Σελίδες

Δευτέρα 29 Ιουνίου 2020

Χάρης Κατσιμίχας - Χρήστος Θηβαίος | Γοητευμένοι απ'το βυθό

Ποίηση: Αργύρης Χιόνης Μουσική - Μελοποίηση: Χάρης Κατσιμίχας Ερμηνεία: Χρήστος Θηβαίος Παραγωγή: Θάνος Μικρούτσικος

Κυριακή 28 Ιουνίου 2020

Σάββατο 27 Ιουνίου 2020

Χειμερινοί Κολυμβητές - Ο δρόμος

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2020

Waiting for You · Nick Cave & The Bad Seeds

Πέμπτη 25 Ιουνίου 2020

Μαρία Πολυδούρη: Μιχάλης Κουμπιός - Αχ! η καρδιά μου

Δώρα Σελλά
Η Μαρία Πολυδούρη, που γεννήθηκε την 1η Απριλίου του 1902, «έχει από καιρό περάσει στην περιοχή του λογοτεχνικού μύθου: είναι το σύμβολο της πρόωρα χαμένης ομορφιάς και του μοιραίου έρωτα, της σπαταλημένης νεότητας και της αυθεντικής ποιητικής κατάθεσης» γράφει η Χριστίνα Ντουνιά, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, στο βιβλίο της «Μαρία Πολυδούρη - Τα ποιήματα».

Σήμερα θα ακούσουμε ένα από τα πιο ωραία ποιήματά της, από τη συλλογή της «Οι τρίλλιες που σβήνουν» (1928), μελοποιημένο από τον Μιχάλη Κουμπιό όπως ακριβώς του ταιριάζει και ερμηνευμένο έξοχα από την Κατερίνα Γιαμαλή, που περιλαμβάνεται στο άλμπουμ «Ζωγραφιστά τραγούδια» (2009).  



ΑΧ, Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ

Ἄχ, ἡ καρδιά μου νοσταλγεῖ,
τώρα ποὺ φεύγει ἡ μέρα,
τὸ ροδινὸ ξημέρωμα,
τὸν ἥλιο, τὸν αἰθέρα.

Τὰ παιδικὰ χαμόγελα,
τὸ κύμα ποὺ ἀπαντοῦσε
στὸ φλοίσβημα τῆς πρόσχαρης
φωνούλας μας ποὺ ἀχοῦσε.

Τὴ βάρκα ποὺ λικνίζοταν
στὴ μέθη μας τοῦ ὀνείρου,
τὸ ἁβρὸ τραγούδι ποὺ ἔσμιγε
τὴ σιγαλιὰ τοῦ ἀπείρου.

Τὴ χαραυγὴ ποὺ ρόδιζε
τὰ σεντεφένια πλάτια,
τὴν πεθυμιὰ τὴν ἄχραντη
στ᾿ ἀγγελικά μας μάτια.

Ἄχ, ἡ καρδιά μου νοσταλγεῖ,
τώρα ποὺ ἡ μέρα σβήνει,
τῆς ὀμορφιᾶς τὸ πέρασμα,
τὴ νειότη ποὺ μ᾿ ἀφήνει.

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2020

ΜΑΝΟΣ ΛΟΙΖΟΣ: ΚΙ ΑΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ

Τρίτη 23 Ιουνίου 2020

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2020

Τρίτη 16 Ιουνίου 2020

Paterson του Jim Jarmusch (ένα κείμενο της Ελίζας Σικαλοπούλου)



Το σφυρί συνδέεται ήδη με το καρφί και το καρφί, κι αυτό με τη σειρά του, ήδη με τον τοίχο, όπως το σπίτι με τον κόσμο.

–  ελεύθερη απόδοση από Martin Heidegger, Είναι και Χρόνος, Division Ι.


Τι θαυμάσιο

Κόβω ξύλα

Ανάβω φωτιά.

–    Γιαπωνέζικο χαϊκού

Ι.

Ένας άνδρας κάθεται σε ένα παγκάκι. Στο χέρι του, ένα τετράδιο, προσεκτικά γραμμένο. Το τραγούδι ενός καταρράκτη από απέναντι. Καμία αναμονή, καμία έκσταση της μελετημένης έμπνευσης, καμία προσπάθεια. Οι σκέψεις του, κοχλάζουσες αντηχήσεις, σαν ήχος νερού που ρέει μέσα στη φαντασία. Τα μεγάλα γεγονότα λείπουν γιατί δεν είναι τόσο ηχηρά.

ΙΙ.

Κρυφοί κανόνες, σιωπηλά εμπεδωμένοι, και ντελικάτη φιλοσοφική διάθεση συνθέτουν την καρδιά της ποιητικής του Paterson, στην οποία ο ομώνυμος πρωταγωνιστής, οδηγός Transit αστικού λεωφορείου και ποιητής εξ ενστίκτου, περιδιαβαίνει τη μικρή επαρχιακή του πόλη παρατηρώντας τα διεσπαρμένα κομμάτια της να αποκαλύπτονται στη φιλήσυχη, τοπική του ύπαρξη: η εγκάρδια σχέση με τη γυναίκα του, οι φίλοι και θαμώνες του μπαρ, ο σκύλος του, η καθημερινή συναναστροφή με συναδέλφους και επιβάτες στο λεωφορείο,  συστήνουν την προσωπική του μυθολογία, ενώ η γενναιόδωρη παράδοσή του στους όρους της καθημερινής ζωής εγγράφεται μέσα από την αυστηρά κυκλική δομή της αφήγησης, επιτρέποντας την είσοδό του σε όλες τις φευγαλέες λεπτομέρειες. Κλείνοντας μέσα της επτά επεισόδια σαν ποιητικές στροφές, σε επτά ημέρες, η ποίηση της ταινίας συναντά στη μεγάλη κλίμακα την ποίηση του Jarmusch, και συμπυκνώνει τη μοντέρνα ερωτηματοθεσία για μια μη αντικειμενική αναπαράσταση του κόσμου, την αποδυνάμωση της κυριαρχίας του βλέμματος σε κάτι καθολικά δοσμένο.

ΙΙΙ.
Μια φαινομενολογική προβληματική σκέπει την πόλη του Paterson, όπου οι θνητοί ζουν κάτω από τους θεούς και τον ουρανό, εν μέσω ενός ήδη πάντα κατασκευασμένου κόσμου, πάνω στη γη και μαζί με τους άλλους (Gewiert). Τίποτε δεν είναι διαχωρισμένο από το άλλο μέσα στο συν-είναι της καθημερινής δοσοληψίας, της ποίησης του κόσμου, που εκφράζεται μέσα στο τετριμμένο της δημόσιας σφαίρας και την ερωτική οικειότητα της κοινής ζωής. Κάθε σκηνή φέρει τα πανομοιότυπα μοτίβα μιας στοιχειώδους “δράσης”, όπως το απαλό ξύπνημα στο κρεβάτι που μυρίζει Κυριακή, η καθημερινή πορεία στη δουλειά, τα ποιήματα που αναβλύζουν κάθε μέρα μέσα απ’ τις διπλοτυπίες του καταρράκτη από μια ζωή καθ’ όλα ουδέτερη, στα κατακόρυφα μήκη των χρωμάτων που ρέουν σα βροχή από την κοσμική ψυχή για να συναντηθούν με το χωμάτινο στοιχείο.
IV.
Ο χρόνος γλιστράει γλυκά σαν το σεντόνι, στις παρυφές των ωραρίων, καθώς, όπως και στην τέχνη, έτσι και στη ζωή η επιλογή της εστίασης είναι ανοικτός φάκελος. Έτσι, κάθε μικρή επαναληπτικότητα ανανεώνει τα δεδομένα της, εφόσον ο ήρωας έχει ήδη αφιερωθεί στην ερμηνεία τους, πολλές φορές αισθανόμενος ότι βρίσκεται στο επίκεντρο ενός διάχυτου, αστείρευτου σουρεαλισμού που τον κάνει να μειδιά και να ομορφαίνει. Η ταινία δεν έχει τις αξιώσεις μιας άσκησης ύφους. Ακόμη κι αν τα φαινόμενα, το αντιληπτικό πράγμα δε μεταμορφώνονται, η ίδια η ποιητική ματιά τα στολίζει με τη λεπτή αξία μιας νέας νοηματοδότησης. Η χρήση της μεταφοράς στα ποιήματά του αγγίζει το φλοιό του κόσμου και, συγχρόνως, αφήνει το αίνιγμα ανέγγιχτο.

V.

Η μεταβλητότητα, άπιαστο, μαύρο πουλί της εύθραυστης φωλιάς μας, είναι η μεγαλύτερη σταθερά της διαρκούς κίνησης του Είναι. Ο σταθερός ρυθμός και το χαμηλών τόνων μουσικό ύφος της ταινίας ξύνει την κασίδα του πάνω στη γιαπωνέζικης προέλευσης ιδέα του mujō (transience), που, στη βουδιστική υπαρξιακή τυπολογία, περιγράφει τη γέννηση και τη φθορά όλων των πραγμάτων γύρω από μία κοινή ρίζα, το φευγαλέο, χωρίς ουσία, ασταμάτητα μεταβαλλόμενο πυρήνα που είναι για την κατανόησή μας, ό,τι σημαίνει ένα φορτωμένο κεφάλι μέσα στη θηλιά του θανάτου. Ο έρωτας του Paterson είναι το μέσο της αποκαλυπτικότητας και της επαφής με το Είναι και ο πρωταγωνιστής ζει ασυνειδήτως με τη συναίσθηση της γλωσσικής και βιοτικής ακροβασίας ανάμεσα στη μεταφορά και την κυριολεξία, το φευγαλέο και το στερεωμένο.

VI.

Η ηρεμία του βρίσκεται στην αιχμή μεταξύ των ζωντανών και νεκρών παρόντων, που φέρνουν στη ζωή τα δίδυμα από το όνειρο της γυναίκας του στο ξύπνημα της νέας ζωής. Η πρώτη και η τελευταία σελίδα του τετραδίου είναι ίδιες, χάρτινες, υλικές, άγραφες, θεωρητικά αταξινόμητες, προεκτάσεις του χεριού μιας κρυμμένης νόησης. Φθορά ή αφθαρσία, η διάζευξη παραμένει πυρηνική. Η αρμονία των διπόλων στην ταινία (δίδυμα αδέρφια, άσπρο-μαύρο, αρσενικό-θηλυκό), μια δυαδικότητα χαρακτηριστική της δημιουργικής τάξης, είναι μια σπουδή πάνω στη διυποκειμενικότητα, που κορυφώνεται στη σκηνή του αφοπλισμού στο μπαρ ως βία της φιλειρηνικής φύσης κατά της διατάραξης μιας αέρινης, ενυπάρχουσας κοσμικής ισορροπίας.

VII.
The Line
There’s an old song
my grandfather used to sing
that has the question,
“or would you rather be a fish?”
In the same song
is the same question
but with a mule and a pig,
but the one I hear sometimes
in my head is the fish one.
Just that one line.
Would you rather be a fish?
As if the rest of the song
didn’t have to be there.”
Τελικά, η συμφιλίωση του Paterson με τη ρευστότητα των πραγμάτων δοκιμάζεται όταν ο σκύλος καταστρέφει το τετράδιό του. Η στάση που διατηρεί δεν είναι ψύχραιμη, αλλά φιλοσοφημένη, και η ίδια η ζωή θα γεμίσει εμπιστευτικά τα κενά της για να του προσφέρει εξισορρόπηση. Το νέο ποίημα είναι ακριβώς περιγεγραμμένο με το μελαγχολικά όμορφο και ασύλληπτο σχήμα που έχουν τα δώρα της ζωής μέσα στην κυκλικότητα της αρχής και του τέλους τους. “Ή θα ήθελες να είσαι ψάρι;” Το μόνο που στοιχειοθετείται στη μνήμη, είναι το μόνο που είναι κοντά του. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το ερώτημα με τα κατηγορήματά του τίθεται ως διάζευξη μεταξύ γενών, όμως αυτός θυμάται μόνο το στίχο που τον αφορά και, μαγικά, τον οδηγεί πάντοτε μέσα στον εαυτό του, σαν ακούσια υπαρξιακή επιλογή. Είναι βουβός, υδάτινος δεσμός που έρχεται από κάπου πολύ μακριά, απ’ την πρώτη δημιουργία, από τις τεκτονικές πλάκες του κόσμου που χτυπούν σαν τον ήχο που γεννούν τα πρώτα δύο βράγχια στην πρώτη ανάσα του σύμπαντος.

Πηγή: http://cinephilia.gr/index.php/tainies/amerika-2/6892-paterson-tou-jim-jarmusch-ena-keimeno-tis-elizas-sikalopoylou#

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2020

Usurum & Φοίβος Δεληβοριάς - (Δε) Θέλω


Πέμπτη 11 Ιουνίου 2020

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2020

Δήμητρα Αθανασοπούλου: "Καμία πατρίδα για την τρίτη ηλικία"

Στην «Μπαλάντα του Ναραγιάμα», μια 70χρονη ανεβαίνει στην κορυφή ενός βουνού για να ξεψυχήσει, με απώτερο στόχο ο θάνατός της να επιτρέψει την επιβίωση ενός νεότερου και πιο παραγωγικού μέλους της κοινότητας. Το φιλμ του Σοχέι Ιμαμούρα αναφέρεται σε μια παλαιά ιαπωνική πρακτική που έχει τις ρίζες της σε περιόδους ξηρασίας και λιμού και επέβαλε μια «εθελούσια διακοπή τού εγώ» των γηραιών και εξασθενημένων ατόμων προς όφελος των νέων.

Ο όρος Ubasute –«εγκατάλειψη ενός ηλικιωμένου»– αποδίδει σήμερα τη σύγχρονη όψη της εθιμοτυπικής αυτής πρακτικής, η οποία επανέρχεται στο προσκήνιο με κάθε νέα φυσική καταστροφή, κρίση ή πανδημία. Η αφήγηση, ωστόσο, που νομιμοποιεί την απομάκρυνση και την εξόντωση του «περιττού Αλλου» δεν αφορά μονάχα τη μακρινή Ανατολή, αλλά και τις γειτονιές της Ευρώπης. Απλώς το αφήγημα μεταλλάσσεται σαν ιός που αποκτά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Κάπως έτσι, η χρόνια αγωνία του ανθρώπου να απομακρύνει τα γηρατειά από τον θάνατο σκόνταψε και πάλι πάνω σε έναν φονικό ιό. Προηγουμένως, ωστόσο, είχε σκοντάψει στην κοινωνική αναπαράσταση της τρίτης ηλικίας, η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ομοιογενοποίηση των γηραιών ατόμων και την απόσυρσή τους από την παραγωγική οικονομία. Οπως και με την πολιτική διαχείριση του γήρατος και της θνητότητας.

Πόσο είναι εφικτό να μην εγκλωβιζόμαστε στον κυρίαρχο λόγο που επενεργεί στην ταυτότητα των ηλικιωμένων ατόμων νομιμοποιώντας τον εξοστρακισμό τους;

«Οι ηλικιωμένοι δαιμονοποιούνται, χειραγωγούνται και θεωρούνται βάρος για την κοινωνία στο Ηνωμένο Βασίλειο». Σε αυτή τη φράση συνοψίζονται τα ευρήματα μιας αναφοράς που δημοσιεύτηκε σε άρθρο του Guardian για τις παρενέργειες των επιβλαβών στερεοτύπων που αναπαράγονται εν μέσω της νέας δυστοπικής συνθήκης και δεν αφορούν μόνο τη Μεγάλη Βρετανία. Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τον Covid-19 –σημειώνει η Amelia Hill στη βρετανική εφημερίδα– αναδεικνύει σειρά κρίσιμων ερωτημάτων σχετικά με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τους ηλικιωμένους, ενώ παράλληλα ρίχνει φως στην επίδραση που μπορούν να έχουν αυτές οι συμπεριφορές πάνω στα άτομα της τρίτης ηλικίας.

Μπορούμε, άραγε, να κοιτάξουμε πέρα από τη βιολογική όψη και να δούμε τα πρόσωπα των ηλικιωμένων πίσω από τα στερεότυπα;

Είναι ευρέως αποδεκτό πως ο τρόπος με τον οποίο αναπαράγονται τα στερεότυπα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις επηρεάζει σε βάθος χρόνου τις πολιτικές στρατηγικές που αναπτύσσονται. Κατ’ επέκταση, η ανομοιογένεια ενός πληθυσμού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ατόμου χάνονται μέσα στις κοινωνικά κατασκευασμένες έννοιες. Και όσο οι ηλικιωμένοι αποτελούν μία ξεχωριστή πλην ομοιογενοποιημένη μερίδα του πληθυσμού που παύει να είναι παραγωγική, τόσο το σύγχρονο Ubasute γίνεται αναπόδραστο. Και τα στερεότυπα οικοδομούν νέα σύμπαντα διακρίσεων και αποκλεισμών.

Πολιτική διαχείριση της θνητότητας

Πώς μπορεί η ζωή ενός πληθυσμού να εκπέσει από την κατηγορία του ανθρώπινου και να μην είναι πια (η ζωή του) άξια οδύνης; Το ερώτημα είχε θέσει η Judith Butler στο κείμενο «Βία, Πένθος, Πολιτική» σε σχέση με το πώς κάποιες αφηγήσεις νομιμοποιούν τον διαχωρισμό εκείνων που πρέπει να ζήσουν από εκείνους που μπορούμε να αφήσουμε να πεθάνουν.

Πριν από λίγο καιρό στο «Γκρίζα Αυγή: Πώς το Κύμα της Γήρανσης θα μεταμορφώσει τον κόσμο», ο Πιτ Πίτερσον σημείωνε πως «η έκρηξη των γηρατειών θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην οικονομία, στην κοινωνία, στις γεωπολιτικές ισορροπίες».

Η ταύτιση των ηλικιωμένων –τις τελευταίες δεκαετίες– με τη συνταξιοδότηση και τα επιβαρυμένα ασφαλιστικά ταμεία έχει οδηγήσει, ως γνωστόν, σταδιακά και ύπουλα στη δαιμονοποίησή τους.

Εν μέσω αυτού του «γκρίζου αιώνα των ηλικιωμένων» –δανεικός όρος από τον Πίτερσον– ήρθε και ο Covid-19 για να μειώσει αυτήν την πρωτοφανή αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μαζί με τον νέο κορονοϊό ήρθαν, όμως, και η κοινωνική απομόνωση των γερόντων του κόσμου και οι ανεπαρκείς κλίνες των μονάδων εντατικής θεραπείας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, που μεταμόρφωσαν τους ηλικιωμένους σε «σώματα που περισσεύουν». Για να μην αναφερθούμε στις συνέπειες της συναισθηματικής απομόνωσης πάνω στον εύθραυστο ψυχισμό τους.
«Πολυκαιρισμένα, εξοστρακισμένα σώματα»

«Ποτέ πριν οι άνθρωποι δεν είχαν χάσει τη ζωή τους τόσο αθόρυβα και τόσο μόνοι όσο στις ανεπτυγμένες κοινωνίες», είχε επισημάνει κάποτε ο κοινωνιολόγος Norbert Elias στη «Μοναξιά των Θνησκόντων». Και τα λόγια του είναι σαν να γράφτηκαν τώρα, το 2020, όταν οι υπερήλικοι πεθαίνουν μόνοι και μέσα στη σιωπή. Σαν «χαμένοι αριθμοί» που θρηνούνται τόσο όσο διαρκεί ένα δελτίο ειδήσεων. Ισως γιατί κανονικοποιείται –περισσότερο από ποτέ– ο εξοστρακισμός και η θυσία του γερασμένου και ασθενούς σώματος στο όνομα της φαντασίωσης του ακμαίου και υγιούς.

Κι όμως, θα έπρεπε να βιώνουν την «κορύφωση της ύπαρξής τους». Οσο όμως τα σώματά μας ιατρικοποιούνται στις νεωτερικές κοινωνίες, τα γηρατειά δεν εκλαμβάνονται ως επίγευση μιας ζωής γεμάτης, αλλά ως ασθένεια. Ετσι, τα σημάδια του γήρατος αντιμετωπίζονται ως μειονεξίες που καθιστούν τους ανθρώπους αδύναμους και εξαρτώμενους. Συνεπώς, επιτρέπεται με μεγαλύτερη ευκολία η εφαρμογή των πολιτικών κλίμακας, ενώ μειώνεται η πολιτική ευθύνη απέναντι στον θάνατο μιας συγκεκριμένης κατηγορίας ανθρώπων. Ποιοι θα είναι οι «αυριανοί γέροντες», τα νέα σώματα που θα εξοστρακιστούν;

Ως γνωστόν, η παγίωση των διακρίσεων σε βάρος μιας ομάδας επιτυγχάνεται σε ένα πρώτο επίπεδο χάρη στον ρόλο της γλώσσας. Ο χώρος που καταλαμβάνουν τα «πολυκαιρισμένα σώματα-καταναλωτές συντάξεων» στο λεκτικό πεδίο είναι ένας χώρος επιφορτισμένος με ενοχή, κόπωση και σιωπή. Και ο τρόπος που υπάρχουμε μέσα στον «ηγεμονικό λόγο» μπορεί να αποβεί πιο καταστροφικός από μια πανδημία.

Είναι περισσότερο από αναγκαία, λοιπόν, μια πολιτιστική μετατόπιση στον τρόπο που βλέπουμε την τρίτη ηλικία. Τα πρόσωπα των ανθρώπων θα πρέπει να ξεχωρίζουν πέρα από τη βιολογική όψη, πέρα από τις κοινωνικές κατασκευές. Για να επιτευχθεί μια νέα συγκρότηση ταυτότητας των ηλικιωμένων, που δεν θα ταυτίζεται με την «αποσύνθεση» ή το «κοινωνικό βάρος». Για να υπάρξουν πολλές πατρίδες για την τρίτη ηλικία. Με δεδομένο, πάντα, πως το «ανθρώπινο είναι» είναι εμποτισμένο μέσα στον χρόνο, καταδικασμένο ή ευλογημένο να βιώνει την επίδραση των «καιρών» πάνω του.

Πηγή: 

Τετάρτη 20 Μαΐου 2020

Αλκίνοος Ιωαννίδης - Το νερό των Σταγιατών



Σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει, όποιος το πίνει πολεμάει κι αντέχει δεν τ’ αγοράζω, δε πουλώ μα με κερνά και το κερνώ σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει. Κυλάει στις πέτρες και στο χώμα τρέχει, κορμούς ποτίζει και κορμάκια βρέχει πλατάνια, όρεια* κι αριβιές** ελιές, κορίτσια και οξιές κορμούς ποτίζει και κορμάκια βρέχει Απ’ των αιώνων τη πηγή κατρακυλά δροσίζει το αύριο και το υπόσχεται ξανά μα εδώ και τώρα το νερό μέσα απ’ τη χούφτα σου θα πιω ζωή να γίνει η ζωή σε μια γουλιά. Σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει, όποιος το πίνει πολεμάει κι αντέχει δεν τ’ αγοράζω, δε πουλώ μα με κερνάς και στο κερνώ όποιος το πίνει πολεμάει κι αντέχει σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει. *Όρεια: τα όρη, τα βουνά **Αριβιά ή αριά: η Δρύς

Κυριακή 3 Μαΐου 2020

Δεκάδες προτάσεις βιβλίων, βίντεο και ταινιών για εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς

Πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό από τον ΣΕΠΕ Κερατσινίου - Περάματος

Συναδέλφισσες και Συνάδελφοι,
Αγαπητοί Γονείς και Μαθητές,

Ο Σύλλογός μας ξεκινάει την προβολή συνδέσμων - προτάσεων με σκοπό να βοηθήσει εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς  να περνούν τον χρόνο του δύσκολου εγκλεισμού όσο πιο δημιουργικά μπορούν.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

ΟΜΙΛΟΥΝΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΤΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

1) Ντενεκεδούπολη   https://www.youtube.com/watch?v=-pjZs_mpWFA
2) Η Πόλη που έδιωξε τον Πόλεμο  https://www.youtube.com/watch?v=Ez9QpNgfwKA
3) Ο Εγωιστής Γίγαντας  https://www.youtube.com/watch?v=w3RQ-MAkwl0
4) Ο Μάγος με τα Χρώματα    https://www.youtube.com/watch?v=5TkNfexPNS0
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ:

Σάββατο 2 Μαΐου 2020

«Ok Boomer!» Κοινωνιολογία της νιότης

Boomers με την αυστηρή έννοια του όρου είναι όσοι έχουν γεννηθεί από το 1949 έως το 1965. Αυτό σημαίνει ότι «με την αυστηρή έννοια του όρου» μπορώ και εγώ να τους αντιμετωπίζω ως κωλόγερους και ότι οριακά μπορεί και να γλιτώσω την κριτική ότι όσα σκέφτομαι εδώ είναι η άμυνά μου απέναντι στην αναίδεια των νεωτέρων.
Η φράση «OK, boomer»  χρησιμοποιείται μετά το 2015 και εισέρχεται στην κοινή χρήση από το TikTok. Βεβαίως δεν στερείται συμβολισμού το γεγονός ότι η καταγωγική εμφάνιση του όρου συμβαίνει στο TikTok. Φτάνει όμως μέχρι μια απαξιωτική αναφορά Νεοζηλανδής βουτευτίνας κατά την ομιλία της στο κοινοβούλιο για την οποία έδωσε εξηγήσεις στη συνέχεια και περνάει στην κοινή χρήση, πιο χαλαρά σημασιολογικά, και στη χώρα μας. Για να είμαστε δίκαιοι, η φράση χρησιμοποιείται ως απάντηση στις επιθέσεις των γηραιοτέρων, οι οποίοι κατηγορούν τους νεότερους (Generation Z και millenials) ότι δεν θέλουν να μεγαλώσουν, δεν έχουν μάθει να στερούνται, νομίζουν ότι ο κόσμος είναι ιδέες, όλα αυτά με τα οποία ζαλίζουν οι μπαρμπάδες τους νέους. Τέλος, όπως αξίζει σε μια σύγχρονη ιδέα, η φράση αυτή συνοδεύεται από προϊόντα με το σχετικό λόγκο.

Πολύς κόσμος πιστεύει ότι πάντοτε οι μεγαλύτεροι θεωρούσαν τους νέους αναιδείς και αναπολούσαν μία εποχή κατά την οποία υπήρχε μεγαλύτερος σεβασμός κοκ. Αυτό είναι μόνο εν μέρει αληθές. Έχουμε πράγματι πολλά παραδείγματα που δείχνουν αυτό το παράπονο των μεγαλύτερων και όντως η λέξη «αρχαίος» χρησιμοποιούνταν και στα αρχαία ελληνικά υποτιμητικά, καθώς επίσης και η επίκληση του παλιού καλού καιρού υπάρχει π.χ. στις Εκκλησιάζουσες, όπου έχουμε τις σχετικές αναφορές, γιατί οι νέοι δεν σηκώνονται να δώσουν τη θέση τους στους γέρους στα αρχαία λεωφορεία κ.ο.κ. Η έννοια της νέας γενιάς όμως έχει μεταμορφωθεί ριζικά μέσα στον τελευταίο αιώνα και νομίζω ότι διαπράττει ιστορικό σφάλμα όποιος αγνοεί αυτές τις εξελίξεις.
Διαβάστε τη συνέχεια...

Παρασκευή 1 Μαΐου 2020

Το Τελευταίο Σημείωμα (The Last Note)

Πέμπτη 30 Απριλίου 2020

DREAMS CAN'T BE QUARANTINED

Τετάρτη 29 Απριλίου 2020

Νυχτερινή βόλτα στην Καστοριά από ψηλά

Τρίτη 28 Απριλίου 2020

Δευτέρα 27 Απριλίου 2020

Zbigniew Preisner - Van den Budenmayer - La double vie de Véronique

Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Προτεινόμενο βιβλίο: Fernand Braudel: Γραμματική των πολιτισμών

Fernand Braudel


Γραμματική των πολιτισμών


«Kαλό θα ήταν να μπορούσαμε να ορίσουμε τον πολιτισμό απλά και με σαφήνεια, όπως ορίζουμε μια ευθεία, ένα τρίγωνο, ένα χημικό στοιχείο…», αρχίζει το βιβλίο του ο Mπρωντέλ. Φαίνεται όμως ότι δεν είναι εύκολο. O ίδιος πασχίζει γι' αυτό σε ολόκληρη την πρώτη ενότητα του έργου του, στρέφεται διαδοχικά προς τη Γεωγραφία, την Kοινωνιολογία, την Oικονομία, την ομαδική Ψυχολογία, την Iστορία, στηρίζεται και στην έννοια της «μακράς διάρκειας» που έχει ο ίδιος διατυπώσει, και τελικά το κατορθώνει. Oρίζει τον πολιτισμό με τρόπο τόσο γλαφυρό και πειστικό, που λίγο θέλει να πιστέψει ο αναγνώστης ότι το πράγμα ήταν αυτονόητο κι ότι επρόκειτο απλώς για το αυγό του Kολόμβου…
Oπλισμένος τώρα με μεθοδολογικό εργαλείο τον ορισμό αυτόν, αλλά και με το χάρισμα να γοητεύει τον αναγνώστη του όπως άλλοτε ο Iούλιος Bερν, ο συγγραφέας μάς παίρνει από το χέρι να κάνουμε μαζί το γύρο του κόσμου. Όχι για να περιγράψει τους σύγχρονους πολιτισμούς σαν τουριστικός οδηγός, αλλά για να φτάσει στο βάθος τους και να τους εξηγήσει: τις αιτίες τους, τις συμπάθειες και τις αντιπάθειές τους, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, την προσωπικότητά τους. Γι' αυτό κι ο τίτλος του βιβλίου δεν είναι «Iστορία» των πολιτισμών, αλλά «Γραμματική», που παραπέμπει σε κανόνες. Πολιτισμός του Iσλάμ ―να μην αρχίζουμε πάντα από την Eυρώπη, σαν να είμαστε αναγκαστικά το κέντρο του κόσμου· πολιτισμός της Mαύρης Aφρικής, της Άπω Aνατολής· και τέλος ευρωπαϊκοί πολιτισμοί, πρώτα η καθαυτό Eυρώπη κι έπειτα οι δύο παραλλαγές του ίδιου θέματος, η Aμερική και οι αγγλόφωνοι πολιτισμοί από τη μια, η Pωσία από την άλλη. Φιλοδοξία του βιβλίου είναι να κατανοήσει ο σημερινός αναγνώστης τον κόσμο στον οποίο ζει, «να είναι σε θέση να διαβάζει την εφημερίδα και να καταλαβαίνει τί λέει». Kι όσο γι' αυτό, κάθε σημαντικό γεγονός των ημερών μας έρχεται να επιβεβαιώσει την επιτυχία του. Για παράδειγμα, ο αναγνώστης της Γραμματικής των πολιτισμών θα ήταν σε θέση να προβλέψει, με μεγάλη προσέγγιση, τις αντιδράσεις του ελληνικού πλήθους ενόψει της επίσκεψης του ρωμαιοκαθολικού Ποντίφικα στην Aθήνα (Mάιος 2001). Kαι βέβαια, ένας Έλληνας υπουργός των Εξωτερικών θα μπορούσε να αντλήσει πολύτιμα στοιχεία, στέρεες βάσεις, προκειμένου να διαμορφώσει την ελληνική πολιτική απέναντι στην Tουρκία. Kοντολογίς, ο Mπρωντέλ καταπιάστηκε να γράψει ένα εγχειρίδιο για τελειόφοιτους μαθητές του λυκείου (αυτός ήταν ο αρχικός στόχος του βιβλίου) κι έγραψε έργο κλασικό ―το οποίο, όπως όλα τα κλασικά βιβλία, αφού το διαβάσει κανείς δυσκολεύεται να διανοηθεί πως υπήρξε και μια εποχή της ζωής του πριν απ' αυτό, χωρίς αυτό.
O Φερνάν Mπρωντέλ, ο πατέρας της Nέας Iστορίας, γεννήθηκε το 1902 στη γαλλική επαρχία Mέζ και πέθανε στο Παρίσι το 1985. Agregé d΄histoire στα είκοσι ένα του χρόνια, δίδαξε στην Aλγερία, στο Παρίσι και στη Bραζιλία. Tο 1940 αιχμαλωτίζεται στο μέτωπο του Pήνου και περνά τα χρόνια του πολέμου στο στρατόπεδο της Λυβέκης. Kατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας συντάσσει τη διατριβή του H Mεσόγειος και ο μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλίππου B΄ της Iσπανίας (ελλ.μτφρ. Kλαίρης Mιτσοτάκη, Aθήνα, ΜΙΕΤ, 1991-1998), έργο που έμελλε να επιβάλει μια νέα, επαναστατκή αντίληψη της Ιστορίας. Διετέλεσε στέλεχος των Annales, École Pratique des Hautes Études, καθηγητής στο Collège de France και διευθυντής του Maison des Sciences de l'Homme. Το 1984 εξελέγη μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Το εύρος των μελετών του, οι διεθνείς συνεργασίες του και η έκδοση των πολύτομων έργων του σε πολλές γλώσσες του εξασφαλίζουν ηγετική θέση στη διεθνή ιστοριογραφία.

✔ Κατεβάστε το e-book:

Πέμπτη 23 Απριλίου 2020

Γιώργος Γραμματικάκης – Από την εποποιία της ανθρωπότητας στην ήττα της

H ανθρωπότητα ζεί αυτόν τον καιρό ένα καταιγισμό γεγονότων, που έχουν όμως ένα κοινό παρανομαστή. Είναι η πανδημία του κορονοϊού, που έχει σπείρει παντού τον πανικό και τον όλεθρο. Με αποτέλεσμα, να παραμερίζονται σπουδαίες όψεις της παγκόσμιας ζωής, που έχουν παράλληλα ένα καίριο συμβολισμό. Μια τέτοια περίπτωση είναι ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός, (International Space Station η ISS στα Αγγλικά).
Αποτελεί στην ουσία του ένα μεγάλο τεχνητό δορυφόρο, που από το 2000 περιφέρεται με μεγάλη ταχύτητα γύρω από Γή. Παρουσιάζει όμως μια μεγάλη διαφορά από τους ποικίλους δορυφόρους που έχουν κατά καιρούς σταλεί στο διάστημα: Ότι κατοικείται!
Πράγματι. Από την πρώτη στιγμή της διαστημικής του ζωής ο Διεθνής αυτός Σταθμός φιλοξενεί στο εσωτερικό του ένα ολιγομελές πλήρωμα αστροναυτών, γυναίκες και άνδρες. Το πλήρωμα, που εναλλάσσεται κατά καιρούς με νέες αποστολές, δεν επιβλέπει απλώς την λειτουργία του Σταθμού. Διεξάγει και μια ποικιλία μετρήσεων και πειραμάτων, που είναι πολύτιμα για την καλύτερη γνώση του διαστήματος, συχνά όμως και για την βελτίωση της ζωής στην Γή.
Είναι λοιπόν περιττό να τονισθεί, ότι ο ΔΣΣ συνιστά, με την πραγματοποίηση και την λειτουργία του, μια ακόμα εποποιία της ανθρωπότητας. Όχι μόνον επειδή αποτελεί, από μόνος του, ένα σπουδαίο τεχνολογικό επίτευγμα. Αναδεικνύει, παράλληλα, και την αξία των διεθνών συνεργασιών. Έτσι, πολλά από τα ισχυρά κράτη της γης, ανάμεσα τους οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Ρωσία, αλλά και η Ευρώπη, συμβάλλουν στην λειτουργία και συμμετέχουν στα ερευνητικά του προγράμματα. Ας σημειωθεί, ότι ο Σταθμός κινείται σε ύψος 400 περίπου χιλιομέτρων, ενώ χάρις στην μεγάλη του ταχύτητα συμπληρώνει σχεδόν 16 περιφορές γύρω από την Γη την ημέρα. Πράγμα που σημαίνει ότι οι αστροναύτες στο εσωτερικό του βιώνουν μια ανατολή η δύση του ηλίου περίπου κάθε 45 λεπτά!
Ανατολή ηλίου από το διάστημα.Φωτογραφία από το Expedition 35 της NASA Η φωτογραφία βγήκε 5 Μαΐου 2013.
Πριν όμως οι ρομαντικοί αναγνώστες ζηλέψουν την τύχη των αστροναυτών, που μπορούν να θαυμάζουν -και μάλιστα από ψηλά!- τόσα πολλά ηλιοβασιλέματα η ανατολές του ήλιου, είναι ανάγκη να σημειωθεί το αυτονόητο: Ότι από την στιγμή της επιβιβάσεως τους στον περιφερόμενο Σταθμό, οι ταξιδιώτες αυτοί του διαστήματος ζούν σε μια εθελοντική «καραντίνα». Πολύ αυστηρότερη, μάλιστα από εκείνην που ζούμε αυτήν την περίοδο εμείς, οι κάτοικοι της γης. Έτσι, ο χώρος των κινήσεων τους είναι περιορισμένος, και η τροφή ξηρή και άνοστη. Ενώ η έλλειψη βαρύτητας κάνει ακόμα και το βούρτσισμα των δοντιών προβληματικό!
Ύστερα πάντως από επτάμηνη παραμονή, τρεις από τους έξη αστροναύτες του πληρώματος εγκατέλειψαν την προηγούμενη εβδομάδα τον Διαστημικό Σταθμό και επανέκαμψαν στην Γη. Την επικίνδυνη αυτή αποστολή ανέλαβε το Ρωσικό διαστημόπλοιο Σογιούζ, και όλα λειτούργησαν κατ’ ευχήν. Οι αστροναύτες όμως συνάντησαν ένα τελείως διαφορετικό πλανήτη, από εκείνον που είχαν αφήσει λίγους μήνες πριν. Έντρομο από την επέλαση του ιού, με αβέβαιο το μέλλον και τα βήματα του. Δεν τους είχε βέβαια λείψει η πληροφόρηση. «Είναι σουρεαλιστικό να ξέρομε ότι όλη αυτή η επιδημία ξεδιπλώνεται στην Γή» δήλωνε, λίγες μέρες πριν την αναχώρηση της από τον Σταθμό, η Αμερικανίδα αστροναύτης και κορυφαία βιολόγος Τζέσικα Μέιρ. «Από εδώ» συνέχισε,«η Γη παραμένει εκθαμβωτική. Επομένως, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς όλες αυτές τις αλλαγές, που έχουν γίνει από τότε που φύγαμε».

Η επιστροφή όμως στην Γη ήταν ακόμα σκληρότερη, από ότι υπολόγιζαν οι αστροναύτες. Διότι, αντί να χαρούν τις ομορφιές του πλανήτη και την αγκαλιά των δικών τους, υποχρεώθηκαν -όπως όλοι μας- σε μια νέα καραντίνα, που ούτε καν επισκέψεις η χειραψίες επιτρέπει. «Καλώς ήρθατε στο σπίτι» έλεγε η επίσημη ανακοίνωση της ΝΑΣΑ, που τους υποδέχθηκε. Μόνον που το σπίτι ήταν με κλειστά τα παράθυρα, και τα θεμέλια του έτρεμαν.
Η Γη στο λυκόφως. Λυκόφως χαρακτηρίζεται η χρονική περίοδος από της έναρξης της δύσεως του Ηλίου μέχρι της έλευσης του πλήρους σκότους.
Ας μην έχομε λοιπόν αυταπάτες. Οι στιγμές, που οδήγησαν τους αστροναύτες από το διαστημόπλοιο πίσω στην Γη, και από την μια καραντίνα στην άλλη, έχουν δραματικές διαστάσεις. Σηματοδοτούν, στον πυρήνα τους, την οδυνηρή μετάβαση της ανθρωπότητας από την εποποιία στην ήττα. Διότι ένας απειροελάχιστος ιός, οπλισμένος ωστόσο με δαιμονική κακία και δύναμη, επέτυχε να ταπεινώσει το ανθρώπινο είδος και να ακυρώσει τους θριάμβους του. Υπονόμευσε παράλληλα το μέλλον της ανθρωπότητας, αφού η οικονομική ερήμωση απειλεί τις περισσότερες χώρες του πλανήτη.
Έχει μείνει στην ιστορία η εμβληματική φράση, που πριν από 50 χρόνια, συνόδευσε το πρώτο βήμα του αστροναύτη Νιλ Άρμστρονγκ στην Σελήνη.«Είναι ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο» είπε, «αλλά ένα γιγάντιο άλμα για την ανθρωπότητα». Με τα όσα ζούμε τους τελευταίους μήνες, αποδείχθηκε ωστόσο ότι το γιγάντιο αυτό άλμα ήταν μετέωρο. Διότι, ενώ πράγματι διατράνωσε την εκπληκτική πρόοδο της τεχνολογίας, και την τόλμη του ανθρώπου, άφησε πίσω του μια ανθρωπότητα με αβέβαιες προοπτικές. Είναι πάντοτε δέσμια των πυρηνικών εξοπλισμών και των πολέμων, η οικονομική βαρβαρότητα και οι ανισότητες κυριαρχούν, ενώ εκατομμύρια απόκληροι αναζητούν την τύχη τους σε ξένες πατρίδες.Το ίδιο άλλωστε το περιβάλλον του πλανήτη απειλείται από την ανθρώπινη αλαζονεία και τους ανάξιους ηγέτες.
Η σημερινή βέβαια προτεραιότητα είναι να ηττηθεί ο ιός και η κακοποιός του δύναμη. Μια καινούργια λοιπόν εποποιία έχει αρχίσει, και στις πρώτες γραμμές βρίσκονται οι γιατροί και οι ερευνητές, το νοσηλευτικό προσωπικό, οι άγνωστοι ήρωες. Οι διαστάσεις της εποποιίας θα φανούν στο μέλλον, ένα όμως είναι βέβαιο: Ότι η ανθρωπότητα, που θα αναδυθεί από την μεγάλη αυτή περιπέτεια, οφείλει να έχει σοφία, αλλά και οραματισμό, τόλμη, αλλά και νέες συντεταγμένες στην πορεία της. Μόνον έτσι θα ολοκληρωθεί το άλμα, που υπονόησε ο πρώτος εκείνος άνθρωπος, που πάτησε το πόδι του στην Σελήνη.
Και επειδή έχομε κάθε δικαίωμα να προεκτείνουμε το όνειρο, η ελπίδα είναι ότι η Ελλάδα, η πατρίδα μας, θα έχει την δική της παρουσία στον νέο και δύσκολο κόσμο, που μας περιμένει. Είναι λοιπόν ανάγκη να αφήσει πίσω τις εμφύλιες διαμάχες, που μόνον δεινά προκάλεσαν στον τόπο, και να αναζητήσει στέρεους δρόμους για την προκοπή της. Ίχνη αυτών των δρόμων ανέδειξε ήδη η τραγωδία που ζούμε, έχουν όμως παλαιά ονόματα και σημασία. Είναι η αλληλεγγύη και η προστασία των αδύναμων, ο αξίες της επιστήμης και της σωστής Παιδείας, είναι τέλος μια Πολιτεία με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς και σεβασμό στον πολίτη. Η άνοιξη έχει άλλωστε εισβάλει στην χώρα, και το μοναδικό Ελληνικό φως, που συμβαδίζει -όπως και το σκότος- με την Ιστορία μας, χαϊδεύει τα πρόσωπα και τα τοπία.
Υστερόγραφο:
Στον σύνδεσμο
μπορείτε να δείτε ένα βίντεο, με τον κυβερνήτη του Διαστημικού Σταθμού Chris Hadfield να τραγουδά, -μέσα από τον ίδιο τον Σταθμό!- το διάσημο τραγούδι του David Bowie “Space oddity”. Είναι συγκλονιστικό, μην το χάσετε!

***

Από τον τοίχο του Γιώργου Γραμματικάκη στο facebook
by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Τετάρτη 22 Απριλίου 2020

Razo (Μαύρη πέτρα) - "Δε θα τη δουν τη γερακίνα"

Τρίτη 21 Απριλίου 2020

Περπατήστε online στο Rijksmuseum ανάμεσα σε έργα των Βέρμεερ και Ρέμπραντ

Tώρα θα έχετε την ευκαιρία να κάνετε εικονική περιήγηση στο Rijksmuseum και να ανακαλύψετε τα μυστικά των ζωγράφων της ολλανδικής Χρυσής Εποχής.

To Κρατικό Μουσείο Rijksmuseum είναι εθνικό μουσείο της Ολλανδίας. Βρίσκεται στην πρωτεύουσα της χώρας, Άμστερνταμ, στην Πλατεία Μουσείου (Het Museumplein).



Είναι αφιερωμένο στις τέχνες και την ιστορία. Είναι φημισμένο για τη μεγάλη συλλογή πινάκων από την ολλανδική χρυσή εποχή στη ζωγραφική (17ος αι.), που περιλαμβάνει μερικά από τα πιο γνωστά έργα ολλανδικής ζωγραφικής δημιουργών όπως ο Ρέμπραντ, ο Γιαν Στέιν, ο Βέρμεερ, καθώς και την εκτεταμένη του συλλογή ασιατικής τέχνης. Το μουσείο διαθέτει γύρω στο ένα εκατομμύριο αντικείμενα στη συλλογή του, δέχεται δε περίπου ισάριθμους επισκέπτες το χρόνο. 

Κάντε βόλτα στο μουσείο

Πηγή: 

Δευτέρα 20 Απριλίου 2020

Δευτέρα 6 Απριλίου 2020

Έκθεση Α΄ Λυκείου: Γηρατειά και νεότητα. Χθες - Σήμερα - Αύριο .Αφηγήσεις για το παρελθόν και το μέλλον.

Α. Παρουσιάσεις -Διαδραστικά βιβλία

ΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

ΝΕΟΙ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Επισκέπτες Οι Επισκέπτες - The Visitors from Indigoview on Vimeo

Κυριακή 5 Απριλίου 2020

Hair Love

Σκηνοθετημένο από τον Μάθιου Α. Τσέρι, το «Hair Love» είναι το συγκινητικό animation μικρού μήκους που κέρδισε φέτος το Όσκαρ.

Πρόκειται για την ιστορία ενός πατέρα που θα πρέπει να χτενίσει για πρώτη φορά την μικρή του κόρη, αλλά είναι κάτι παραπάνω από μια χαριτωμένη, τρυφερή οικογενειακή στιγμή.

Ένα animation για όλους τους μπαμπάδες που καλούνται καθημερινά να παίξουν τον δύσκολο ρόλο της μαμάς επειδή εκείνη δεν είναι πια εκεί, για την μάχη με τον καρκίνο, αλλά και για για το δικαίωμα να έχεις τα μαλλιά που θέλεις.
Πηγή: https://tvxs.gr/webtv/animation/hair-love

Σάββατο 4 Απριλίου 2020

Active Member - Eπί της ευκαιρίας

Δευτέρα 30 Μαρτίου 2020

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τραγουδάει για τις μέρες που θα είμαστε «μαζί ξανά»



Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τραγουδά από το σπίτι του μαζί με τις κόρες του για τις μέρες που θα είμαστε «μαζί ξανά». «Θα περάσει, θα τελειώσει κάποια μέρα σαν κι αυτή, θα το πει ο κυριούλης 18:00 η ώρα στην tv / ποταμός θα ξεχυθούμε απ’ τις πόρτες τις κλειστές, σαν παιδιά να αγκαλιαστούμε με καρδιές ορθάνοιχτες».
https://thepressproject.gr/o-alkinoos-ioannidis-tragoudai-gia-tis-meres-pou-tha-imaste-mazi-xana/

Κυριακή 29 Μαρτίου 2020

Γιουβάλ Νόα Χαράρι: Ο κόσμος μετά τον κορονοϊό

Ο Ισραηλινός δημοσιογράφος και πολυδιαβασμένος συγγραφέας αναρωτιέται αν θα πρέπει να θυσιάσουμε την ιδιωτικότητα και τα προσωπικά μας δεδομένα, στον βωμό της υγείας και κατά πόσο θα μπορέσει να συνεργαστεί πραγματικά η διεθνής κοινότητα.
Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει τώρα μια παγκόσμια κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη της γενιάς μας. Οι αποφάσεις που θα λάβουν οι πολίτες και οι κυβερνήσεις τις επόμενες εβδομάδες, θα διαμορφώσουν πιθανώς τον κόσμο για τα επόμενα χρόνια. Θα διαμορφώσουν όχι μόνο τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης αλλά και την οικονομία, την πολιτική και τον πολιτισμό.
Πρέπει να δράσουμε γρήγορα και αποφασιστικά.
Πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη τις μακροπρόθεσμες συνέπειες των ενεργειών μας. Όταν επιλέγουμε μεταξύ διάφορων εναλλακτικών, πρέπει να σκεφτόμαστε, όχι μόνο πώς θα ξεπεράσουμε την άμεση απειλή, αλλά και το πως θα είναι ο κόσμος που θα κατοικήσουμε όταν περάσει η καταιγίδα. Ναι, η καταιγίδα θα περάσει, η ανθρωπότητα θα επιζήσει, οι περισσότεροι από εμάς θα είμαστε ακόμα ζωντανοί – αλλά θα κατοικούμε σε έναν διαφορετικό κόσμο.
Πολλά από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα έκτακτης ανάγκης που παίρνουμε τώρα, θα γίνουν στο μέλλον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Αυτή είναι η φύση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Κάνουν τις ιστορικές συγκυρίες και διαδικασίες να προχωρούν πιο γρήγορα. Αποφάσεις που κανονικά μπορεί να παρθούν μετά από χρόνια συσκέψεων, παίρνονται πλέον, μέσα σε λίγες ώρες. Χρησιμοποιούνται νέες, ακόμη και επικίνδυνες πολλές φορές τεχνολογίες, επειδή ο κίνδυνος του να μην κάνεις τίποτα είναι μεγαλύτερος. Ολόκληρες χώρες γίνονται πειραματόζωα σε μεγάλης κλίμακας κοινωνικά πειράματα. Τι συμβαίνει όταν όλοι εργάζονται από το σπίτι και επικοινωνούν μόνο από απόσταση; Τι συμβαίνει όταν ολόκληρα σχολεία και πανεπιστήμια κάνουν τα μαθήματα διαδικτυακά; Υπό κανονικές συνθήκες, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα εκπαιδευτικά συμβούλια δεν θα συμφωνούσαν ποτέ να διεξάγουν τέτοιου είδους πειράματα. Αλλά αυτές δεν είναι κανονικές συνθήκες.
Σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο, βρισκόμαστε μπροστά σε δύο ιδιαίτερα σημαντικές επιλογές. Η πρώτη έχει να κάνει με την ολοκληρωτική παρακολούθηση ή την ενδυνάμωση των πολιτών. Η δεύτερη είναι το δίλημμα ανάμεσα στην εθνικιστική απομόνωση και την παγκόσμια αλληλεγγύη.
Φανερή Παρακολούθηση
Προκειμένου να σταματήσει η επιδημία, οι λαοί πρέπει να συμμορφωθούν με ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές. Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι επίτευξης αυτού του στόχου. Μία μέθοδος είναι η κυβέρνηση να παρακολουθεί τους πολίτες της και να τιμωρεί αυτούς που παραβιάζουν τους κανόνες. Σήμερα, για πρώτη φορά στην ιστορία της Γης, η τεχνολογία καθιστά δυνατή την παρακολούθηση όλων και συνεχώς. Πριν από πενήντα χρόνια, η KGB δεν μπορούσε να παρακολουθεί τα 240 εκατ. κατοίκους της Σοβιετικής Ένωσης 24 ώρες το 24ωρο, αλλά ούτε και θα μπορούσε να επεξεργαστεί αποτελεσματικά όλες τις πληροφορίες που τυχόν συγκεντρώνονταν. Η KGB βασιζόταν σε πράκτορες και αναλυτές και απλώς δεν μπορούσε να τοποθετήσει έναν πράκτορα πίσω από κάθε πολίτη. Τώρα όμως, οι κυβερνήσεις μπορούν να βασίζονται σε πανταχού παρόντες αισθητήρες και ισχυρούς αλγορίθμους.
Ολόκληρες χώρες γίνονται πειραματόζωα σε μεγάλης κλίμακας κοινωνικά πειράματα. Τι συμβαίνει όταν όλοι εργάζονται από το σπίτι και επικοινωνούν μόνο από απόσταση; Τι συμβαίνει όταν ολόκληρα σχολεία και πανεπιστήμια κάνουν τα μαθήματα διαδικτυακά; Υπό κανονικές συνθήκες, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα εκπαιδευτικά συμβούλια δεν θα συμφωνούσαν ποτέ να διεξάγουν τέτοιου είδους πειράματα. Αλλά αυτές δεν είναι κανονικές συνθήκες.
Στη μάχη τους ενάντια στην επιδημία του κορονοϊού, αρκετές κυβερνήσεις έχουν ήδη αναπτύξει τα νέα εργαλεία επιτήρησης, με πιο ενδεικτική περίπτωση να αποτελεί η Κίνα. Παρακολουθώντας προσεκτικά τα smartphones των πολιτών, χρησιμοποιώντας εκατοντάδες εκατομμύρια κάμερες αναγνωρίσεως προσώπου και υποχρεώνοντας τους κατοίκους να ελέγχουν και να αναφέρουν τη θερμοκρασία του σώματος και την ιατρική τους κατάσταση, οι κινεζικές αρχές δεν μπορούν μόνο να εντοπίσουν άμεσα τους ύποπτους φορείς κορονοϊών, εντοπίζουν και οποιονδήποτε έρχεται σε επαφή μαζί τους. Εφαρμογές κινητών προειδοποιούν τους πολίτες για το πόσο κοντά βρίσκονται σε μολυσμένους ασθενείς.
Αυτού του είδους η τεχνολογία, δεν χρησιμοποιείται μόνο στην Ανατολική Ασία όμως. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, εξουσιοδότησε πρόσφατα την Ισραηλινή Υπηρεσία Ασφαλείας να αναπτύξει τεχνολογία επιτήρησης, η οποία συνήθως προορίζεται για το πόλεμο κατά της τρομοκρατίας και όχι για την παρακολούθηση ασθενών με κορονοϊό. Όταν η αρμόδια κοινοβουλευτική υποεπιτροπή αρνήθηκε να εγκρίνει το μέτρο, ο Νετανιάχου το έσπρωξε με ένα «επείγον διάταγμα».
Ίσως θεωρείτε ότι όλα αυτά δεν είναι και τίποτα το νέο, αφού τα τελευταία χρόνια, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και εταιρείες χρησιμοποιούν τις πιο εξελιγμένες τεχνολογίες για την παρακολούθηση και τον χειρισμό ανθρώπων. Ωστόσο, εάν δεν είμαστε προσεκτικοί, η επιδημία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια σημαντική καμπή στην ιστορία της επιτήρησης. Όχι μόνο επειδή θα μπορούσε να ομαλοποιήσει την ανάπτυξη εργαλείων μαζικής επιτήρησης σε χώρες που τις έχουν απορρίψει μέχρι τώρα, αλλά ακόμη περισσότερο επειδή σημαίνει μια δραματική μετάβαση από την κρυφή επιτήρηση στην φανερή παρακολούθηση.
Μέχρι τώρα, όταν το δάχτυλό σας άγγιζε την οθόνη του έξυπνου κινητού που είχατε στα χέρια σας και έκανε κλικ πάνω σε ένα σύνδεσμο, η κυβέρνηση ήθελε να μάθει που ακριβώς «κλικάρατε», με την πανδημία του κορονοϊού όμως, η εστίαση του ενδιαφέροντος μετατοπίζεται. Τώρα η κυβέρνηση θέλει να γνωρίζει τη θερμοκρασία του δακτύλου σας και την αρτηριακή πίεση κάτω από την επιδερμίδα του.
Αθήνα, Μάρτιος του 2020.