἐδήλοες) ἐδήλους (ἐδήλοε) ἐδήλου (ἐδηλόομεν) ἐδηλοῦμεν (ἐδηλόετε) ἐδηλοῦτε (ἐδήλοον) ἐδήλουν

	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(δηλόω) δηλῶ (δηλόῃς) δηλοῖς (δηλόῃ) δηλοῖ (δηλόωμεν) δηλῶμεν (δηλόητε) δηλῶτε (δηλόωσι) δηλῶσι(ν)	}ΕΥΚΤΙΚΗα΄ τύπος ενικού (δηλόοιμι) δηλοῖμι (δηλόοις) δηλοῖς (δηλόοι) δηλοῖ     ή }β΄ τύπος ενικού (δηλοοίην)δηλοίην (δηλοοίης)δηλοίης (δηλοοίη) δηλοίη (δηλόοιμεν) δηλοῖμεν (δηλόοιτε) δηλοῖτε (δηλόοιεν) δηλοῖεν

Α΄. Ενεργητική φωνή
	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (δήλοε) δήλου (δηλοέτω) δηλούτω — (δηλόετε) δηλοῦτε (δηλοόντων) δηλούντων ή (δηλοέτωσαν) δηλούτωσαν	(δηλό-εν) δηλοῦν	(δηλόων) δηλῶν (δηλόουσα) δηλοῦσα (δηλόον) δηλοῦν γενική: (δηλόοντος) δηλοῦντος (δηλοούσης) δηλούσης (δηλόοντος) δηλοῦντος

Β΄. Μέση φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(δηλόομαι) δηλοῦμαι (δηλόῃ ή -ει) δηλοῖ (δηλόεται) δηλοῦται (δηλοόμεθα) δηλούμεθα (δηλόεσθε) δηλοῦσθε (δηλόονται) δηλοῦνται
Παρατατικός	(ἐδηλοόμην) ἐδηλούμην (ἐδηλόου) ἐδηλοῦ (ἐδηλόετο) ἐδηλοῦτο (ἐδηλοόμεθα) ἐδηλούμεθα (ἐδηλόεσθε) ἐδηλοῦσθε (ἐδηλόοντο) ἐδηλοῦντο

	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(δηλόωμαι) δηλῶμαι (δηλόῃ) δηλοῖ (δηλόηται) δηλῶται (δηλοώμεθα) δηλώμεθα (δηλόησθε) δηλῶσθε (δηλόωνται) δηλῶνται	(δηλοοίμην) δηλοίμην (δηλόοιο) δηλοῖο (δηλόοιτο) δηλοῖτο (δηλοοίμεθα) δηλοίμεθα (δηλόοισθε) δηλοῖσθε (δηλόοιντο) δηλοῖντο

Β΄. Μέση φωνή
	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (δηλόου) δηλοῦ (δηλοέσθω) δηλούσθω — (δηλόεσθε) δηλοῦσθε (δηλοέσθων) δηλούσθων ή (δηλοέσθωσαν) δηλούσθωσαν	(δηλόεσθαι) δηλοῦσθαι	(δηλοόμενος) δηλούμενος (δηλοομένη) δηλουμένη (δηλοόμενον) δηλούμενον

➥ Παρατηρήσεις

✦ Τα συνηρημένα ρήματα γ΄ τάξης σχηματίζουν τους υπόλοιπους χρόνους τους κατά τα βαρύτονα φωνηεντόληκτα, αφού προηγουμένως τρέψουν (εκτείνουν) τον χαρακτήρα τους -ο- σε -ω-, π.χ. ἀξιόω, ἀξιῶ → ἀξιώ-σω, ᾐξίω-σα, ᾐξίω-κα, ᾐξιώ-κειν.

Ασκήσεις

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c05xm.htm

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 4η ενότητα, Τα πλεονεκτήματα της ειρήνης

A. KEIMENO


Παιδί με το περιστέρι, Πικάσο
Το αρχαίο κείμενο, λεξιλογικές επισημάνσεις και απόδοση νοήματος
Είδη προτάσεων, Συντακτική ανάλυση - Επεξεργασία κειμένου
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c04xm.htm

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα - Γ΄ Γυμνασίου: Ενότητα 4η - Συντακτική ανάλυση from Olga Paizi

Ενότητα 4: Τα πλεονεκτήματα της ειρήνης from Καλλιόπη Κωσταριδάκη

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ
http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/culture/2412isokrates.html

ΡΗΤΟΡΙΚΗ - Συμβουλευτικοί/Πολιτικοί λόγοι

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13326/extras/texts/index04_symboyleytikoi_logoi/index04_symboyleytikoi_logoi.html

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ

http://www.ime.gr/chronos/05/gr/politics/231ath_alliance.html

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Ποιες είναι, κατά τον Ισοκράτη, οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ευδαιμονία της Αθήνας;
2. Ποια είναι η ευεργετική επίδραση της ειρήνης και ποιες οι αρνητικές συνέπειες του πολέμου στην οικονομική ανάπτυξη και, γενικότερα, στην ευημερία μιας πόλης;

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C107/358/2415,9257/

Η ματαιότητα του πολέμου και η ανεξερεύνητη βούληση των θεών
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C112/347/2321,8891/

1. συμμάχους ἕξομεν ἅπαντας ἀνθρώπους, οὐ βεβιασμένους, ἀλλὰ πεπεισμένους: Πώς συμβάλλει η ελεύθερη βούληση στον σχηματισμό και στη λειτουργία μιας συμμαχίας, σύμφωνα με τον Ισοκράτη;
2. Με βάση όσα γνωρίζετε από το μάθημα της Ιστορίας για τη συμπεριφορά των Αθηναίων προς τους συμμάχους τους, να κρίνετε τον ισχυρισμό του Ισοκράτη ότι όλοι οι Έλληνες θα θελήσουν να συμμαχήσουν με τους Αθηναίους, εάν αυτοί μεταβάλουν τη στάση τους προς αυτούς

1. Η ΣYΜΜΑΧIΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟY - Η ΣYΜΜΑΧIΑ - ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΪΚΗΣ ΗΓΕΜΟΝIΑΣ

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A105/29/159,920/

Πηγή: http://2nipchoras.blogspot.gr/2012/10/blog-post_20.html

Β. Λεξιλογικά - Ετυμολογικά

http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddel-scott/index.html

http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=&sin=all

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/629/4057,18390/

Γ. Γραμματική

Παράδειγμα συνηρημένου ρήματος σε -έω (ποιέ-ω = ποιῶ· θ. ποιε-)

	Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(ποιέω) ποιῶ (ποιέεις) ποιεῖς (ποιέει) ποιεῖ (ποιέομεν) ποιοῦμεν (ποιέετε) ποιεῖτε (ποιέουσι) ποιοῦσι(ν)
Παρατατικός	(ἐποίεον) ἐποίουν (ἐποίεες) ἐποίεις (ἐποίεε) ἐποίει (ἐποιέομεν) ἐποιοῦμεν (ἐποιέετε) ἐποιεῖτε (ἐποίεον) ἐποίουν

Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(ποιέω) ποιῶ (ποιέῃς) ποιῇς (ποιέῃ) ποιῇ (ποιέωμεν) ποιῶμεν (ποιέητε) ποιῆτε (ποιέωσι) ποιῶσι(ν)	}α΄ τύπος ενικού (ποιέοιμι) ποιοῖμι (ποιέοις) ποιοῖς (ποιέοι) ποιοῖ     ή }β΄ τύπος ενικού (ποιεοίην) ποιοίην (ποιεοίης) ποιοίης (ποιεοίη) ποιοίη (ποιέοιμεν) ποιοῖμεν (ποιέοιτε) ποιοῖτε (ποιέοιεν) ποιοῖεν
	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (ποίεε) ποίει (ποιεέτω) ποιείτω — (ποιέετε) ποιεῖτε (ποιεόντων) ποιούντων ή (ποιεέτωσαν) ποιείτωσαν	(ποιέ-εν) ποιεῖν	(ποιέων) ποιῶν (ποιέουσα) ποιοῦσα (ποιέον) ποιοῦν γενική: (ποιέοντος) ποιοῦντος (ποιεούσης) ποιούσης (ποιέοντος) ποιοῦντος

	Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(ποιέομαι) ποιοῦμαι (ποιέῃ ή -ει) ποιῇ ή -εῖ (ποιέεται) ποιεῖται (ποιεόμεθα) ποιούμεθα (ποιέεσθε) ποιεῖσθε (ποιέονται) ποιοῦνται
Παρατατικός	(ἐποιεόμην) ἐποιούμην (ἐποιέου) ἐποιοῦ (ἐποιέετο) ἐποιεῖτο (ἐποιεόμεθα) ἐποιούμεθα (ἐποιέεσθε) ἐποιεῖσθε (ἐποιέοντο) ἐποιοῦντο

Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ		ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(ποιέωμαι) ποιῶμαι (ποιέῃ) ποιῇ (ποιέηται) ποιῆται (ποιεώμεθα) ποιώμεθα (ποιέησθε) ποιῆσθε (ποιέωνται) ποιῶνται		(ποιεοίμην) ποιοίμην (ποιέοιο) ποιοῖο (ποιέοιτο) ποιοῖτο (ποιεοίμεθα) ποιοίμεθα (ποιέοισθε) ποιοῖσθε (ποιέοιντο) ποιοῖντο
	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ		ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (ποιέου) ποιοῦ (ποιεέσθω) ποιείσθω — (ποιέεσθε) ποιεῖσθε (ποιεέσθων) ποιείσθων ή (ποιεέσθωσαν) ποιείσθωσαν	(ποιέεσθαι) ποιεῖσθαι		(ποιεόμενος) ποιούμενος (ποιεομένη) ποιουμένη (ποιεόμενον) ποιούμενον

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c04xm.htm

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 3η ενότητα, Η κατοχή της εξουσίας δεν εγγυάται την ευτυχία

Α. Κείμενο
Το αρχαίο κείμενο, λεξιλογικές επισημάνσεις και απόδοση νοήματος
Είδη προτάσεων, Συντακτική ανάλυση

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα - Γ΄ Γυμνασίου: Ενότητα 3η - Συντακτική ανάλυση from Olga Paizi

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c03xm.htm

Γ. Γραμματική

α. Παράδειγμα συνηρημένου ρ. σε -άω (τιμά-ω = τιμῶ· θ. τιμα-)

	Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάω) τιμῶ (τιμάεις) τιμᾷς (τιμάει) τιμᾷ (τιμάομεν) τιμῶμεν (τιμάετε) τιμᾶτε (τιμάουσι) τιμῶσι(ν)
Παρατατικός	(ἐτίμαον) ἐτίμων (ἐτίμαες) ἐτίμας (ἐτίμαε) ἐτίμα (ἐτιμάομεν) ἐτιμῶμεν (ἐτιμάετε) ἐτιμᾶτε (ἐτίμαον) ἐτίμων
	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάω) τιμῶ (τιμάῃς) τιμᾷς (τιμάῃ) τιμᾷ (τιμάωμεν) τιμῶμεν (τιμάητε) τιμᾶτε (τιμάωσι) τιμῶσι(ν)	}α΄ τύπος ενικού (τιμάοιμι) τιμῷμι (τιμάοις) τιμῷς (τιμάοι) τιμῷ ή }β΄ τύπος ενικού (τιμαοίην) τιμῴην (τιμαοίης) τιμῴης (τιμαοίη) τιμῴη (τιμάοιμεν) τιμῷμεν (τιμάοιτε) τιμῷτε (τιμάοιεν) τιμῷεν

Α΄ Ενεργητική φωνή
Χρόνοι	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (τίμαε) τίμα (τιμαέτω) τιμάτω — (τιμάετε) τιμᾶτε (τιμαόντων) τιμώντων ή (τιμαέτωσαν) τιμάτωσαν	(τιμάειν) τιμᾶν (από το τιμά-εν)	(τιμάων) τιμῶν (τιμάουσα) τιμῶσα (τιμάον) τιμῶν γενική: (τιμάοντος) τιμῶντος (τιμαούσης) τιμώσης (τιμάοντος) τιμῶντος

	Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΟΡΙΣΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάομαι) τιμῶμαι (τιμάῃ ή -ει) τιμᾷ (τιμάεται) τιμᾶται (τιμαόμεθα) τιμώμεθα (τιμάεσθε) τιμᾶσθε (τιμάονται) τιμῶνται
Παρατατικός	(ἐτιμαόμην) ἐτιμώμην (ἐτιμάου) ἐτιμῶ (ἐτιμάετο) ἐτιμᾶτο (ἐτιμαόμεθα) ἐτιμώμεθα (ἐτιμάεσθε) ἐτιμᾶσθε (ἐτιμάοντο) ἐτιμῶντο
	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ
Ενεστώτας	(τιμάωμαι) τιμῶμαι (τιμάῃ) τιμᾷ (τιμάηται) τιμᾶται (τιμαώμεθα) τιμώμεθα (τιμάησθε) τιμᾶσθε (τιμάωνται) τιμῶνται	(τιμαοίμην) τιμῴμην (τιμάοιο) τιμῷο (τιμάοιτο) τιμῷτο (τιμαοίμεθα) τιμῴμεθα (τιμάοισθε) τιμῷσθε (τιμάοιντο) τιμῷντο

Β΄ Μέση φωνή
Χρόνοι	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ	ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
Ενεστώτας	— (τιμάου) τιμῶ (τιμαέσθω) τιμάσθω — (τιμάεσθε) τιμᾶσθε (τιμαέσθων) τιμάσθων ή (τιμαέσθωσαν) τιμάσθωσαν	(τιμάεσθαι) τιμᾶσθαι	(τιμαόμενος) τιμώμενος (τιμαομένη) τιμωμένη (τιμαόμενον) τιμώμενον

ΑΣΚΗΣΕΙΣ
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c03xm.htm

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 2η ενότητα, Θυσία για την πατρίδα

Α. Κείμενο

Επεξεργασία - Συντακτική Ανάλυση από τον Ελληνικό Πολιτισμό:
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c02xm.htm

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα - Γ΄ Γυμνασίου: Ενότητα 2η - Συντακτική ανάλυση from Olga Paizi

Επιτάφιοι λόγοι

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/texts/index02_epitafioi_logoi/index02_epitafioi_logoi.html

Λυσίας
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/texts/index02_lysias/index02_lysias.html

Κορινθιακός Πόλεμος (395-387 π.Χ.)

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A105/29/160,928/

Η συνήθεια να τελούνται αθλητικοί αγώνες προς τιμήν νεκρών επιφανών πολεμιστών είναι πολύ παλιά· τη συναντάμε ήδη στην Ἰλιάδα κατά την ταφή του Πατρόκλου. 
http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-B108/208/1460,4861/

http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/society/public_funeral_celebrate.html

Ερωτήσεις

1. Ποιοι αξίζουν, σύμφωνα με το κείμενο, να θεωρούνται πραγματικά ευδαίμονες και γιατί;
2. Για ποιους λόγους οι νεκροί πολεμιστές της πόλης θεωρούνται άξιοι ιδιαίτερων τιμών;
3. οἳ πενθοῦνται μὲν διὰ τὴν φύσιν ὡς θνητοί, ὑμνοῦνται δὲ ὡς ἀθάνατοι διὰ τὴν ἀρετήν: Να σχολιάσετε τη χρήση του σχήματος της αντίθεσης στο απόσπασμα.
4. Σε ποιες περιπτώσεις και με ποιες εκδηλώσεις τιμώνται στις μέρες μας όσοι θυσιάζονται για την πατρίδα; Ποιες ομοιότητες και διαφορές διακρίνετε σε σχέση με όσα αναφέρονται στο κείμενο; 

Μνημείο του άγνωστου στρατιώτη (Ελλάδα)

http://el.wikipedia.org/wiki/

Δημόσιες ταφές:

http://www.fhw.gr/chronos/05/gr/society/public_burial.html

Β. Λεξιλογικά – Ετυμολογικά

http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C106/502/3268,13324/extras/references/index02_paragogi_ousiastikvn/kef_02_paragogaousiastika.html

1. Γραμματική

---

Παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων

Στην πρώτη περίοδο του κειμένου της Ενότητας συναντάμε τους παρακάτω τύπους υπερθετικού βαθμού επιθέτων:εὐδαιμονεστάτους, μεγίστων, καλλίστων και κάλλιστον.

• Όπως και στη ν.ε., οι βαθμοί των επιθέτων και των επιρρημάτων είναι: ο θετικός, ο συγκριτικός και ο υπερθετικός.
• Οι δύο τελευταίοι βαθμοί αποτελούν τα παραθετικά των επιθέτων και επιρρημάτων. Ο σχηματισμός τους είναι μονολεκτικός και περιφραστικός:

Ι. Παραθετικά επιθέτων

Α. Ομαλά παραθετικά

• Η επιλογή μεταξύ -ο- και -ω- για τις καταλήξεις των παραθετικών των δευτερόκλιτων επιθέτων εξαρτάται από το εάν η παραλήγουσα του επιθέτου στο θετικό βαθμό είναι μακρά ή βραχεία. Συγκεκριμένα:
  Εάν η παραλήγουσα του επιθέτου είναι μακρά (π.χ. ξηρός), στα παραθετικά του επιθέτου χρησιμοποιείται -ο- (ξηρότερος,ξηρότατος).
  Εάν η παραλήγουσα του επιθέτου είναι βραχεία (π.χ. σοφός), στα παραθετικά του επιθέτου χρησιμοποιείται -ω- (σοφώτερος,σοφώτατος).
  Ειδική περίπτωση αποτελεί η «θέσει μακρά» παραλήγουσα. Ως θέσει μακρά λογίζεται οποιαδήποτε συλλαβή –ανεξαρτήτως του φωνήεντος που περιέχει– εφόσον ακολουθείται από δύο ή περισσότερα σύμφωνα ή από διπλό σύμφωνο (π.χ. σεμνός, σεμνότερος,σεμνότατος).
• Προκειμένου να σχηματίσουμε τα παραθετικά ενός επιθέτου που στην παραλήγουσα του θετικού βαθμού παρουσιάζει δίχρονο φωνήεν (α,ι, υ), πρέπει να γνωρίζουμε ποια δευτερόκλιτα επίθετα έχουν το φωνήεν της παραλήγουσας μακρό και ποια βραχύ.
  Έχουν το δίχρονο της παραλήγουσας μακρό τα επίθετα:
  - ἀνιαρός, ἰσχυρός, ψιλός, φλύαρος, πρᾶος και λιτός, π.χ. ἀνιαρότερος, ἀνιαρότατος.
  - που είναι σύνθετα με β΄ συνθετικό τα ουσιαστικά λύπη, κίνδυνος, ψυχή, θυμός, τιμή, νίκη και κῦρος, π.χ. εὐψυχότερος,εὐψυχότατος.
  Έχουν το δίχρονο της παραλήγουσας βραχύ τα επίθετα που λήγουν σε:
  -ιος, -ικος, -ιμος, -ινος, π.χ. δόκιμος → δοκιμώτερος, δοκιμώτατος.
  -ακος, -αλος, -αμος, -ανος, -ατος, π.χ. δυνατός → δυνατώτερος, δυνατώτατος.
  -αρος, -υρος, -χος, π.χ. ἥσυχος → ἡσυχώτερος, ἡσυχώτατος.

• Ο πίνακας που ακολουθεί περιλαμβάνει τα πλέον εύχρηστα επίθετα που σχηματίζουν ανώμαλα παραθετικά:
  

  θετικός	συγκριτικός	υπερθετικός
  ἀγαθός	ὁ, ἡ ἀμείνων, τὸ ἄμεινον	ἄριστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ βελτίων, τὸ βέλτιον	βέλτιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ κρείττων, τὸ κρεῖττον	κράτιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ λῲων, τὸ λῷον	λῷστος, -η, -ον
  κακός	ὁ, ἡ κακίων, τὸ κάκιον	κάκιστος, -η, -ον
  	ὁ, ἡ χείρων, τὸ χεῖρον	χείριστος, -η, -ον
  καλός	ὁ, ἡ καλλίων, τὸ κάλλιον	κάλλιστος, -η, -ον
  μέγας	ὁ, ἡ μείζων, τὸ μεῖζον	μέγιστος, -η, -ον
  μικρός	ὁ, ἡ ἐλάττων, τὸ ἔλαττον	ἐλάχιστος, -η, -ον
  ὀλίγος	ὁ, ἡ μείων, τὸ μεῖον	ὀλίγιστος, -η, -ον
  πολύς	ὁ, ἡ πλείων, τὸ πλέον	πλεῖστος, -η, -ον

• Ο συγκριτικός βαθμός των επιθέτων που σχηματίζουν ανώμαλα παραθετικά κλίνεται όπως το δικατάληκτο τριτόκλιτο επίθετο ὁ/ἡ σώφρων,τὸ σῶφρον.

ενικός αριθμός			πληθυντικός αριθμός
	αρσενικό - θηλυκό	ουδέτερο	αρσενικό - θηλυκό	ουδέτερο
ονομ.	ὁ/ἡ βελτίων	τὸ βέλτιον	οἱ/αἱ βελτίονες, βελτίους	τὰ βελτίονα, βελτίω
γεν.	τοῦ/τῆς βελτίονος	τοῦ βελτίονος	τῶν βελτιόνων	τῶν βελτιόνων
δοτ.	τῷ/τῇ βελτίονι	τῷ βελτίονι	τοῖς/ταῖς βελτίοσι	τοῖς βελτίοσι
αιτ.	τόν/τὴν βελτίονα, βελτίω	τὸ βέλτιον	τούς/τὰς βελτίονας, βελτίους	τὰ βελτίονα, βελτίω
κλητ.	(ὦ) βέλτιον	(ὦ) βέλτιον	(ὦ) βελτίονες, βελτίους	(ὦ) βελτίονα, βελτίω

Γ. Περιφραστικοί τύποι παραθετικών

Όλα τα επίθετα (και τα επιρρήματα) μπορούν να σχηματίσουν και περιφραστικά παραθετικά ως εξής:

Συγκριτικός: μᾶλλον + θετικός βαθμός επιθέτου
Υπερθετικός: μάλιστα + θετικός βαθμός επιθέτου
π.χ. εὐδαίμων, μᾶλλον εὐδαίμων, μάλιστα εὐδαίμων

Δ. Επίθετα που δε σχηματίζουν παραθετικά

Δε σχηματίζουν παραθετικά τα επίθετα που σημαίνουν: ύλη (π.χ. λίθινος), τόπο (π.χ. θαλάσσιος), χρόνο (π.χ. ἐνιαύσιος = ετήσιος), μέτρο (π.χ.πηχυαῖος), συγγένεια ή καταγωγή (π.χ. πατρικός), μόνιμη κατάσταση (π.χ. θνητός, ἀθάνατος).

Β. Ανώμαλα

• Τα πιο εύχρηστα ανώμαλα παραθετικά επιρρημάτων είναι τα εξής:
  
  

  θετικός	συγκριτικός	υπερθετικός
  εὖ	ἄμεινον, βέλτιον, κρεῖττον	ἄριστα, βέλτιστα, κράτιστα
  κακῶς	χεῖρον, κάκιον	χείριστα, κάκιστα
  καλῶς	κάλλιον	κάλλιστα
  μάλα	μᾶλλον	μάλιστα
  ὀλίγον	μεῖον, ἔλαττον, ἧττον	ὀλίγιστα, ἐλάχιστα, ἥκιστα
  πολύ	πλέον	πλεῖστον, πλεῖστα

  
  

Γ2. Σύνταξη

---

Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί – Χρήσεις των πλάγιων πτώσεων

Στην προηγούμενη τάξη διδαχθήκατε γενικά τα είδη των επιρρηματικών προσδιορισμών και τους εμπρόθετους επιρρηματικούς προσδιορισμούς.

• Ποιες μετοχές του κειμένου της Ενότητας έχουν επιρρηματική σημασία;
• Στην ακόλουθη φράση να εντοπίσετε το επίρρημα και να βρείτε τι δηλώνει: οὕτω τὸν βίον ἐτελεύτησαν.

Στο κείμενο της Ενότητας συναντήσατε:

• τη δοτική δημοσίᾳ, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση του τρόπου και προσδιορίζει το ρήμα θάπτονται,
• τη δοτική ταῖς τιμαῖς, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση του τρόπου και προσδιορίζει το απαρέμφατο τιμᾶσθαι, και
• τη γενική τοῦ θανάτου, που δηλώνει την επιρρηματική σχέση της αιτίας και προσδιορίζει το ρήμα μακαρίζω.

Μερικές από τις πιο συνηθισμένες επιρρηματικές χρήσεις των πλάγιων πτώσεων είναι οι ακόλουθες:

τόπος		γεν.:	Αὐτοῦ (= εκεί) ἐκοιμήθη.
		δοτ.:	Οἱ Ἀθηναῖοι μόνοι Μαραθῶνι ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας προυκινδύνευσαν.
		αιτ.:	Πορεύεται τριάκοντα σταδίους.
χρόνος		γεν.:	Ἐκείνης τῆς νυκτὸς οὐδεὶς ἐκοιμήθη.
		δοτ.:	Τῇ ὑστεραίᾳ τῆς μάχης ἀφίκοντο (= έφτασαν την επομένη της μάχης).
		αιτ.:	Ἐκεῖ ἔμειναν ἡμέρας τρεῖς.
αιτία		γεν.:	Ζηλῶ σε τοῦ πλούτου.
		δοτ.:	Οἱ γεραίτεροι ταῖς τῶν νέων τιμαῖς ἀγάλλονται.
		αιτ.:	Τί ταῦτα μ' ἀνιᾷς οὐδὲν ὠφελουμένη; (= γιατί με στενοχωρείς...)
αναφορά		γεν.:	Τί δὲ ἵππων οἴει;
			Εἰπὲ δέ μοι πατρός.
		δοτ.:	Γνώμῃ τῶν ἄλλων προέχομεν (= υπερέχουμε από τους άλλους στην κρίση).
		αιτ.:	Διαφέρομεν ἀλλήλων τὴν φύσιν.
ποσό		γεν.:	Ὁ ἀγρὸς ἑβδομήκοντα μνῶν ἐπράθη (= πουλήθηκε).
		δοτ.:	Πολλῷ κρεῖττόν ἐστιν ἐμφανὴς φίλος ἢ χρυσὸς ἀφανής.
		αιτ.:	Ἐγκρατὲς δὲ τῆς πόλεως τὰ πολλὰ τὸ πλῆθός ἐστιν.
τρόπος		δοτ.:	Δημοσίᾳ τοῦ θηρᾶν ἐπιμέλονται.
		αιτ.:	Τοῦτον τὸν τρόπον σύμμαχοι ἀλλήλοις ἐγένοντο.

Ασκήσεις

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20c%20gym/c02xm.htm