Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β΄ ΓΛΩΣΣΑ. Ενότητα 6η: Η ευθύνη για την παιδεία των νέων






Β1. Λεξιλογικός Πίνακας
πείθω 
θ. πειθ-, πιθ-, ποιθ- 
[στο κείμενο συναντήσατε τους τύπους: πέπεικας, πείθεσθαι, πείθονται]



Γ
Γ. Γραμματική


1. Επίθετα γ΄ κλίσης
Στο κείμενο της Ενότητας συναντήσατε τύπους των τριτόκλιτων επιθέτων εὐσεβὴς και σώφρων. Τα επίθετα που λήγουν σε -ης -ης -ες και -ων, -ων, -ον είναι δικατάληκτα, δηλ. έχουν την ίδια κατάληξη στο αρσενικό και στο θηλυκό γένος:
α. Δικατάληκτα σιγμόληκτα σε -ης, -ης, -ες

1. Επίθετα γ΄ κλίσης
α. Δικατάληκτα σιγμόληκτα σε -ης, -ης, -ες
ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσενικόθηλυκόουδέτεροαρσενικόθηλυκόουδέτερο
ονομ.εὐσεβήςεὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ες)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)
γεν.εὐσεβοῦς (< εὐσεβέσ-ος)εὐσεβοῦς (< εὐσεβέσ-ος)εὐσεβῶν (< εύσεβέσ-ων)εὐσεβῶν (< εύσεβέσ-ων)
δοτ.εὐσεβεῖ (< εὐσεβέσ-ι)εὐσεβεῖ (< εὐσεβέσ-ι)εὐσεβέσι (< εύσεβέσ-σι)εὐσεβέσι (< εύσεβέσ-σι)
αιτ.εὐσεβῆ (< εὐσεβέσ-α)εὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ας)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)
κλητ.εὐσεβέςεὐσεβέςεὐσεβεῖς (< εύσεβέσ-ες)εὐσεβῆ (< εύσεβέσ-α)
Παρατηρήσεις
  1. Όπως φαίνεται στον πίνακα, το θέμα των επιθέτων αυτών ληγει σε -εσ-. Στην ονομαστική ενικού του αρσενικού και του θηλυκού το -ε- τρέπεται σε -η-. Στις υπόλοιπες πτώσεις αποβάλλεται το -σ- και επέρχονται συναιρέσεις (ε+ο > ου, ε+ι > ει, ε+α > η, ε+ε > ει). Η αιτιατική πληθυντικού του αρσενικού και θηλυκού γένους σχηματίζεται κατ’ αναλογία με την ονομαστική πληθυντικού σε -εις αντί -ης.
  2. Τα επίθετα σε -ης, -ης, -ες που δεν τονίζονται στη λήγουσα και είναι υπερδισύλλαβα, όπως το συνήθης, ανεβάζουν τον τόνο στην κλητική ενικού του αρσενικού και θηλυκού γένους και στις τρεις όμοιες πτώσεις ενικού του ουδετέρου (σύνηθες). Επίσης στη γενική πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα (συνήθων).

β. Δικατάληκτα ενρινόληκτα σε -ων, -ων, -ον
ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσ. - θηλ.ουδέτεροαρσ. - θηλ.ουδέτερο
ονομ.σώφρωνσῶφρονσώφρονεςσώφρονα
γεν.σώφρονοςσωφρόνων
δοτ.σώφρονισώφροσι
αιτ.σώφρονασῶφρονσώφροναςσώφρονα
κλητ.σῶφρονσώφρονεςσώφρονα




Παρατηρήσεις
  1. Όπως φαίνεται στον πίνακα, το θέμα των επιθέτων αυτών λήγει σε -ον-. Στην ονομαστική ενικού του αρσενικού και του θηλυκού το -ο- τρέπεται σε -ω-.
  2. Τα υπερδισύλλαβα σύνθετα επίθετα σε -ων, -ων, -ον ανεβάζουν τον τόνο τους στις πτώσεις που λήγουν σε -ον, όχι όμως πέρα από τη λήγουσα του α΄ συνθετικού (εὔδαιμον, αλλά μεγαλόφρον).

2. Ερωτηματική αντωνυμία τίς, τίς, τί
Η ερωτηματική αντωνυμία τίς, τίς, τί (= ποιος, ποια, ποιο) είναι τριγενής και δικατάληκτη (δηλ. το αρσ. και το θηλ. γένος έχουν τις ίδιες καταληξεις).
ενικός αριθμόςπληθυντικός αριθμός
αρσ. - θηλ.ουδέτεροαρσ. - θηλ.ουδέτερο
ονομ.τίςτίτίνεςτίνα
γεν.τίνος, τοῦτίνος, τοῦτίνωντίνων
δοτ.τίνι, τῷτίνι, τῷτίσι(ν)τίσι(ν)
αιτ.τίνατίτίναςτίνα

3. Αόριστη αντωνυμία τὶς, τὶς, τί

Θεωρία ενότητας - Ασκήσεις
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Theoria%20arxaia/metafraseis%20b%20gym/b06xm.htm

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ο/η είπε...