Σελίδες

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Απόψεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Απόψεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 24 Νοεμβρίου 2022

Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2022

Τι θα ήθελα να είχα μάθει στο σχολείο

Θα ήθελα να με είχαν διδάξει:
  • Να μαγειρεύω, να πλένω, να ράβω.
  • Να καλλιεργώ τη γη, να φροντίζω τα λουλούδια, να αρμέγω, να ψαρεύω.
  • Να χτίζω, να βάφω και να επισκευάζω τις οικιακές, υδραυλικές και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις
  • Να χειρίζομαι και να επιδιορθώνω μηχανήματα, αλλά και το ποδήλατο, το αυτοκίνητο, το ραδιόφωνο, το Video, το ψυγείο, τον ανεμιστήρα, το κομπιούτερ.
  • Να παρέχω στον εαυτό μου και στους άλλους πρώτες ιατρικές βοήθειες.
  • Να γνωρίζω ότι είναι γνωστό για την ερωτική, σεξουαλική συμπεριφορά του ανθρώπου, καθώς και την εξέλιξη, μέσα στο χρόνο και σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, των διαφορετικών ηθών, εθίμων και γνώσεων, γύρω απ’ αυτήν και την ερωτική ζωή των ζώων.
Την ανίχνευση της επίδρασης και του ειδικού ρόλου στη ζωή, του ήλιου, της σελήνης, των άστρων, του φυσικού και κλιματικού περιβάλλοντος, της διατροφής, της εργασίας και του έρωτα.
Να παίζω μουσική.
Να μαθαίνω την ιστορία όλων των παλιότερων και σύγχρονων πολιτισμών πάνω στη γη, μέσα από την οπτική και ακουστική τους εικόνα, τη φύση τους, τους όρους εργασίας και διαβίωσής τους, τη μουσική, το χορό, τις τέχνες, τη θρησκεία και την κοινωνική τους συγκρότηση.
Ισότιμα, όλες τις σύγχρονες και παλιότερες αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις στη φιλοσοφία, στη θρησκεία, στην ηθική, στην επιστήμη και στην πολιτική. Γι’ αυτό θα μου άρεσε ένα σχετικό βιβλίο με τίτλο: «Εν οίδα ότι ουδέν οίδα» και το ακόλουθο επίγραμμα στην πρώτη εσωτερική σελίδα: «Αν η αλήθεια ήταν πάντοτε, παντού, για το καθετί και για τον καθένα μία, οι άνθρωποι δεν θα ήταν τόσο ηλίθιοι να μη συμφωνήσουν στην από κοινού αποδοχή της».
Ακόμα, όταν ήμουνα παιδί θα ήθελα: Να μην διαχώριζαν τόσο απόλυτα την αναγκαία προετοιμασία μου για τη ζωή από την ίδια τη ζωή μου. Να μπορούσα όσο μου το επέτρεπαν σταδιακά οι δυνάμεις μου όχι μόνο να μαθαίνω, αλλά και «να κάνω».
Όπως εγώ είχα συναίσθηση της βιολογικής μου μειονεξίας απέναντι στους μεγαλυτέρους μου, να είχαν κι αυτοί συναίσθηση της βιολογικής τους υπεροχής απέναντί μου, και να απέφευγαν την εξουσιαστική της κατάχρηση στο όνομα της αναγκαίας προς εμένα βοήθειας και συμπαράστασης.
Όταν έκανα κάτι «καλό», δηλαδή πέρα από τις προσδοκίες τους, να μη με εκθείαζαν τόσο πολύ. Κι όταν έκανα κάτι «κακό», δηλαδή κάτω από τις προσδοκίες τους, να μη μαλώναν τόσο πολύ.
Να με μάθαιναν ότι η μοναδικότητά μου έγκειται όχι μόνο στα φυσικά πλεονεκτήματα και στις δυνατότητές μου, αλλά και στα φυσικά μειονεκτήματα και στις αδυναμίες μου. Ότι δεν είμαι, πρέπει ή μπορώ να ’μαι, ο πρώτος καλύτερος ή χειρότερος από τον οιονδήποτε. 
Να μη με υποχρέωναν να μοιάσω με κανέναν εκτός από εμένα.
Να μη μου δημιουργούσαν την ψευδαίσθηση ότι τα ’χω ή μπορώ να τα ’χω όλα, οδηγώντας με έτσι αργότερα, όταν αυτό φυσιολογικά διαψευδόταν, στην απογοήτευση και στην άρνηση του εαυτού μου. Σε μια απέλπιδα προσπάθεια απόκτησης αυτών που δεν είχα, είτε σε μια άρνηση αυτών που διέθετα.
Να μη μου προκαθόριζαν, με οποιονδήποτε τρόπο, το μέλλον ή τις πεποιθήσεις μου. Και να μην αισθάνονταν την ανάγκη να με εξοπλίσουν οπωσδήποτε με κάποιο ιδανικό, κάποια απόλυτη σιγουριά ή αλήθεια, που οι ίδιοι ή κάποιοι άλλοι δεν διέθεταν. Και να μην είχαν το θράσος, όταν αργότερα αυτό με το οποίο οι ίδιοι με είχαν εξοπλίσει διαψευδόταν, να μου πετάξουν χαιρέκακα στα μούτρα: «Δε στα ‘λεγα εγώ;».

Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2021

Αξιο-λόγηση ανάξια λόγου (του Ανδρέα Βιτούλα)

 Το βροντερό ΟΧΙ των εκπαιδευτικών στην υποτιθέμενη αξιολόγηση δεν έχει καμία σχέση με μία συντεχνιακή εμμονή ακινησίας και οπισθοδρόμησης, αλλά με τον αγώνα και την αγωνία να παραμείνει το δημόσιο σχολείο άθικτο απ’ την αρπακτικότητα της αγοράς και την αντισυνταγματική θέσπιση διακρίσεων εντός του.

Η αξιολόγηση της σχολικής μονάδας, στην οποία αντιτίθεται η συντριπτική πλειονότητα των εκπαιδευτικών, είναι μία διαδικασία διοικητικής υποκρισίας, εφόσον σκοπός της δεν είναι η ποιοτική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού έργου αλλά η μετακύλιση των κρατικών ευθυνών για κάθε έλλειψη, ανεπάρκεια και αδυναμία στους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Είναι σαν για την ἔλλειψη των ΜΕΘ να φταίνε οι υγειονομικοί…

Αποτελεί τον προθάλαμο της κατηγοριοποίησης των σχολείων σε «αποδοτικά» και μη καταστρατηγώντας με τον τρόπο αυτό τη συνταγματική υποχρέωσή του για καθολική, ισότιμη και εξίσου ποιοτική παροχή δημόσιας εκπαίδευσης σε κάθε της βαθμίδα.

Εγκαθιδρύει έναν ανούσιο γραφειοκρατικό γολγοθά, που το μόνο αποτέλεσμά του θα είναι ο πλήρης και καταστροφικός αποπροσανατολισμός του εκπαιδευτικού από τον κύριο σκοπό της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στις συνθήκες αυτές το μάθημα καθίσταται πάρεργο ελάχιστης προτεραιότητας.

Όσο δε αφορά στην αξιολόγηση του ίδιου του εκπαιδευτικού, πρόκειται για μία διαδικασία παρωδία, καθώς οι τεχνητές συνθήκες που επιβάλλει νοθεύουν απροκάλυπτα και καθοριστικά το προς αξιολόγηση αποτέλεσμα.

Ακυρώνει αντιπαιδαγωγικά την αυτενέργεια εκπαιδευτικού-μαθητή, αφού η εκπαιδευτική διαδικασία εγκιβωτίζεται σε ασφυγκτικές νόρμες αδιαφορώντας για τον ιδιαίτερο και κάθε φορά ανεπανάληπτο χαρακτήρα των ειδικών συνθηκών κάθε τάξης.

Ποσοτικοποιεί στανικά μία κατεξοχήν δυναμική λειτουργία, όπως αυτή της αλληλεπίδρασης εκπαιδευτικού-μαθητή, η οποία διέπεται σχεδόν αποκλειστικά από ποιοτικά χαρακτηριστικά και ζητούμενα. Στο εξής αγαθά όπως η διαμόρφωση και η καλλιέργεια προσωπικοτήτων, αξιών αλλά και η ανατροφοδότηση της σχέσης εκπαιδευτικού-μαθητή θα αντικαθίστανται από μετρήσιμες δεξιότητες πάντα κατά τα επικαιρικά κάθε φορά κελεύσματα της αγοράς.

Όλα τα παραπάνω επιχειρούνται από ένα υπουργείο, το οποίο έχει να επιμορφώσει τους λειτουργούς του από τον πρώτο χρόνο του διορισμού τους! Κι όταν η επιμόρφωση πραγματοποιείται, κατά πάγιο αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας, αυτή έχει να κάνει με συγκυριακές διαδικασίες βιτρίνας για βιβλία που τον επόμενο χρόνο αποσύρονται, για ειδικές περιστάσεις (βλ. lockdown) που έχουν πια παρέλθει ή για νέες πρακτικές, που ήδη εφαρμόζονται, αλλά πιστοποιούνται μετά την παρέλευση ετών (βλ. Β1 και Β2 επίπεδο ΤΠΕ)! Είναι το ίδιο υπουργείο που προσλαμβάνει αναπληρωτές τον Δεκέμβριο και σε ένα μήνα τους σύρει σε ΕΔΕ διότι δεν ανταποκρίνονται στον απαιτούμενο χρόνο κάλυψης της ύλης (!), το ίδιο υπουργείο που ξέχασε να αξιολογήσει με άριστα τους εκπαιδευτικούς, που έφεραν εις πέρας την τηλεκπαίδευση όντες ανεπιμόρφωτοι και εγκαταλειμμένοι σε πρωτόγνωρες συνθήκες. Είναι το ίδιο το υπουργείο που αυτοαξιολογήθηκε με άριστα στην αντιμετώπιση της κρίσης μοιράζοντας …αλεξίπτωτα για μάσκες και κουνά τώρα το δάχτυλο του αυταρχισμού στην εκπαιδευτική κοινότητα κατασυκοφαντώντας την ως αρνήτρια της αξιολόγησης, που το ίδιο δεν δέχεται για τον εαυτό του!

Τα παραπάνω δεν αμνηστεύουν ούτε τις αστοχίες των συνδικαλιστικών σωματείων, ούτε τις όποιες ευθύνες των εκπαιδευτικών. Το κάθε τι όμως αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο αποδέκτη. Και επί του προκειμένου η ερχόμενη «αξιολόγηση» όχι απλώς δεν έχει σκοπό να αναβαθμίσει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και να θεραπεύσει προβλήματα και αδυναμίες, αλλά τουναντίον να τα καταστήσει καθεστώς. Για να απεμπλακεί διαπαντός από τον βραχνά της διαφύλαξης και αναβάθμισης των δημόσιων αγαθών, ώστε η ισότιμη πρόσβαση όλων σε αυτά να χαρακτηρίζεται «αγκύλωση» και «λαϊκισμός». Ο χώρος της παιδείας άλλωστε δεν είναι ο μόνος που αντιμετωπίζεται ως βαρίδιο και πρόσκομμα από τη νεοφιλελεύθερη αλλεργία σε οτιδήποτε συνιστά κοινωνία.

Ανδρέας Βιτούλας – αντιπρόεδρος ΕΛΜΕ Καστοριάς

Πηγή: https://fouit.gr/2021/10/01/axio-logisi-anaxia-logoy-toy-andrea-vitoyla/


Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2020

Κορωνοϊός και τεχνολογία: Στην αναζήτηση ενός ασφαλούς καταφυγίου

 του Γιάννη Αγγελάκη

Η αλήθεια είναι ότι αρχικά μπροστά στον κίνδυνο μίας αόρατης και άγνωστης βίας με την οποία ήρθε αντιμέτωπος, ο άνθρωπος αναζήτησε καταφύγιο.

Στην Αρχαία Ελλάδα ο ικέτης που προσέφευγε σε «ιερό άσυλο» – έστω και αν ήταν δολοφόνος, στασιαστής, σφετεριστής της νόμιμης εξουσίας, τύραννος – ήταν θεωρητικά προστατευμένος από οποιασδήποτε μορφής βία.

Στο μεσαίωνα η εκκλησία ήταν καταφύγιο, στο οποίο οι κατατρεγμένοι μπορούσαν να αναζητήσουν άσυλο.

Όμως σε αυτή την καταστροφή, ουδείς πιστός – ακόμα και ο πιο πράος άνθρωπος – μπορεί να βρει καταφύγιο και ν’ ακούσει λόγια στήριξης.

Αυτός που αναζητεί καταφύγιο μπορεί να είναι ο ίδιος που μεταφέρει μαζί αυτό το οποίο τον ωθεί να αναζητεί άσυλο. Μπορεί να μεταφέρει μαζί του τη βία από την οποία προσπαθεί να διαφύγει. Κάθε ένας που ζητά άσυλο είναι εν δυνάμει αυτός που θέτει σε κίνδυνο όσους αναζητούν άσυλο, είναι ένας εν δυνάμει δούρειος ίππος.

Ο άνθρωπος της εποχής της πανδημίας μαθαίνει ότι το μόνο ασφαλές άσυλο είναι η μοναξιά του. Καλείται να αγαπήσει την μοναξιά του.

Τα σπίτια μετατράπηκαν στους τόπους εξορίας. Η εξορία έγινε επιθυμία. Η συνειδητή επιλογή της εξορίας αποτέλεσε μία ευθύνη ατομική που κλήθηκε ο άνθρωπος να αναλάβει, για το καλό του. Όμως η μη αποδοχή της ευθύνης, ακολουθούσε η τιμωρία.

Ζήσαμε μέσα σε ατομικές Σπιναλόγκες της θετικής ενέργειας, όπου μόνο εντός τους μπορούσαμε να είμαστε ασφαλείς και να μην αποτελούμε κίνδυνο για τους άλλους.

Αλλά η απομόνωση επεκτάθηκε και έξω από τα σπίτια.

Ο άνθρωπος περπάτησε στους άδειους δρόμους

Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2020

Κορωνοϊός και τεχνολογία – Το διπλό κύμα: Ήρωες και κρετίνοι στην πρώτη πανδημία της εποχής του μηχανικού εαυτού και της εξ αποστάσεως λειτουργίας

 Του Γιάννη Αγγελάκη

Ήρωες και κρετίνοι στην πρώτη πανδημία της εποχής του μηχανικού εαυτού και της εξ αποστάσεως λειτουργίας

Ένα διπλό κύμα σαρώνει τις κοινωνίες των ανθρώπων. Το κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού και των μεγάλων τεχνολογικών επιτευγμάτων. Ο συνδυασμός αυτών των δύο επανακαθοριζει τις ζωές των ανθρώπων και αποτυπώνει ένα ερώτημα στο οποίο καλούμαστε να δώσουμε μία πειστική απάντηση: Πώς θα διαφυλάξουμε τον άνθρωπο δίχως να τον θέσουμε στο περιθώριο;

Τα παράδοξα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στο μικρό τόπο που λέγεται Ελλάδα, άρχισαν φαινομενικά ξαφνικά. Αρκούσε η επίσημη δημόσια κοινοποίησή τους, η αναγνώριση της ύπαρξής τους, για να γίνουν συνείδηση και να μετατραπούν σε κοινό κτήμα: μια Αλήθεια. Από τότε, τα πράγματα πήραν τη σειρά τους. Ακολούθησαν συνεχείς ανακοινώσεις για τους επερχόμενους κινδύνους. Αναλύθηκε ενδελεχώς το αδιέξοδο της παρούσας κατάστασης. Διαπιστώθηκε η αναγκαιότητα λήψης συγκεκριμένων αποφάσεων και μέτρων προστασίας.

Είπαν ότι ο εισβολέας που ήρθε είναι αόρατος.

Το πέρασμά του δεν άφησε κάποιο ορατό σημάδι. Δεν υπάρχουν πεσμένα τείχη. Τα κτίρια έμειναν ανέγγιχτα, η ζωή συνεχίζεται δίχως εμφανείς αλλαγές στο τοπίο. Αλλά λένε ότι είναι παντού. Είναι στον αέρα, είναι εν δυνάμει ο καθένας από εμάς, ένα αορατο σωματίδιο που δεν καταλαβαίνει από απειλές και που δε θα σταματήσει αν του προτάξεις κάποιο όπλο. Με αυτό τον εχθρό δε μπορείς να διαπραγματευθείς.

Δεν είναι πόλεμος, όμως η πόλη έμεινε έρημη σα να είχε μόλις δεχτεί εισβολή.

Tα γεγονότα που εξακολουθούν, πήραν την απειλητική και άνευ δυνατότητας αντίστασης εικόνα μιας θεομηνίας. Ο αγώνας έγινε ένας συντήρησης και αντοχής μπροστά στην άγνωστη αιτία μιας σταδιακής καταστροφής.

Πριν φτάσουμε στο σημείο αυτό, ο καθένας μας έβλεπε τα γεγονότα στην Κίνα και δίχως να το επιθυμεί σκεφτόταν:

«Μα τι τρομακτικές εικόνες! Αλλά η Κίνα είναι ένας τόπος τόσο μακρινός, σχεδόν εξωτικός».

Όμως ο κόσμος μας σήμερα είναι μικρός και σε διαρκή κίνηση. Είναι ένα παγκόσμιο χωριό. Η Κίνα είναι πολύ πιο κοντά απ’ όσο ήταν πριν 100 χρόνια. Η απόσταση που μας χωρίζει είναι μόλις μερικές ώρες. Όση ώρα χρειάζεται να φτάσεις με ένα αεροπλάνο.

Όλα έμοιαζαν τόσο αφύσικα, σα ένα κακό όνειρο που δε μπορεί να κρατήσει για πολύ. Αλλά οι πανδημίες δεν είναι σεισμοί. Έχουν διάρκεια.

Οι μέρες πέρασαν και έγιναν βδομάδες και οι βδομάδες έγιναν μήνες. Θα υποχωρήσει και θα επανέλθει με ορμή, όπως ένα κύμα που αδειάζει και ξαναφουσκώνει.

Πριν τον ερχομό της πανδημίας ο καθένας είχε το δικαίωμα να αισθάνεται άτρωτος. Ζούμε σε μία εποχή όπου τα επιτεύγματα της επιστήμης είναι τεράστια. Όλα μοιάζουν εφικτά.

Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο από ποτέ και τα παιδιά που γεννιούνται – καταγράφεται στις στατιστικές – ψηλώνουν πιο πολύ από ποτέ.

Πιστεύουμε στην επιστήμη και στη λογική.

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2020

Δήμητρα Αθανασοπούλου: "Καμία πατρίδα για την τρίτη ηλικία"

Στην «Μπαλάντα του Ναραγιάμα», μια 70χρονη ανεβαίνει στην κορυφή ενός βουνού για να ξεψυχήσει, με απώτερο στόχο ο θάνατός της να επιτρέψει την επιβίωση ενός νεότερου και πιο παραγωγικού μέλους της κοινότητας. Το φιλμ του Σοχέι Ιμαμούρα αναφέρεται σε μια παλαιά ιαπωνική πρακτική που έχει τις ρίζες της σε περιόδους ξηρασίας και λιμού και επέβαλε μια «εθελούσια διακοπή τού εγώ» των γηραιών και εξασθενημένων ατόμων προς όφελος των νέων.

Ο όρος Ubasute –«εγκατάλειψη ενός ηλικιωμένου»– αποδίδει σήμερα τη σύγχρονη όψη της εθιμοτυπικής αυτής πρακτικής, η οποία επανέρχεται στο προσκήνιο με κάθε νέα φυσική καταστροφή, κρίση ή πανδημία. Η αφήγηση, ωστόσο, που νομιμοποιεί την απομάκρυνση και την εξόντωση του «περιττού Αλλου» δεν αφορά μονάχα τη μακρινή Ανατολή, αλλά και τις γειτονιές της Ευρώπης. Απλώς το αφήγημα μεταλλάσσεται σαν ιός που αποκτά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Κάπως έτσι, η χρόνια αγωνία του ανθρώπου να απομακρύνει τα γηρατειά από τον θάνατο σκόνταψε και πάλι πάνω σε έναν φονικό ιό. Προηγουμένως, ωστόσο, είχε σκοντάψει στην κοινωνική αναπαράσταση της τρίτης ηλικίας, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ομοιογενοποίηση των γηραιών ατόμων και την απόσυρσή τους από την παραγωγική οικονομία. Οπως και με την πολιτική διαχείριση του γήρατος και της θνητότητας.

Πόσο είναι εφικτό να μην εγκλωβιζόμαστε στον κυρίαρχο λόγο που επενεργεί στην ταυτότητα των ηλικιωμένων ατόμων νομιμοποιώντας τον εξοστρακισμό τους;

«Οι ηλικιωμένοι δαιμονοποιούνται, χειραγωγούνται και θεωρούνται βάρος για την κοινωνία στο Ηνωμένο Βασίλειο». Σε αυτή τη φράση συνοψίζονται τα ευρήματα μιας αναφοράς που δημοσιεύτηκε σε άρθρο του Guardian για τις παρενέργειες των επιβλαβών στερεοτύπων που αναπαράγονται εν μέσω της νέας δυστοπικής συνθήκης και δεν αφορούν μόνο τη Μεγάλη Βρετανία. Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τον Covid-19 –σημειώνει η Amelia Hill στη βρετανική εφημερίδα– αναδεικνύει σειρά κρίσιμων ερωτημάτων σχετικά με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τους ηλικιωμένους, ενώ παράλληλα ρίχνει φως στην επίδραση που μπορούν να έχουν αυτές οι συμπεριφορές πάνω στα άτομα της τρίτης ηλικίας.

Μπορούμε, άραγε, να κοιτάξουμε πέρα από τη βιολογική όψη και να δούμε τα πρόσωπα των ηλικιωμένων πίσω από τα στερεότυπα;

Είναι ευρέως αποδεκτό πως ο τρόπος με τον οποίο αναπαράγονται τα στερεότυπα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις επηρεάζει σε βάθος χρόνου τις πολιτικές στρατηγικές που αναπτύσσονται. Κατ’ επέκταση, η ανομοιογένεια ενός πληθυσμού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ατόμου χάνονται μέσα στις κοινωνικά κατασκευασμένες έννοιες. Και όσο οι ηλικιωμένοι αποτελούν μία ξεχωριστή πλην ομοιογενοποιημένη μερίδα του πληθυσμού που παύει να είναι παραγωγική, τόσο το σύγχρονο Ubasute γίνεται αναπόδραστο. Και τα στερεότυπα οικοδομούν νέα σύμπαντα διακρίσεων και αποκλεισμών.

Πολιτική διαχείριση της θνητότητας

Πώς μπορεί η ζωή ενός πληθυσμού να εκπέσει από την κατηγορία του ανθρώπινου και να μην είναι πια (η ζωή του) άξια οδύνης; Το ερώτημα είχε θέσει η Judith Butler στο κείμενο «Βία, Πένθος, Πολιτική» σε σχέση με το πώς κάποιες αφηγήσεις νομιμοποιούν τον διαχωρισμό εκείνων που πρέπει να ζήσουν από εκείνους που μπορούμε να αφήσουμε να πεθάνουν.

Πριν από λίγο καιρό στο «Γκρίζα Αυγή: Πώς το Κύμα της Γήρανσης θα μεταμορφώσει τον κόσμο», ο Πιτ Πίτερσον σημείωνε πως «η έκρηξη των γηρατειών θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην οικονομία, στην κοινωνία, στις γεωπολιτικές ισορροπίες».

Η ταύτιση των ηλικιωμένων –τις τελευταίες δεκαετίες– με τη συνταξιοδότηση και τα επιβαρυμένα ασφαλιστικά ταμεία έχει οδηγήσει, ως γνωστόν, σταδιακά και ύπουλα στη δαιμονοποίησή τους.

Εν μέσω αυτού του «γκρίζου αιώνα των ηλικιωμένων» –δανεικός όρος από τον Πίτερσον– ήρθε και ο Covid-19 για να μειώσει αυτήν την πρωτοφανή αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μαζί με τον νέο κορονοϊό ήρθαν, όμως, και η κοινωνική απομόνωση των γερόντων του κόσμου και οι ανεπαρκείς κλίνες των μονάδων εντατικής θεραπείας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, που μεταμόρφωσαν τους ηλικιωμένους σε «σώματα που περισσεύουν». Για να μην αναφερθούμε στις συνέπειες της συναισθηματικής απομόνωσης πάνω στον εύθραυστο ψυχισμό τους.
«Πολυκαιρισμένα, εξοστρακισμένα σώματα»

«Ποτέ πριν οι άνθρωποι δεν είχαν χάσει τη ζωή τους τόσο αθόρυβα και τόσο μόνοι όσο στις ανεπτυγμένες κοινωνίες», είχε επισημάνει κάποτε ο κοινωνιολόγος Norbert Elias στη «Μοναξιά των Θνησκόντων». Και τα λόγια του είναι σαν να γράφτηκαν τώρα, το 2020, όταν οι υπερήλικοι πεθαίνουν μόνοι και μέσα στη σιωπή. Σαν «χαμένοι αριθμοί» που θρηνούνται τόσο όσο διαρκεί ένα δελτίο ειδήσεων. Ισως γιατί κανονικοποιείται –περισσότερο από ποτέ– ο εξοστρακισμός και η θυσία του γερασμένου και ασθενούς σώματος στο όνομα της φαντασίωσης του ακμαίου και υγιούς.

Κι όμως, θα έπρεπε να βιώνουν την «κορύφωση της ύπαρξής τους». Οσο όμως τα σώματά μας ιατρικοποιούνται στις νεωτερικές κοινωνίες, τα γηρατειά δεν εκλαμβάνονται ως επίγευση μιας ζωής γεμάτης, αλλά ως ασθένεια. Ετσι, τα σημάδια του γήρατος αντιμετωπίζονται ως μειονεξίες που καθιστούν τους ανθρώπους αδύναμους και εξαρτώμενους. Συνεπώς, επιτρέπεται με μεγαλύτερη ευκολία η εφαρμογή των πολιτικών κλίμακας, ενώ μειώνεται η πολιτική ευθύνη απέναντι στον θάνατο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας ανθρώπων. Ποιοι θα είναι οι «αυριανοί γέροντες», τα νέα σώματα που θα εξοστρακιστούν;

Ως γνωστόν, η παγίωση των διακρίσεων σε βάρος μιας ομάδας επιτυγχάνεται σε ένα πρώτο επίπεδο χάρη στον ρόλο της γλώσσας. Ο χώρος που καταλαμβάνουν τα «πολυκαιρισμένα σώματα-καταναλωτές συντάξεων» στο λεκτικό πεδίο είναι ένας χώρος επιφορτισμένος με ενοχή, κόπωση και σιωπή. Και ο τρόπος που υπάρχουμε μέσα στον «ηγεμονικό λόγο» μπορεί να αποβεί πιο καταστροφικός από μια πανδημία.

Είναι περισσότερο από αναγκαία, λοιπόν, μια πολιτιστική μετατόπιση στον τρόπο που βλέπουμε την τρίτη ηλικία. Τα πρόσωπα των ανθρώπων θα πρέπει να ξεχωρίζουν πέρα από τη βιολογική όψη, πέρα από τις κοινωνικές κατασκευές. Για να επιτευχθεί μια νέα συγκρότηση ταυτότητας των ηλικιωμένων, που δεν θα ταυτίζεται με την «αποσύνθεση» ή το «κοινωνικό βάρος». Για να υπάρξουν πολλές πατρίδες για την τρίτη ηλικία. Με δεδομένο, πάντα, πως το «ανθρώπινο είναι» είναι εμποτισμένο μέσα στον χρόνο, καταδικασμένο ή ευλογημένο να βιώνει την επίδραση των «καιρών» πάνω του.

Πηγή: 

Σάββατο 2 Μαΐου 2020

«Ok Boomer!» Κοινωνιολογία της νιότης

Boomers με την αυστηρή έννοια του όρου είναι όσοι έχουν γεννηθεί από το 1949 έως το 1965. Αυτό σημαίνει ότι «με την αυστηρή έννοια του όρου» μπορώ και εγώ να τους αντιμετωπίζω ως κωλόγερους και ότι οριακά μπορεί και να γλιτώσω την κριτική ότι όσα σκέφτομαι εδώ είναι η άμυνά μου απέναντι στην αναίδεια των νεωτέρων.
Η φράση «OK, boomer»  χρησιμοποιείται μετά το 2015 και εισέρχεται στην κοινή χρήση από το TikTok. Βεβαίως δεν στερείται συμβολισμού το γεγονός ότι η καταγωγική εμφάνιση του όρου συμβαίνει στο TikTok. Φτάνει όμως μέχρι μια απαξιωτική αναφορά Νεοζηλανδής βουτευτίνας κατά την ομιλία της στο κοινοβούλιο για την οποία έδωσε εξηγήσεις στη συνέχεια και περνάει στην κοινή χρήση, πιο χαλαρά σημασιολογικά, και στη χώρα μας. Για να είμαστε δίκαιοι, η φράση χρησιμοποιείται ως απάντηση στις επιθέσεις των γηραιοτέρων, οι οποίοι κατηγορούν τους νεότερους (Generation Z και millenials) ότι δεν θέλουν να μεγαλώσουν, δεν έχουν μάθει να στερούνται, νομίζουν ότι ο κόσμος είναι ιδέες, όλα αυτά με τα οποία ζαλίζουν οι μπαρμπάδες τους νέους. Τέλος, όπως αξίζει σε μια σύγχρονη ιδέα, η φράση αυτή συνοδεύεται από προϊόντα με το σχετικό λόγκο.

Πολύς κόσμος πιστεύει ότι πάντοτε οι μεγαλύτεροι θεωρούσαν τους νέους αναιδείς και αναπολούσαν μία εποχή κατά την οποία υπήρχε μεγαλύτερος σεβασμός κοκ. Αυτό είναι μόνο εν μέρει αληθές. Έχουμε πράγματι πολλά παραδείγματα που δείχνουν αυτό το παράπονο των μεγαλύτερων και όντως η λέξη «αρχαίος» χρησιμοποιούνταν και στα αρχαία ελληνικά υποτιμητικά, καθώς επίσης και η επίκληση του παλιού καλού καιρού υπάρχει π.χ. στις Εκκλησιάζουσες, όπου έχουμε τις σχετικές αναφορές, γιατί οι νέοι δεν σηκώνονται να δώσουν τη θέση τους στους γέρους στα αρχαία λεωφορεία κ.ο.κ. Η έννοια της νέας γενιάς όμως έχει μεταμορφωθεί ριζικά μέσα στον τελευταίο αιώνα και νομίζω ότι διαπράττει ιστορικό σφάλμα όποιος αγνοεί αυτές τις εξελίξεις.
Διαβάστε τη συνέχεια...

Κυριακή 29 Μαρτίου 2020

Γιουβάλ Νόα Χαράρι: Ο κόσμος μετά τον κορονοϊό

Ο Ισραηλινός δημοσιογράφος και πολυδιαβασμένος συγγραφέας αναρωτιέται αν θα πρέπει να θυσιάσουμε την ιδιωτικότητα και τα προσωπικά μας δεδομένα, στον βωμό της υγείας και κατά πόσο θα μπορέσει να συνεργαστεί πραγματικά η διεθνής κοινότητα.
Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει τώρα μια παγκόσμια κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη της γενιάς μας. Οι αποφάσεις που θα λάβουν οι πολίτες και οι κυβερνήσεις τις επόμενες εβδομάδες, θα διαμορφώσουν πιθανώς τον κόσμο για τα επόμενα χρόνια. Θα διαμορφώσουν όχι μόνο τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης αλλά και την οικονομία, την πολιτική και τον πολιτισμό.
Πρέπει να δράσουμε γρήγορα και αποφασιστικά.
Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη τις μακροπρόθεσμες συνέπειες των ενεργειών μας. Όταν επιλέγουμε μεταξύ διάφορων εναλλακτικών, πρέπει να σκεφτόμαστε, όχι μόνο πώς θα ξεπεράσουμε την άμεση απειλή, αλλά και το πως θα είναι ο κόσμος που θα κατοικήσουμε όταν περάσει η καταιγίδα. Ναι, η καταιγίδα θα περάσει, η ανθρωπότητα θα επιζήσει, οι περισσότεροι από εμάς θα είμαστε ακόμα ζωντανοί – αλλά θα κατοικούμε σε έναν διαφορετικό κόσμο.
Πολλά από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα έκτακτης ανάγκης που παίρνουμε τώρα, θα γίνουν στο μέλλον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Αυτή είναι η φύση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Κάνουν τις ιστορικές συγκυρίες και διαδικασίες να προχωρούν πιο γρήγορα. Αποφάσεις που κανονικά μπορεί να παρθούν μετά από χρόνια συσκέψεων, παίρνονται πλέον, μέσα σε λίγες ώρες. Χρησιμοποιούνται νέες, ακόμη και επικίνδυνες πολλές φορές τεχνολογίες, επειδή ο κίνδυνος του να μην κάνεις τίποτα είναι μεγαλύτερος. Ολόκληρες χώρες γίνονται πειραματόζωα σε μεγάλης κλίμακας κοινωνικά πειράματα. Τι συμβαίνει όταν όλοι εργάζονται από το σπίτι και επικοινωνούν μόνο από απόσταση; Τι συμβαίνει όταν ολόκληρα σχολεία και πανεπιστήμια κάνουν τα μαθήματα διαδικτυακά; Υπό κανονικές συνθήκες, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα εκπαιδευτικά συμβούλια δεν θα συμφωνούσαν ποτέ να διεξάγουν τέτοιου είδους πειράματα. Αλλά αυτές δεν είναι κανονικές συνθήκες.
Σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο, βρισκόμαστε μπροστά σε δύο ιδιαίτερα σημαντικές επιλογές. Η πρώτη έχει να κάνει με την ολοκληρωτική παρακολούθηση ή την ενδυνάμωση των πολιτών. Η δεύτερη είναι το δίλημμα ανάμεσα στην εθνικιστική απομόνωση και την παγκόσμια αλληλεγγύη.
Φανερή Παρακολούθηση
Προκειμένου να σταματήσει η επιδημία, οι λαοί πρέπει να συμμορφωθούν με ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές. Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι επίτευξης αυτού του στόχου. Μία μέθοδος είναι η κυβέρνηση να παρακολουθεί τους πολίτες της και να τιμωρεί αυτούς που παραβιάζουν τους κανόνες. Σήμερα, για πρώτη φορά στην ιστορία της Γης, η τεχνολογία καθιστά δυνατή την παρακολούθηση όλων και συνεχώς. Πριν από πενήντα χρόνια, η KGB δεν μπορούσε να παρακολουθεί τα 240 εκατ. κατοίκους της Σοβιετικής Ένωσης 24 ώρες το 24ωρο, αλλά ούτε και θα μπορούσε να επεξεργαστεί αποτελεσματικά όλες τις πληροφορίες που τυχόν συγκεντρώνονταν. Η KGB βασιζόταν σε πράκτορες και αναλυτές και απλώς δεν μπορούσε να τοποθετήσει έναν πράκτορα πίσω από κάθε πολίτη. Τώρα όμως, οι κυβερνήσεις μπορούν να βασίζονται σε πανταχού παρόντες αισθητήρες και ισχυρούς αλγορίθμους.
Ολόκληρες χώρες γίνονται πειραματόζωα σε μεγάλης κλίμακας κοινωνικά πειράματα. Τι συμβαίνει όταν όλοι εργάζονται από το σπίτι και επικοινωνούν μόνο από απόσταση; Τι συμβαίνει όταν ολόκληρα σχολεία και πανεπιστήμια κάνουν τα μαθήματα διαδικτυακά; Υπό κανονικές συνθήκες, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα εκπαιδευτικά συμβούλια δεν θα συμφωνούσαν ποτέ να διεξάγουν τέτοιου είδους πειράματα. Αλλά αυτές δεν είναι κανονικές συνθήκες.
Στη μάχη τους ενάντια στην επιδημία του κορονοϊού, αρκετές κυβερνήσεις έχουν ήδη αναπτύξει τα νέα εργαλεία επιτήρησης, με πιο ενδεικτική περίπτωση να αποτελεί η Κίνα. Παρακολουθώντας προσεκτικά τα smartphones των πολιτών, χρησιμοποιώντας εκατοντάδες εκατομμύρια κάμερες αναγνωρίσεως προσώπου και υποχρεώνοντας τους κατοίκους να ελέγχουν και να αναφέρουν τη θερμοκρασία του σώματος και την ιατρική τους κατάσταση, οι κινεζικές αρχές δεν μπορούν μόνο να εντοπίσουν άμεσα τους ύποπτους φορείς κορονοϊών, εντοπίζουν και οποιονδήποτε έρχεται σε επαφή μαζί τους. Εφαρμογές κινητών προειδοποιούν τους πολίτες για το πόσο κοντά βρίσκονται σε μολυσμένους ασθενείς.
Αυτού του είδους η τεχνολογία, δεν χρησιμοποιείται μόνο στην Ανατολική Ασία όμως. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, εξουσιοδότησε πρόσφατα την Ισραηλινή Υπηρεσία Ασφαλείας να αναπτύξει τεχνολογία επιτήρησης, η οποία συνήθως προορίζεται για το πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και όχι για την παρακολούθηση ασθενών με κορονοϊό. Όταν η αρμόδια κοινοβουλευτική υποεπιτροπή αρνήθηκε να εγκρίνει το μέτρο, ο Νετανιάχου το έσπρωξε με ένα «επείγον διάταγμα».
Ίσως θεωρείτε ότι όλα αυτά δεν είναι και τίποτα το νέο, αφού τα τελευταία χρόνια, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και εταιρείες χρησιμοποιούν τις πιο εξελιγμένες τεχνολογίες για την παρακολούθηση και τον χειρισμό ανθρώπων. Ωστόσο, εάν δεν είμαστε προσεκτικοί, η επιδημία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια σημαντική καμπή στην ιστορία της επιτήρησης. Όχι μόνο επειδή θα μπορούσε να ομαλοποιήσει την ανάπτυξη εργαλείων μαζικής επιτήρησης σε χώρες που τις έχουν απορρίψει μέχρι τώρα, αλλά ακόμη περισσότερο επειδή σημαίνει μια δραματική μετάβαση από την κρυφή επιτήρηση στην φανερή παρακολούθηση.
Μέχρι τώρα, όταν το δάχτυλό σας άγγιζε την οθόνη του έξυπνου κινητού που είχατε στα χέρια σας και έκανε κλικ πάνω σε ένα σύνδεσμο, η κυβέρνηση ήθελε να μάθει που ακριβώς «κλικάρατε», με την πανδημία του κορονοϊού όμως, η εστίαση του ενδιαφέροντος μετατοπίζεται. Τώρα η κυβέρνηση θέλει να γνωρίζει τη θερμοκρασία του δακτύλου σας και την αρτηριακή πίεση κάτω από την επιδερμίδα του.
Αθήνα, Μάρτιος του 2020.


Σάββατο 28 Μαρτίου 2020

Αλλάζουν οι άνθρωποι; Θα ξυπνήσουμε ίδιοι, μόνο ελαφρώς παχύτεροι και φτωχότεροι;

Τα ζευγάρια πιο ζευγάρια από ποτέ, και οι σινγκλ πιο σινγκλ από ποτέ
Με αυτό το απόφθεγμα η φίλη Ειρήνη Γεωργή συνόψισε την κατάσταση της καραντίνας. Το σκόρπισμα της ζωής, το να τρέχουμε αριστερά-δεξιά «παίζοντας τη φάρσα του πολυάσχολου» εξασφαλίζει ότι κατορθώνουμε να μην εστιάζουμε σε τίποτε, και άρα να μη σκεφτόμαστε. Αυτό το κάνει από τη φύση του, προγραμματικά και οργανωμένα το διαδίκτυο. Το διαδίκτυο δεν προκαλεί διάσπαση προσοχής, είναι η διάσπαση προσοχής. Όσο όμως και να χωθεί κάνεις στον υπολογιστή και το κινητό του, θα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει τη ζωή του για πρώτη φορά με μεγεθυντικό φακό.

Αυτό το σοκ που περνάμε, και που θα περάσουμε -και που θα χειροτερεύει μέρα με την ημέρα όσο θα εντείνεται ο εγκλεισμός, θα συσσωρεύονται οι πιέσεις και θα αυξάνεται ο αριθμός των θυμάτων- είναι ταυτοχρόνως και μία καταναγκαστική ευκαιρία για να αντιμετωπίσουμε κατάματα ποιοι όντως είμαστε. Την ονομάζω ευκαιρία χωρίς να είμαι καθόλου βέβαιος ότι θα βγει κάτι καλό από αυτό, ή ότι όλοι μας θα ξέρουμε τι να κάνουμε με αυτά τα συμπεράσματα. Γιατί μια ψυχοθεραπεία έχει αυτό το ρίσκο, αφού διαυγάσει κανείς το ασυνείδητό του, μπορεί η λίμνη του ασυνειδήτου να μην ξεραθεί, καταπώς το περιέγραφε ο Φρόυντ, αλλά να μας πνίξει. Σαν την καμπάνα που έχει βουλιάξει στον πάτο της λίμνης, του Λευκάδιου Χερν, που είναι ακόμη καμπάνα, αλλά δεν μπορεί να χτυπήσει.

Μα τόσον καιρό οι σχέσεις μας δεν απορροφώνται από το κινητό; Δεν είναι οι κύριες επαφές μας μέσω του διαδικτύου; Ποιοι είναι αυτοί που τόσον καιρό δεν χόρταιναν τις αγκαλιές και τώρα ξαφνικά νιώθουν εγκλωβισμένοι; Όλοι στο κινητό τους δεν είναι σκυμμένοι  όταν συναντιούνται; Πώς ξαφνικά πενθούν αυτά που τους άφηναν καθημερινά αδιάφορους; Εξάλλου, οι ανθρωπολόγοι που μελετούν ερευνητικά τις διαδικτυακές επαφές εξηγούν εδώ και καιρό ότι η ασώματη επαφή είναι λύση σωτηρίας για μεγάλες κατηγορίες του πληθυσμού.
Διαβάστε τη συνέχεια...

Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2019

Μ’ αφού αυτά ζητάει ο κόσμος!


Δεν είναι καινούρια η επωδός σύμφωνα με την οποία τα χαμηλής ποιότητας πολιτιστικά αγαθά «τα ζητάει ο κόσμος». Υπάρχουν δηλαδή κάποιοι -οι πολλοί- που έχουν χαμηλές απαιτήσεις ή/και που δεν έχουν διάθεση να καταβάλλουν την απαιτούμενη προσπάθεια για να γευθούν κάτι πιο εκλεπτυσμένο. Εδώ, μια σειρά λέξεων, απρόσωπων και ουδέτερων, καταγράφουν ένα είδος πολιτισμικού ΤΙΝΑ. Στο στόχαστρο βρίσκονται και πάλι οι κοινωνικά ασθενέστερες τάξεις, οι πιο απομακρυσμένες από τα υψηλότερης ποιότητας πολιτιστικά αγαθά. Ποιος όμως ορίζει την αξιακή τους κλίμακα; Η προσφυγή σε ό,τι υποδεέστερο είναι πράγματι ελεύθερη επιλογή; Οι πολιτιστικές πολιτικές έχουν ποτέ αναζητήσει τρόπο να αγκαλιάσουν το σύνολο των πολιτών, δίνοντας έτσι απάντηση στην ταξικότητα της πρόσβασης στον πολιτισμό;
Διαβάστε τη συνέχεια...

Τρίτη 2 Απριλίου 2019

«Ας μάθουμε στα παιδιά μας να μην διαχωρίζουν τους ανθρώπους»

Ένα πολύ σημαντικό κείμενο - παρέμβαση κατέθεσε ομάδα γονιών από όλα τα σχολεία στη Σάμο, ενάντια στον αποκλεισμό των προσφυγόπουλων από την εκπαίδευση, στη γενική συνέλευση του συντονιστικού οργάνου 13 Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων για τις ΔΥΕΠ/ΖΕΠ, πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου, την περασμένη Κυριακή.

Σύμφωνα με το Samos Today, κατά τη συνεδρίαση, τα μέλη της συντονιστικής επιτροπής, Γ. Χατζημιχάλης, Μ. Φλωρούς, Ι. Καμπούρης και Γ. Διονυσίου, ενημέρωσαν τους παρευρισκομένους για τις κινήσεις που έγιναν μέχρι τώρα, όπως την ενημέρωση του Δημοτικού Συμβουλίου Σάμου στις 20 Μαρτίου, το ψήφισμα συμπαράστασης από το Περιφερειακό Συμβούλιο Β. Αιγαίου για τη δημιουργία νέας εκπαιδευτικής δομής εκτός των σχολικών κτιρίων αναφορικά με την εκπαίδευση των προσφύγων για το λίγο χρονικό διάστημα που φιλοξενούνται στη Σάμο στο κέντρο Ταυτοποίησης και την παρέμβαση του συμβουλίου για διάλογο με τους φορείς προς αυτή την κατεύθυνση.

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο των γονέων από τη Σάμο

«Αγαπητοί γονείς, φίλοι, Άνθρωποι!

Καταλαβαίνουμε τον προβληματισμό του καθενός σχετικά με το μεταναστευτικό,άλλωστε όλοι το βιώνουμε, και πολύ περισσότερο μετά και την ένταξη των παιδιών προσφύγων – μεταναστών στα σχολεία μας.
Ως γονείς όμως, δεν μπορούμε παρά να στηρίζουμε το αναφαίρετο δικαίωμα όλων των παιδιών στην μόρφωση και την ένταξή τους στις ήδη υπάρχουσες σχολικές δομές, με ευθύνη του κράτους.

Δεν τα θεωρούμε εξ ορισμού άρρωστα και φορείς μεταδιδόμενων ασθενειών.
Δεν τα ξεχωρίζουμε από τα υπόλοιπα παιδιά επειδή είχαν διαφορετική τύχη.
Θέλουμε να ενταχτούν στην κοινωνία και στα σχολεία για να αισθανθούν ξανά παιδιά.
Ζητάμε την ένταξή τους στο σχολείο εφόσον θα έχουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα.
Θέλουμε να αποκομίσουν όλα τα οφέλη που προκύπτουν από τη φοίτηση στο σχολείο και τα οποία δε συνίστανται μόνο στην απόκτηση γνώσεων, αλλά γενικότερης παιδείας, καθώς και κοινωνικών δεξιοτήτων που οδηγούν στην ομαλή κοινωνικοποίηση
Δεν θεωρούμε λύση τη δημιουργία μιας άλλης δομής που οδηγεί στην γκετοποίησή τους.

Ακούμε αυτές τις μέρες ότι θα πρέπει πρώτα να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης των παιδιών στο ΚΥΤ (κάτι με το οποίο αναμφισβήτητα συμφωνούμε όλοι) και μετά να έρθουν στο σχολείο. Ας σκεφτούμε ότι:

→ Υπάρχουν Ελληνόπουλα, τα οποία αντιμετωπίζουν στα σπίτια τους βασικά θέματα διαβίωσης  (τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε για παιδιά που λιποθυμούν από την πείνα στα σχολεία ή πολύ πρόσφατα ακούσαμε για τη μαθήτρια στον Βόλο που διάβαζε στον δρόμο, κάτω από το φως της λάμπας, γιατί δεν είχε ρεύμα στο σπίτι της).
→ Υπάρχουν Ελληνόπουλα που υφίστανται βία και κακοποίηση στα σπίτια τους.
→ Υπάρχουν παιδιά τσιγγάνων, Ρομά, Πομάκων που ζώντας σε άθλιες συνθήκες και μέσα σε σκηνές πήγαν και συνεχίζουν να πηγαίνουν στα σχολεία μας απολαμβάνοντας το αγαθό της μόρφωσης.

Τι λέμε σε αυτά τα παιδιά; “Λύστε πρώτα τα προβλήματά σας και μετά ελάτε στο σχολείο”; Φυσικά και όχι! Το σχολείο, έστω και στις λίγες ώρες λειτουργίας του, παρέχει ανθρωπιά, ζεστασιά, θαλπωρή, είναι το καταφύγιο, το “άσυλο” για τις παιδικές ψυχές. Δεν είναι δυνατόν να θέλουμε να τους στερήσουμε το μόνο καλό που τους συμβαίνει, το μόνο που τα βοηθά να νιώθουν ανθρώπινα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουμε καλύψει όλες τις νόμιμες οδούς διαμαρτυρίας. Γιατί να προχωρήσουμε και πάλι σε μια παράνομη και ακραία μορφή όπως η αποχή; Μια διαμαρτυρία που θα μας θέσει και πάλι απέναντι στους συνανθρώπους μας ενώ στην πραγματικότητα θα τους θέλαμε όλους δίπλα μας. Η αποχή δεν έβγαλε πουθενά. Αντίθετα στιγμάτισε και χώρισε τον τόπο μας στα δύο.

Ενδιαφερόμαστε για τις συνθήκες ζωής των προσφύγων – μεταναστών. Όχι για το που θα πάνε σχολείο και για το αν θα κάνουν παρέα τα παιδάκια μεταξύ τους. Αν πράγματι είναι τόσο βάσιμες οι ανησυχίες για την μεταφορά μεταδιδόμενων νοσημάτων από τα παιδιά αυτά και υπάρχει φόβος ότι ο καθένας μπορεί κάτι να νοσήσει, τότε ας αναλογιστούμε πως και τα παιδιά αστυνομικών, λιμενικών, οδηγών λεωφορείων, ταξί και ΚΤΕΛ, πυροσβεστών, εκπαιδευτικών και εργαζομένων στο νοσοκομείο και στο ΚΥΤ, επαγγέλματα που έρχονται συνέχεια σε επαφή με μετανάστες, θα έπρεπε ίσως να οδηγηθούν σε διαφορετικό χώρο για την μόρφωση τους.

Ας μην είμαστε λοιπόν ανοιχτοί σε σκέψεις τέτοιες. Ας ακούμε με περισσότερη προσοχή εκπαιδευτικούς και γιατρούς τους μόνους πραγματικά αρμόδιους επί του θέματος. Είναι παράλογο να τα βάζουμε με τα θύματα, δηλαδή με τα παιδιά κι όχι με τους θύτες και τους πραγματικούς ενόχους που δημιουργούν πολέμους, φτώχεια, προσφυγιά.

Πρέπει να στοχεύσουμε την κυβέρνηση, τους φορείς, τις υπηρεσίες. Αυτοί ευθύνονται για τον εγκλωβισμό των ανθρώπων στα νησιά, για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσής τους και κυρίως για την ελλιπέστατη πληροφόρηση προς όλους εμάς. Δεν είναι δυνατόν να αντιδρούμε αποκλείοντας ή γκετοποιώντας τα. Έχουν ήδη καταγραφεί στην μνήμη τους από αυτή την τρυφερή ηλικία, ο ξεριζωμός, οι διώξεις, η καταστροφή, ο θάνατος δικών τους ανθρώπων αλλά και οι άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες που βιώνουν καθημερινά στο hotspot του νησιού. Συνθήκες και γεγονότα που δεν θέλαμε σε καμία περίπτωση να ζήσει κανένα παιδί, κανένας δικός μας άνθρωπος. Είναι παράλογο να τα τιμωρούμε για τις συνθήκες στις οποίες τους επιβλήθηκε να ζουν. Το σχολείο κυρίως διδάσκει κοινωνικότητα. Δεν δημιουργεί κριτήρια επιλογής κάποιων εξ αυτών και αποκλεισμό.

Σας καλούμε, λοιπόν, όλους

  • Να τα υποδεχτούμε μαζί και να υπερασπιστούμε το δικαίωμα τους στην μόρφωση.
  • Να υπερασπιστούμε το δικαίωμα τους στη χαρά, το παιχνίδι, τα γράμματα και την ξεγνοιασιά που προφέρει το σχολείο.
  • Να μην κλείνουμε την πόρτα σε αυτόν που έχει ανάγκη.

Αν δημιουργηθούν σχολεία γκέτο με τέτοια κριτήρια επιλογής ανοίγουμε την πόρτα «αύριο» να δημιουργηθούν άλλα σχολεία γκέτο και για άλλες κοινωνικές ομάδες.

Γονείς

  • Ας μάθουμε στα παιδιά μας να μην διαχωρίζουν τους ανθρώπους.
  • Ας τα μάθουμε να απλώνουν το χέρι σε όποιον έχει ανάγκη.
  • Ας τα μάθουμε να αγαπάνε.
  • Ας τα μάθουμε να είναι παιδιά.

Σας καλούμε όλους, όλη την τοπική κοινωνία, σε έναν υγιή και εποικοδομητικό προβληματισμό.
Επειδή λοιπον όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην μόρφωση προτείνουμε:

  • Εκπαίδευση για όλα τα παιδιά Ελλήνων, προσφύγων και μεταναστών, με ευθύνη του κράτους.
  • Διασφάλιση του απαραίτητου εκπαιδευτικού, επιστημονικού και βοηθητικού προσωπικού για να καλυφθούν όλες οι υλικές και λοιπές προϋποθέσεις για ουσιαστική εκπαίδευση.
  • Εμβολιασμούς και ιατρικές βεβαιώσεις με ευθύνη των δημόσιων δομών υγείας.
  • Να χρηματοδοτηθούν επιπλέον τα σχολεία που φιλοξενούν προσφυγικές δομές.
  • Να κλείσει τώρα το Hotspot, να μην δημιουργηθεί κανένα νέο.
  • Απεγκλωβισμό προσφύγων και μεταναστών από το νησί και τη χώρα.

Η ΑΛΛΗ ΑΠΟΨΗ
                    Γονείς»

Τρίτη 19 Μαρτίου 2019

Αποανάπτυξη: Προφήτες της μετακαταναλωτικής εποχής

Τελευταία βγήκε στην επιφάνεια πάλι με κάποιους τρόπους η αποανάπτυξη. Από επίσημα κυβερνητικά χείλη μέχρι και γραφικούς των ψηφοδελτίων, πάμπολλοι αναμασούν και μιλάνε για λιτή αφθονία και άλλους όρους μιας μετακαταναλωτικής θεωρίας και ζωής, που πιθανότατα δεν έχουν καν μπορέσει να προσεγγίσουν έστω για μία μέρα του βίου τους, ούτε φυσικά να διανοηθούν.


του Γιάννη Μακριδάκη

Κάποτε, όχι πολλά χρόνια πριν, τα έλεγε και ο Βαρουφάκης αυτά ενώ ήταν υπουργός.
Ενώ το παγκόσμιο οικονομικοπολιτικό σύστημα βαδίζει στην ολοένα και πιο άγρια και μη αναστρέψιμα καταστροφική για το οικοσύστημα και τον πλανήτη «ανάπτυξη», οι εδώ και δεκαετίες διανοητές της αποανάπτυξης αλλά κυρίως οι άνθρωποι που ζουν λιτό βίο και δεν θεωρητικολογούν μόνον, οι άνθρωποι που βρίσκονται σε επαφή απόλυτη με τους φυσικούς πόρους και νοιάζονται για την συλλογική διαχείρισή τους ως αρχέγονα αγαθά κοινοκτημοσύνης όλων των πλασμάτων και όχι ως εμπόρευμα, οι άνθρωποι που μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες πασχίζουν για μια κοινωνία πολιτών με συνείδηση βαθειά και παιδεία επί του συλλογικού, της συνύπαρξης και της αλληλοσυμπλήρωσης και όχι της ιδιώτευσης και του ανταγωνισμού, οι άνθρωποι που έχουν επικοινωνία με τα άλλα είδη ζωής και έχουν καταφέρει να ενταχθούν και να συνυπάρχουν αρμονικά μαζί τους μέσα στο οικοσύστημα, αποτελούν τα αντισώματα της σύγχρονης ανθρωπότητας, τους προφήτες της μετακαταναλωτικής εποχής της που έρχεται διότι δεν μπορεί να γίνει αλλιώς πλέον.

Προσωπικά έχω εμπιστοσύνη στο Χάος 

Κυριακή 13 Ιανουαρίου 2019

Η επανάσταση που έρχεται δεν είναι ιδεολογική

Η φύση της επανάστασης που πρόκειται να περιγράψω εδώ δεν έχει ιδεολογική βάση. Δεν είναι ιδεολογική, γιατί ο εχθρός δεν έχει συγκεκριμένη ταυτότητα, πόσο μάλλον δική του ιδεολογία. Η πλουτοκρατική δομή της εξουσίας που μοιάζει να πνίγει την κοινωνία μας μέχρι θανάτου δεν έχει σοσιαλιστική, καπιταλιστική, φιλελεύθερη, συντηρητική, ελευθεριακή, προοδευτική, φασιστική ή κάποια άλλη βάση. Αντιθέτως, χρησιμοποιεί οποιαδήποτε ή όλες αυτές τις ιδεολογίες, ανά πάσα στιγμή, για να χειραγωγήσει τους ανθρώπους και να προωθήσει τις ατζέντες της. Οι ηγέτες της, διόλου δε νοιάζονται για τις ιδεολογίες που απασχολούν τους απλούς πολίτες. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η διατήρηση και η επέκταση της εξουσίας τους. Σήμερα θα σηκώσουν τη σημαία των δικαιωμάτων, αύριο θα κρατήσουν τη σημαία των ναζί, μεθαύριο ενδεχομένως και ιερά σύμβολα, για να εξασφαλίσουν την αυτοσυντήρηση τους.

του Παύλου Γεωργιάδη*

Οι κοινωνίες της Ευρώπης είναι σήμερα διχασμένες πρωτίστως από τις κομματικές ομάδες με τις οποίες ταυτίζονται, και λιγότερο από τις ιδεολογικές πολιτικές που αυτές θεωρητικά αντιπροσωπεύουν. Από το πιο ισχυρό (Γερμανία) μέχρι το πιο αδύναμο (Ελλάδα) έθνος της Ευρώπης, παρατηρούμε ένα συγκεκριμένο μοτίβο πόλωσης: δύο ευρύτατα διχασμένα κομμάτια της κοινωνίας, τα οποία ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο να επιτεθούν το ένα στο άλλο, παρά να προωθήσουν τις πραγματικές πολιτικές που υποτίθεται ότι πρεσβεύουν τα αντίστοιχα κόμματά τους.
Κάποιος ωφελείται από αυτό το μοντέλο, και σίγουρα δεν είσαι εσύ κι εγώ.

Είναι σχετικά εύκολο να πέσουμε στην παγίδα, προσπαθώντας να ανυψώσουμε την προσωπική μας ιδεολογία σε κάτι πολύ σημαντικότερο από ό,τι αυτή πραγματικά είναι. Το χρήμα και η εικόνα δεν ανταμείβει μόνο την κοινωνιοπαθή συμπεριφορά του πολίτη-καταναλωτή (πελάτη), αλλά πλέον μεταφράζεται και σε άμεση πολιτική επιρροή. Όσο αυτό συμβαίνει, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αντίστοιχα μας κυβερνούν κοινωνιοπαθής πολιτικοί-πωλητές ψευδαισθήσεων.

Διαβάστε τη συνέχεια:

Δευτέρα 11 Ιουνίου 2018

Μεγαλώνοντας, ξεχνάμε

Από την ψυχολόγο Εύη Νικολοπούλου
Μεγαλώνοντας απομακρυνόμαστε. Απομακρυνόμαστε από τον επαναστατημένο εφηβικό εαυτό μας, από τα όνειρα μας. Απομακρυνόμαστε από τους γνωστούς και τους φίλους μας, απομακρυνόμαστε από τα έξω, από τις πολλές συνάφειες και συγκεντρώσεις. Οι φίλοι γίνονται γνωστοί και οι γνωστοί ξένοι.
Μεγαλώνοντας χάνουμε. Χάνουμε τις συνήθεις μας, χάνουμε τα στέκια μας. Χάνουμε τον προσανατολισμό μας, χάνουμε την οικειότητα, χάνουμε την αγάπη. Χάνουμε το μέτρημα των συναισθημάτων που εξαφανίστηκαν κάπου στο βάθος του χρόνου.
Μεγαλώνοντας συνηθίζουμε. Συνηθίζουμε την πείνα, την φρίκη τους πολέμους. Συνηθίζουμε την αδιαφορία. Συνηθίζουμε και μεις να ζούμε με τα λίγα, και οι άλλοι να ζουν με το τίποτα. Συνηθίζουμε τις απώλειες και το πένθος. Συνηθίζουμε το γκρίζο.
Μεγαλώνοντας κουραζόμαστε εύκολα. Κουραζόμαστε από τη δουλειά, τη ζωή και τα προβλήματα. Κουραζόμαστε να εξηγούμε και να απολογούμαστε. Κουραζόμαστε από τα προβλήματα τα δικά μας, και τα προβλήματα των άλλων. Κουραζόμαστε τόσο, που ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι όταν ο ναρκισσισμός μας κάνει επίσημη πρόσκληση στην μοναξιά.
Μεγαλώνοντας, μικραίνουμε. Μικραίνει το μέσα μας και κρύβεται, γιατί φοβάται. Φοβάται το μέλλον. Φοβάται τους άλλους, φοβάται την αρρώστια, την αδικία, τον ξενιτεμό. Φοβάται την ανασφάλεια, την αναξιοπρέπεια, τα γηρατειά. Φοβάται την απώλεια, την απομόνωση, την αποξένωση. Φοβάται το θάνατο. Το θάνατο των άλλων και το θάνατο το δικό του.
Μεγαλώνοντας ξεχνάμε. Ξεχνάμε τι σημαίνει αυθορμητισμός, τι σημαίνει χαρά, τι σημαίνει ανθρωπιά και αυτοθυσία. Ξεχνάμε ότι καμιά φορά μπορεί να κάνω καλό απλά δίχως να κάνω ή να λέω τίποτα κακό. Ξεχνάμε ότι μπορεί να είμαστε απλά «εκεί», δίχως επίκριση και συμβουλές.
Μεγαλώνοντας αμβλύνονται οι αισθήσεις μας. Αμβλύνεται και θολώνει η όραση, θολώνει η κρίση. Μεγαλώνοντας αμβλύνεται τόσο η ακοή μας, που δεν ακούμε τα βήματα των αγαπημένων μας όταν φεύγουν.
Μεγαλώνοντας μικραίνουμε καμιά φορά τόσο, που πρέπει να προσέχουμε να μην εξαφανιστούμε. Να προσέχουμε μήπως και ενώ υπάρχουμε, δεν μας βλέπει κανείς.

Δευτέρα 27 Νοεμβρίου 2017

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ: Το κλίμα δεν το λογαριάζω...

Ε​​να γεγονός δεκαπενθήμερης διάρκειας, μια διάσκεψη για το κλίμα, δεν θα πρέπει να είναι εντελώς ασήμαντο και ανάξιο ενδιαφέροντος. Σημειωτέον, στη διάσκεψη δεν συμμετείχαν αποκλειστικά επιστήμονες, που ο στρυφνός υποτίθεται λόγος τους «δεν είναι για το γυαλί», ούτε αποκλειστικά οικολόγοι, που ο γλυκερός υποτίθεται λόγος τους προκαλεί φρίκη στους σοβαρούς αυτού του κόσμου. Συμμετείχαν και πολιτικοί εκπρόσωποι –υπουργοί, πρωθυπουργοί, καγκελάριοι, πρόεδροι– σχεδόν όλων των χωρών του πλανήτη, πλούσιων και φτωχών, άλλων ψευδαισθησιακά σίγουρων και άλλων τρομαγμένων μπροστά σε όσα τους επιφυλάσσει το άμεσο μέλλον τους. Τέλος, όχι μόνο τα συμπεράσματα της διάσκεψης, αλλά και οι σκέψεις που αναπτύχθηκαν στη διάρκειά της και οι σχεδιασμοί που συγκρούστηκαν, για τις πηγές ενέργειας, τα ποσοστά των ρύπων, το λιώσιμο των πάγων κτλ., αφορούν και τη δική μας χώρα· τον καθέναν χωριστά και τη ραγισμένη κοινότητα που συναποτελούμε. Το αύριο και το μεθαύριο του πλανήτη μάς περιέχει. Και το 2050, όπως κι αν τον εννοήσουμε τον χρόνο, είναι ήδη τώρα. Θα περιμένουμε να φτάσει κομμάτι κάποιου παγετώνα στη Σαντορίνη ή στη Μύκονο για να το παραδεχτούμε;


Θα πιθανολογούσε, λοιπόν, κανείς ότι θα είχε εκδηλωθεί ευκρινέστερα το ελληνικό δημοσιογραφικό ενδιαφέρον για μια διάσκεψη τόσο σοβαρή. Και ότι οι αναφορές στον Τύπο θα ήταν περισσότερες, εκτενέστερες και ουσιαστικότερες. Οχι μονόστηλα ή δίστηλα που μπαίνουν για να βγει η υποχρέωση και μόνο. Για να μη δοθεί δηλαδή σε κανέναν απαιτητικό ή απλώς αφελή το δικαίωμα της μομφής. Για να μην κάψω ξερά και χλωρά μαζί, να πω ότι αν κάποιος είχε την υπομονή και τον χρόνο να ξεφυλλίζει καθημερινά το σώμα όλων των ελληνικών εφημερίδων, να παρακολουθεί όλα τα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων και να βυθίζεται σε κάμποσες ιστοσελίδες, ειδικευμένες και μη, θα κατόρθωνε τελικά να ικανοποιήσει έστω μερικώς την επιθυμία του να πληροφορηθεί· υπήρξαν και εμπεριστατωμένες αναφορές. Η γενική εικόνα όμως, αυτή που ετοιμάζεται για να δοθεί στη μαζική κατανάλωση και να διαμορφώσει την επίσης μαζική συνείδηση, ήταν μια εικόνα ισχνού ενδιαφέροντος. Το γεγονός, το σοβαρό γεγονός, αντιμετωπίστηκε περίπου ως μη γενόμενο, κατά την ορολογία του βόλεϊ.

Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου 2017

Ξέρουμε τι είναι τα «Ιδιωτικά» Πανεπιστήμια;


Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
1. Εισαγωγή
Ανακρίβειες
Συνήθως τα γραφόμενα στα social media δεν αποτελούν τεκμηριωμένες με γεγονότα γνώμες. Αφορούν εκτιμήσεις που τις περισσότερες φορές είναι απλά άκριτη αναπαραγωγή απόψεων άλλων και γι' αυτό κρύβουν πολλές ανακρίβειες ή πλάνες. Το έχουμε δει πάρα πολλές φορές αυτό με fake news. Το φαινόμενο αυτό το κάνουμε όλοι μας χειρότερο όταν αναπαράγουμε άκριτα ό,τι ακούμε. Στο σημείο αυτό θα αναφερθώ στο θέμα των Πανεπιστημίων. Έχουμε δει όλοι μας τις σχετικές προπαγανδιστικές εικόνες τύπου «πανεπιστήμιο στη Μποτσουάνα και στην Ελλάδα» όπως το παρακάτω:
Εντυπωσιακό φυσικά (αυτή είναι η δύναμη της εικόνας στην προπαγάνδα) αλλά αποτελεί μια στιγμιαία σύγκριση μετά από καταλήψεις αναρχικών ενός ελληνικού πανεπιστημίου που είναι στα καλύτερα του κόσμου, με ένα στην αφρικανική χώρα που έχει χαώδη διαφορά στην ακαδημαϊκή ποιότητα σε σχέση με το ελληνικό. Φαντάζομαι παρά το όμορφο γκαζόν κανείς γονέας δεν θα ήθελε το παιδί του να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο της Μποτσουάνα αντί στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το να δημιουργήσει κανείς προπαγανδιστικές και φυσικά παραπλανητικές εικόνες είναι το μόνο εύκολο, όπως η εικόνα που έφτιαξα παρακάτω.
2017-09-13-1505293889-3732012-screenshot_974.jpg
Οι εικόνες είναι πραγματικές φυσικά αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξαφνικά το ΔΠΘ έγινε καλύτερο πανεπιστήμιο από το University of Michigan.
Τι είναι όμως το Πανεπιστήμιο;

Σάββατο 20 Ιουνίου 2015

Θέλουμε πίσω το χώμα μας

Πώς αλλιώς, με ποιά άλλη αλληγορία να μιλήσει κανείς για την απώλεια του τόπου; Ποιός άλλος έρωτας, παρά ο έρωτας στο χώμα που πατάς, μπορεί να συμβολίσει το χάσιμο του τόπου; Και τι να κάνει κανείς αν του τραβήξουν το χώμα κάτω απ’ τα πόδια;













Κυριακή 3 Νοεμβρίου 2013

Γιατί τα σχολεία δε μορφώνουν, ομιλία του δασκάλου της χρονιάς στις ΗΠΑ

Όταν το 1990, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, απονεμήθηκε στον John Taylor Gatto ο τίτλος του «Δασκάλου της Χρονιάς της Νέας Υόρκης» στην ομιλία αποδοχής του τίτλου που εκφώνησε, δεν αρκέστηκε σε απλές ευχαριστίες, αλλά εξαπέλυσε ένα δριμύ κατηγορώ στην συμβατική λογική που διέπει την εκπαίδευση. Μίλησε για το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζει η εκπαίδευση για το άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία στην σύγχρονη εποχή. Δεν απευθύνθηκε μόνο στη Νέα Υόρκη και τους μαθητές του.

 Τα λόγια του εκφράζουν και τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών και των γονιών όπου και αν βρίσκονται. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στη μόρφωση και την δημιουργική απασχόληση των παιδιών μας είναι σοβαρά και πολύπλοκα και δεν αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των σχολείων. Κι όμως τα σχολεία μπορούν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την διαμόρφωση της κοινωνίας και του κόσμου που ονειρευόμαστε. Έτσι έχουμε την ευχαρίστηση να δημοσιεύσουμε αυτή την φλογερή ομιλία ενός από τους πιο ένθερμους οπαδούς της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Η ομιλία του John Taylor Gatto

Αποδέχομαι αυτό το βραβείο για λογαριασμό όλων των καλών δασκάλων που έχω γνωρίσει όλα αυτά τα χρόνια. Όλων των δασκάλων που πάσχισαν να οικοδομήσουν σχέσεις με τους μαθητές τους. Σχέσεις βασισμένες στην τιμή. Άνδρες και γυναίκες που δεν ήταν ποτέ εφησυχασμένοι, που πάντοτε, στην αδιάκοπη προσπάθεια τους να προσδιορίσουν και να επαναπροσδιορίσουν την σημασία της λέξης «Παιδεία» έθεταν ερωτήματα. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» δεν είναι ο καλύτερος δάσκαλος. Οι καλοί δάσκαλοι είναι πολύ χαμηλών τόνων για να γίνουν εύκολα αντιληπτοί. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» όμως, είναι ένας σημαιοφόρος, ένα σύμβολο γι’ αυτούς τους αφανείς ήρωες που πρόθυμα αφιερώνουν τη ζωή τους στα παιδιά. Η διάκριση αυτή τους ανήκει εξ’ ίσου.

Ζούμε σε μία εποχή βαθιάς κοινωνικής κρίσης. Η χώρα μας βρίσκεται πίσω από 19 βιομηχανικές χώρες όσον αφορά στην ανάγνωση, την γραφή και την αριθμητική που μαθαίνουν τα παιδιά. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα στηρίζεται πάνω στο «ναρκωτικό» του καταναλωτισμού. Αν δεν αγοράζαμε τόσα «πουδραρισμένα» όνειρα, το σύστημα θα κατέρρεε. Και τα σχολεία ακόμα, είναι σήμερα ένα «προϊόν προς πώληση» Έχουμε τον υψηλότερο δείκτη εφηβικών αυτοκτονιών στον κόσμο. Στο Μανχάταν, από τους νέους γάμους, το 70% διαλύεται πριν να συμπληρωθεί πενταετία.

Η κρίση στα σχολεία αντανακλά την ευρύτερη κοινωνική κρίση. Είναι προφανές ότι έχουμε χάσει την αίσθηση της ταυτότητας μας. Μαντρώνουμε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και τους βγάζουμε εκτός του κοινωνικού γίγνεσθαι. Κανείς δεν τους απευθύνει πλέον τον λόγο. Όμως χωρίς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, μια κοινωνία δεν έχει ούτε παρελθόν αλλά ούτε και μέλλον. Μόνο ένα διαρκές παρόν. Στ’ αλήθεια, η λέξη «κοινωνία» δεν έχει καμία σχέση με την φύση των σχέσεων που δημιουργούμε. Ζούμε δικτυωμένοι και όχι μέσα σε κοινωνίες. Αυτό ευθύνεται για όλους τους μοναχικούς ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Κατά περίεργο τρόπο, το σχολείο έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης γι’ αυτή την τραγωδία.

Όπως επίσης ευθύνεται για την διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Χρησιμοποιώντας το σχολείο σαν ένα διαχωριστικό μηχανισμό, οδηγούμαστε στην δημιουργία ενός συστήματος καστών που πλαισιώνεται από παρίες. Αυτοί περιπλανώνται στους υπόγειους σιδηροδρόμους και κοιμούνται στον δρόμο. Στα 25 χρόνια της καριέρας μου σαν δάσκαλος συνειδητοποίησα ένα καταπληκτικό φαινόμενο -ότι τα σχολεία και η εκπαίδευση βρίσκονται πίσω και μακριά από τις σημαντικές εξελίξεις στον πλανήτη μας. Κανείς δεν πιστεύει πλέον ότι οι μεγάλοι επιστήμονες οφείλουν την επιστημοσύνη τους στα μαθήματα φυσικής ή χημείας, οι μεγάλοι πολιτικοί στα μαθήματα πολιτικών επιστημών και οι ποιητές στα μαθήματα γλώσσας και λογοτεχνίας.

Η αλήθεια είναι ότι τα σχολεία δεν σου μαθαίνουν τίποτε άλλο πέρα από το να υπακούς εντολές. (Κάτι που στη συνέχεια το μαθαίνουν ακόμη πιο βάναυσα στον.. υποχρεωτικό στρατό!) Αυτό μου φαίνεται ανεξήγητο, γιατί υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που εργάζονται στα σχολεία ως δάσκαλοι, βοηθοί ή διευθυντές, που νοιάζονται και συμπεριφέρονται ανθρώπινα στους μαθητές. Όμως η απρόσωπη λογική του συστήματος καταπνίγει την συνεισφορά των μεμονωμένων προσωπικοτήτων. Παρ’ όλο που οι δάσκαλοι νοιάζονται και δουλεύουν σκληρά, το σύστημα είναι «ψυχοπαθητικό». Δεν έχει συνείδηση. Χτυπάει το κουδούνι και ο νεαρός που γράφει ένα ποίημα, πρέπει να κλείσει το τετράδιο του και να μεταφερθεί σε ένα διαφορετικό κελί όπου εκεί μαθαίνει ότι ο άνθρωπος και η μαϊμού κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο.